Ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε είχαν τηλεφωνική συνομιλία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, προκειμένου να συζητήσουν τις προοπτικές επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία.
Ο Στουμπ και ο Στέρε ανέλαβαν την πρωτοβουλία για την επικοινωνία, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Ουκρανία, σύμφωνα με κοινή δήλωσή τους, με την οποία επιβεβαίωσαν προηγούμενο δημοσίευμα του Bloomberg News.
«Η συζήτηση ήταν ειλικρινής και ουσιαστική», δήλωσε ο Στουμπ. «Ο τερματισμός του πολέμου απαιτεί απευθείας συνομιλίες». Ο Πούτιν «τόνισε ότι η επίτευξη μιας δίκαιης και μακροπρόθεσμης ειρήνης είναι δυνατή μόνο εφόσον ληφθούν πλήρως και άνευ όρων υπόψη τα νόμιμα συμφέροντα της Ρωσικής Ομοσπονδίας», σύμφωνα με την ανακοίνωση του Κρεμλίνου για τη συνομιλία. Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν να διατηρήσουν «απευθείας τηλεφωνικές επαφές», ανέφερε η ανακοίνωση.
Μετά την επικοινωνία με τον Πούτιν, οι δύο Σκανδιναβοί ηγέτες συνομίλησαν με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε αυτό που ο Στουμπ χαρακτήρισε «μια καλή τηλεφωνική συνομιλία». «Ο Άλεξ και ο Γιόνας κατέστησαν σαφές στον Ρώσο ηγέτη ότι απαιτούνται ουσιαστικά βήματα αποκλιμάκωσης όσον αφορά τις ενεργειακές μας υποδομές και τις υποδομές γενικότερα», δήλωσε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Οι συνομιλίες εντάσσονται σε μια ανανεωμένη προσπάθεια επανεκκίνησης των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στον πόλεμο που ξεκίνησε η Ρωσία και διανύει πλέον το πέμπτο έτος του. Ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, επισκέφθηκε τον Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη την περασμένη εβδομάδα, αφού είχε προηγουμένως συνομιλίες στο Όσλο με τον Ζελένσκι και τους δύο Σκανδιναβούς ηγέτες.
Η τηλεφωνική επικοινωνία ήταν η πρώτη απευθείας επαφή του Πούτιν με κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες που τάσσονται στο πλευρό του Κιέβου, από τότε που ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συνομίλησε με τον Ρώσο ομόλογό του τον Ιούλιο του περασμένου έτους.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας επιδιώκουν να έχουν θέση στο τραπέζι των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ τόσο ο Στέρε όσο και ο Στουμπ έχουν επικαλεστεί τα κοινά σύνορα των χωρών τους με τη Ρωσία ως επιχείρημα υπέρ της συμμετοχής τους στις συνομιλίες. «Είμαστε γειτονικές χώρες της Ρωσίας», δήλωσε ο Στουμπ στην ανακοίνωση. «Η έκβαση αυτού του πολέμου θα έχει άμεσο αντίκτυπο στη δική μας ασφάλεια, καθώς και στην ευρωπαϊκή ασφάλεια ευρύτερα».
Στόχος της τηλεφωνικής επικοινωνίας ήταν να μεταφερθούν απευθείας στον Πούτιν μηνύματα σχετικά με τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις, που θα μπορούσαν να συμβάλουν στον τερματισμό του πολέμου, δήλωσαν οι Στέρε και Στουμπ, προσθέτοντας ότι η συνομιλία συνδεόταν με τις τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν στο Αμπού Ντάμπι τον επόμενο μήνα.
Ο Στουμπ και ο Στέρε, οι οποίοι βρίσκονταν και οι δύο στο Ελσίνκι την ώρα της τηλεφωνικής επικοινωνίας, δήλωσαν ότι δεν μιλούσαν εκ μέρους της Ευρώπης στο σύνολό της. Ωστόσο, η επικοινωνία προκάλεσε επικρίσεις από την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία δήλωσε στον τοπικό τηλεοπτικό σταθμό TV2 ότι δεν είχε συντονιστεί με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες. Όπως ανέφερε, είναι «πολύ επιφυλακτική» απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε μονομερή πρωτοβουλία της Νορβηγίας και της Φινλανδίας.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είχε δηλώσει μετά τις συνομιλίες της περασμένης εβδομάδας ότι η Ρωσία θεωρεί τη Νορβηγία και τη Φινλανδία νέους συμμετέχοντες στις προσπάθειες επίλυσης του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ρωσία θα εξετάσει «αν είναι πράγματι σε θέση να το κάνουν», είχε αναφέρει.
Αξιωματούχοι από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει κατά διαστήματα συνομιλίες καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, ενώ τα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας -ιδίως τα εδαφικά ζητήματα και οι εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο- είναι αρκετά σαφή για όλες τις πλευρές. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Πούτιν είναι έτοιμος να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον Ζελένσκι για απευθείας συνομιλίες.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Κρεμλίνου, οι ηγέτες χαιρέτισαν τη συμφωνία για την επανέναρξη των τριμερών συνομιλιών με τις ΗΠΑ και την Ουκρανία κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου. Άλλα ζητήματα που παραμένουν άλυτα περιλαμβάνουν τη μορφή της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας μετά το τέλος του πολέμου, δήλωσε ο Στουμπ την περασμένη εβδομάδα.
Σε αυτό το πεδίο επιδιώκουν να ασκήσουν επιρροή ο Φινλανδός ηγέτης και ο Στέρε, συντονίζοντας τις διπλωματικές τους κινήσεις και αξιοποιώντας τη φιλία τους και τις πολιτικές τους διαδρομές, οι οποίες διασταυρώνονται τα τελευταία 15 χρόνια. Αντιτίθενται στις απαιτήσεις της Ρωσίας για ευρεία αναδίπλωση του ΝΑΤΟ από την Ανατολική Ευρώπη και απορρίπτουν το ενδεχόμενο να επιτραπεί στη Ρωσία να υπαγορεύει τις επιλογές εξωτερικής πολιτικής της Ουκρανίας ως κυρίαρχου κράτους.