Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία θα επαναλάβει τις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, εκφράζοντας παράλληλα την οργή του για την «επικίνδυνη» διακοπή της παροχής αμερικανικών πληροφοριών και την ταυτόχρονη υποβάθμιση της υπηρεσίας δορυφορικού διαδικτύου Starlink, σε μια περίοδο έντονων ρωσικών επιθέσεων.
«Ο περιορισμός [στις επιθέσεις κατά των διυλιστηρίων] αίρεται. Τελειώσαμε», δήλωσε ο Ζελένσκι σε μια προκλητική συνέντευξη στους Financial Times. Παράλληλα, επέκρινε δριμύτατα την προθυμία της Ουάσιγκτον να συνάψει επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα, καθώς και τον φαινομενικό θαυμασμό του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον Βλαντίμιρ Πούτιν της Ρωσίας.
Ερωτηθείς να εξηγήσει τη σχέση μεταξύ των δύο ηγετών, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει μια ενστικτώδη συμπάθεια προς τους αυταρχικούς ηγέτες και τους υπερβολικά πλούσιους. «Ο ίδιος [ο Τραμπ] δηλώνει ανοιχτά και με έμφαση ότι αγαπά τέτοιους ανθρώπους και τους σέβεται. Επειδή, για εκείνον, οι άνθρωποι που μπορούν να ηγούνται επί 20, 30 ή 40 χρόνια σημαίνει ότι μπορούν να είναι πολύ ισχυροί».
Η Ουάσιγκτον έχει ασκήσει έντονες πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει να πλήττει τα ρωσικά διυλιστήρια, υποστηρίζοντας ότι ένα μορατόριουμ στις επιθέσεις, σε συνδυασμό με μια συμφωνία των ΗΠΑ με τη Μόσχα για την αγορά εκατοντάδων χιλιάδων τόνων ρωσικού ντίζελ, είναι απαραίτητα για τη μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είχε αναστείλει τις ενεργειακές επιθέσεις για τρεις ημέρες, προκειμένου να συμμορφωθεί με τις επιθυμίες των ΗΠΑ, ενώ η Μόσχα συνέχιζε να σφυροκοπά τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας και να σκοτώνει αμάχους — περισσότερους από 100 την τελευταία εβδομάδα.
Παρά την προσωρινή παύση των ουκρανικών επιθέσεων, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι δυνάμεις του είχαν μείνει χωρίς τις αμερικανικές ενημερώσεις έγκαιρης προειδοποίησης για εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ η υπηρεσία δορυφορικών επικοινωνιών Starlink του Έλον Μασκ είχε επιβραδυνθεί σε ολόκληρη τη χώρα, παρεμποδίζοντας τις επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή του μετώπου και τις επιθέσεις μέσου βεληνεκούς κατά ρωσικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι Ουκρανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι ενημερώθηκαν από τους Αμερικανούς ομολόγους τους ότι «αν δεν σταματήσετε [τις ενεργειακές επιθέσεις], θα διακόψουμε την πρόσβαση στις πληροφορίες», αν και στη συνέχεια η εξέλιξη παρουσιάστηκε στο Κίεβο ως τεχνική δυσλειτουργία. Απέρριψε επίσης την εκδοχή ότι τα προβλήματα στο δορυφορικό σύστημα Starlink ενδέχεται να οφείλονταν σε βλάβη. «Δεν ήταν τεχνικό πρόβλημα, ήταν θέμα βούλησης».
Ο Τραμπ είχε προηγουμένως αρνηθεί ότι η Ουάσιγκτον είχε διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία. Ο Μασκ έγραψε αργά το βράδυ της Τετάρτης στην πλατφόρμα X ότι τα συστήματα Starshield, το στρατιωτικών προδιαγραφών δορυφορικό δίκτυο που βασίζεται στην τεχνολογία Starlink, «ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ», προσθέτοντας: «Οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή τη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον POTUS», αναφερόμενος στον Τραμπ ως πρόεδρο των ΗΠΑ.
Η ρήξη στις σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον αποτελεί τη σοβαρότερη κρίση μεταξύ της Ουκρανίας και του σημαντικότερου εταίρου της στον τομέα της ασφάλειας, μετά τη δημόσια επίπληξη του Ζελένσκι από τον Τραμπ και ανώτερους συνεργάτες του στο Οβάλ Γραφείο, τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους.
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η σχέση της Ουκρανίας με τις ΗΠΑ, ως «ειλικρινούς» και «στρατηγικού» εταίρου, είναι απαραίτητη στον αγώνα κατά της Ρωσίας, συγκρίνοντάς την με τη σχέση του Κιέβου με το Ηνωμένο Βασίλειο. «Η Ρωσία μπορεί να πολεμήσει... όλους εμάς, αλλά μόνο όταν δεν είμαστε ενωμένοι».
Ωστόσο, κατέστησε σαφές ότι δεν εναπόκειται στον ίδιο να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Λευκό Οίκο, δηλώνοντας: «Εμείς δεν καταστρέψαμε καμία σχέση».
