Η κούρσα διαδοχής της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) εισέρχεται σε νέα φάση την Παρασκευή, καθώς η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων θα αποκαλύψει ποιοι διεκδικούν τη θέση.
Η Ισπανία και η Ολλανδία έχουν ήδη γνωστοποιήσει την πρόθεσή τους να προτείνουν τους πρώην επικεφαλής των αντίστοιχων κεντρικών τραπεζών τους, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και Κλάας Κνοτ, ενώ αξιωματούχοι εξακολουθούν να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να εμφανιστεί και κάποιο άλλο όνομα, είτε τώρα είτε σε μεταγενέστερο στάδιο. Η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων λήγει στις 17:00 ώρα Βρυξελλών.
Καθοριστικής σημασίας για την επιλογή θα είναι η συμφωνία μεταξύ των ηγετών των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της περιοχής, του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Στους επιπλέον αστάθμητους παράγοντες περιλαμβάνονται η ανάγκη επίτευξης συναίνεσης με τους κυβερνητικούς εταίρους στο Βερολίνο, μεταξύ των οποίων υπάρχουν έντονες διαφωνίες, καθώς και το συνεχιζόμενο πολιτικό αδιέξοδο στο Παρίσι, σημειώνει το Bloomberg.
Οι προηγούμενες διαδικασίες επιλογής προέδρου της ΕΚΤ δείχνουν ότι θα ήταν ασυνήθιστο οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταλήξουν εύκολα σε συμφωνία για το πρόσωπο που θα αναλάβει τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής σε μια νομισματική ένωση με περισσότερους από 350 εκατ. κατοίκους.
Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη και μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής υποψηφιοτήτων που έχει ορίσει το Eurogroup, το όργανο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, δεν αποκλείεται να εμφανιστεί κάποιος υποψήφιος-έκπληξη σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας, όταν αρχίσουν ουσιαστικά οι πολιτικές διαπραγματεύσεις, όπως συνέβη και με την ίδια τη Λαγκάρντ το 2019.
Περαιτέρω περιπλοκές στην κούρσα διαδοχής προσθέτει το ενδεχόμενο αυτού που ο πρωθυπουργός της Ελλάδας έχει αποκαλέσει «μεγάλη συμφωνία» (grand bargain), η οποία θα αφορά τη συγκεκριμένη θέση και δύο ακόμη επικείμενες κενές θέσεις στο διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας, εκείνες των μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής Ιζαμπέλ Σνάμπελ και Φίλιπ Λέιν.
Οι πολλοί αλληλεξαρτώμενοι παράγοντες καθιστούν δύσκολη την πρόβλεψη της πορείας επιλογής του νέου προέδρου της ΕΚΤ από σήμερα έως την ανακοινωθείσα αποχώρηση της Λαγκάρντ, στις 7 Φεβρουαρίου. Το πρόγραμμα των επόμενων εβδομάδων, ωστόσο, περιλαμβάνει συναντήσεις που ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές.
Αρχικά, οι 21 υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα αξιολογήσουν τις υποψηφιότητες σε συνεδρίασή τους τη Δευτέρα. Η τελική απόφαση, ωστόσο, ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες.
Αυτό στρέφει την προσοχή στην άτυπη σύνοδο κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τις 13 Νοεμβρίου και στην έκτακτη σύνοδο της 26ης-27ης Νοεμβρίου. Τίποτα, ωστόσο, δεν αποκλείει να πραγματοποιηθούν καθοριστικές τηλεφωνικές επικοινωνίες ή να υπάρξουν συμφωνίες στο περιθώριο των συναντήσεων στο ενδιάμεσο διάστημα.
Εάν οποιαδήποτε συμφωνία περιλαμβάνει ένα ευρύτερο πακέτο τοποθετήσεων, τότε ενδέχεται να αποκτήσει σημασία η προθεσμία της 27ης Νοεμβρίου για την υποβολή υποψηφιοτήτων σχετικά με τη διαδοχή της Γερμανίδας οικονομολόγου Σνάμπελ, της οποίας η θητεία λήγει τον Ιανουάριο. Η αρχική προθεσμία ήταν η 28η Οκτωβρίου, αλλά μετατέθηκε κατά έναν μήνα, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος.
Από την άλλη πλευρά, δεν έχει οριστεί ημερομηνία για την υποβολή υποψηφιοτήτων προς διαδοχή του Ιρλανδού Λέιν στη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, παρότι η ΕΚΤ ζήτησε επισήμως από τις κυβερνήσεις την περασμένη εβδομάδα να αρχίσουν να αναζητούν υποψηφίους.
Η Γαλλία φαίνεται να επιδιώκει να εξασφαλίσει τη συγκεκριμένη θέση και είναι καλά προετοιμασμένη. Μπορεί να επιλέξει μεταξύ υποψηφίων όπως η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας Ανιές Μπενασί-Κερέ και η πρώην αξιωματούχος του ΟΟΣΑ Λοράνς Μπουν.
Τέτοιες επιλογές έχουν σημασία, καθώς, πέρα από την ανάγκη εξισορρόπησης μεταξύ μεγάλων και μικρών χωρών, Βορρά και Νότου, καθώς και πιο αυστηρών και πιο ήπιων προσεγγίσεων στη νομισματική πολιτική, η ΕΚΤ χρειάζεται και περισσότερες γυναίκες στην ηγεσία της. Στην εξαμελή Εκτελεστική Επιτροπή συμμετέχουν σήμερα μόλις δύο γυναίκες, η Λαγκάρντ και η Σνάμπελ. Τα υπόλοιπα μέλη είναι άνδρες, όπως και τα υπόλοιπα μέλη του 27μελούς Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Γερμανίας δεν έχει ακόμη καταλήξει σε υποψήφιο για τη διαδοχή της Σνάμπελ, με τον πρώην αξιωματούχο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Τομπίας Άντριαν και την αντιπρόεδρο της Bundesbank Ζαμπίνε Μάουντερερ να συγκαταλέγονται στα ονόματα που εξετάζονται.
Η επιλογή του Βερολίνου θα επηρεάσει και την επιλογή του διαδόχου της Λαγκάρντ, καθώς, εάν οι Γερμανοί προτιμήσουν τον ντε Κος, πιθανότατα θα χρειαστεί να προτείνουν γυναίκα υποψήφια, ώστε να διατηρηθεί η σημερινή ισορροπία των φύλων στο διοικητικό συμβούλιο.
Επομένως, η πρόταση ενός άνδρα για τη θέση της Σνάμπελ θα μπορούσε να ενισχύσει την υποψηφιότητα του Κνοτ, αναγκάζοντας τον Φρανκ Έλντερσον να παραιτηθεί, ώστε να μην υπάρχουν δύο Ολλανδοί στην Εκτελεστική Επιτροπή, και δημιουργώντας έτσι περιθώριο για την τοποθέτηση γυναίκας υποψηφίας που θα προταθεί από τη Μαδρίτη.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τη διαδικασία, τόσο ο Μερτς όσο και ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ έχουν ήδη συναντηθεί με τον Κνοτ και τον ντε Κος.
«Εάν χρειαστεί, θα καταλήξουμε πολύ γρήγορα σε λύση για την Εκτελεστική Επιτροπή», δήλωσε ο Μερτς στο Bloomberg Television τον περασμένο μήνα, πριν η Λαγκάρντ ανακοινώσει την παραίτησή της.