Ερωτηθείς αν η Ουκρανία θα σταματούσε τις ενεργειακές επιθέσεις ακόμη και αν η Ρωσία συνέχιζε τις δικές της, προκειμένου να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Λευκό Οίκο, απάντησε ότι θα μπορούσε να συμφωνήσει μόνο εάν, ως αντάλλαγμα, του παραδίδονταν περισσότεροι αμερικανικής κατασκευής πύραυλοι Patriot. Αυτό ήταν το «ελάχιστο» που είχε ζητήσει, όπως είπε, προσθέτοντας ότι, όταν ζήτησε περισσότερα συστήματα αεράμυνας, η αμερικανική απάντηση ήταν να υποβαθμίσει την υπηρεσία Starlink.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η διακοπή των ενεργειακών επιθέσεων ενέχει επίσης τον κίνδυνο να ενθαρρύνει απλώς τις ΗΠΑ και τη Ρωσία να επιδιώξουν περισσότερες συμφωνίες, οι οποίες ενδεχομένως θα εξασφάλιζαν περισσότερα χρήματα για την πολεμική μηχανή του Πούτιν.
«Το ερώτημα είναι πότε θα ακολουθήσει η επόμενη συμφωνία. Ίσως αφορά το φυσικό αέριο. Σίγουρα θα αφορά το φυσικό αέριο».
«Οι επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας έχουν ενδιαφέρον», πρόσθεσε. «Νομίζω ότι [οι Αμερικανοί] θέλουν ενεργειακά έργα και... [ότι] αυτό, φυσικά, είναι δύσκολο για εκείνους όσο υπάρχει πόλεμος στην Ευρώπη».
Ωστόσο, ο Ζελένσκι υπέδειξε ότι ο Τραμπ ενδέχεται να αντιμετωπίσει αντιδράσεις από την αμερικανική κοινή γνώμη. «Αυτό πολιτικά δεν είναι απλό [στην Αμερική], επειδή όλοι θα θέλουν να ρωτήσουν πώς είναι δυνατόν, ενώ κάποιοι άνθρωποι αγωνίζονται να επιβιώσουν, πολεμούν και πεθαίνουν, εσείς να κάνετε... επιχειρηματικές συμφωνίες με ανθρώπους που επιδεικνύουν τέτοια επιθετικότητα».
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η συνέχιση του πολέμου χωρίς τις ΗΠΑ θα ήταν «πολύ δύσκολη» και παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη θα ήταν ισχυρότερη εάν ήταν πραγματικά ενωμένη.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι μια σειρά εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη κατά τους επόμενους 12 μήνες, με ενδεχόμενη ενίσχυση φιλορωσικών κομμάτων, θα μπορούσε να δημιουργήσει «πολλές προκλήσεις» για την Ουκρανία.
Ερωτηθείς σχετικά με τη δέσμευση της επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, να σταματήσει τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, δήλωσε ότι η Γαλλία έχει πολλά να χάσει, καθώς η εμπειρία από το ουκρανικό πεδίο μάχης είναι απαραίτητη για τις αμυντικές βιομηχανίες της. «Είναι μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους».
Σε μια έμμεση απάντηση στην έκκληση του Τραμπ το Σαββατοκύριακο να παραιτηθεί, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι επρόκειτο για «ρητορική» που δεν θα άρεσε στους Αμερικανούς και η οποία θα ενίσχυε μόνο τον Πούτιν. «Για εμένα, αυτό δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία... είναι ότι ο Πούτιν δεν αισθάνεται καμία πίεση. Όταν δεν αισθάνεται πίεση, επιτίθεται, επειδή, ξέρετε... αυτό του προκαλεί τεράστια ικανοποίηση».
«Η διαίρεση μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών ή μεταξύ Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών τον [τον Πούτιν] βοηθά να συσπειρώσει το έθνος του. Τον κάνει να αισθάνεται επιτυχημένος. Τον βοηθά να πιστεύει ότι δεν χάνει, ότι επικρατεί».
Ο Ζελένσκι συνέχισε λέγοντας ότι ο Πούτιν δεν επικρατεί, αλλά ότι η μάχη για την υπεροχή στη στρατιωτική τεχνολογία —όπως στην περίπτωση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών— παρουσιάζει διακυμάνσεις, με την Ουκρανία να έχει το προβάδισμα τον έναν μήνα και τη Ρωσία τον επόμενο.
Δυστυχώς, πρόσθεσε, η διακοπή της παροχής πληροφοριών και η διατάραξη της λειτουργίας του Starlink από τις ΗΠΑ έχουν αποδειχθεί «επικίνδυνες» για την Ουκρανία. «Θα βρούμε διέξοδο... αλλά είναι καλύτερο να μην του δώσουμε [του Πούτιν] νέα πνοή ή νέα θέληση για να συνεχίσει να πολεμά».