Όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια προβάλλει έντονη η ανάγκη οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν σε συνθήκες γρήγορων αλλαγών και να αντιμετωπίσουν, όπως λέει ένας έμπειρος μάνατζερ, «συνθήκες έντονης αναστάτωσης». Και αυτό είναι ένα θέμα που οι συγγραφείς και σύμβουλοι επιχειρήσεων Μπερνάρ Μπουριγκώ και Ζακ Μπρέν, στο βιβλίο τους «Διευθυντικό Θάρρος» (Εκδόσεις Eyrolles) παρουσιάζουν αναλυτικά και πειστικά.
Διαβάζοντας το βιβλίο μου ήρθαν στο νου δύο σημαντικές ρήσεις, η μία του Δαρβίνου και η άλλη του κορυφαίου μάνατζερ Τζάκ Γουέλς. Ο πρώτος είχε πει ότι «δεν επιβιώνει το ισχυρότερο είδος, ούτε το πιο έξυπνο, αλλά αυτό που ανταποκρίνεται περισσότερο στην αλλαγή». Όσο για τον διάσημο διευθυντή της General Electric, που απεβίωσε σε ηλικία 85 ετών το 2020, είχε δηλώσει «όταν ο ρυθμός της εξωτερικής αλλαγής υπερβαίνει το ρυθμό της εσωτερικής αλλαγής, το τέλος είναι κοντά».
Για τους Bernard Bourgaud και Jacques Brun, και οι δύο ειδικοί στον επιχειρηματικό κόσμο, μόνο θαρραλέοι μάνατζερ, που ξέρουν πώς να ακούν και να εμπνέουν την ομάδα την οποία διοικούν, θα είναι σε θέση να καθοδηγήσουν αποτελεσματικά τον οργανισμό τους σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Στο επίπεδο αυτό οι δύο συγγραφείς, τονίζουν τα παρακάτω σημεία που ένας θαρραλέος μάνατζερ πρέπει να θυμάται:
- Το διευθυντικό θάρρος εκφράζεται σε καθημερινή βάση στην εταιρεία, ειδικά στην εσωτερική επικοινωνία.
- Η ηγεσία ενός επιτυχημένου μετασχηματισμού και η προώθηση της αποτελεσματικής διακυβέρνησης είναι πράξεις διαχειριστικού θάρρους.
- Ένας θαρραλέος ηγέτης ηγείται των ομάδων πωλήσεών του με αυστηρότητα και παρέχει επιχειρησιακή κατεύθυνση για τις λειτουργίες συγχωνεύσεων και εξαγορών.
- Το να γνωρίζεις πώς να επικοινωνείς εξωτερικά και να αλληλεπιδράς σε όλα τα επίπεδα του οικοσυστήματος της εταιρείας απαιτεί διαχειριστικό θάρρος από τον ηγέτη.
- Η λήψη αποφάσεων και η αυθεντικότητα χαρακτηρίζουν τον θαρραλέο ηγέτη.
- Ένας θαρραλέος ηγέτης ενσταλάζει μια εταιρική κουλτούρα που αντανακλά τις αξίες του και προωθεί τη συλλογική επιτυχία.
Κατά τους συγγραφείς, το διευθυντικό θάρρος είναι βασική αξία στη σύγχρονη επιχείρηση. Μπροστά στον σημερινό ταραγμένο κόσμο, οι ηγέτες πρέπει να προσαρμόζονται συνεχώς τόσο στις καθημερινές προκλήσεις όσο και στο κλίμα της εκτεταμένης αβεβαιότητας.
Για έναν διευθυντή, αυτό το θάρρος εκφράζεται καθημερινά, ειδικά όταν πρέπει να αντιμετωπίσει δύσκολα θέματα όπως η κακή απόδοση ενός υπαλλήλου ή όταν πρέπει να εκφράσει μια άρνηση. Το να είσαι θαρραλέος για έναν ηγέτη σημαίνει επίσης να αποδέχεσαι να σε «προκαλούν» πιο λαμπροί υπάλληλοι, να παραιτείσαι από τον απόλυτο έλεγχο και να συμφωνείς να μεταβιβάσεις μέρος της εξουσίας λήψης αποφάσεων.
Οι θαρραλέοι ηγέτες μπορούν να παραδεχτούν τα λάθη τους και να είναι ταπεινοί, ακόμα κι αν η άρνηση της αποτυχίας μπορεί να είναι ιδιαίτερα δελεαστική. Ωστόσο, είναι προτιμότερο να επιφυλαχθεί αυτή η αναγνώριση της υπαιτιότητας που διαπράχθηκε για σημαντικές αποφάσεις, ώστε να μην υπονομευθεί η νομιμότητα του διαχειριστή.
Οι θαρραλέοι μάνατζερ δεν φοβούνται να αμφισβητήσουν τις αποφάσεις των ανωτέρων τους, ακόμα κι αν οι τελευταίοι αρνούνται να τους ακούσουν. Τέλος, ο θαρραλέος μάνατζερ ξέρει πώς να επιβάλει τη γνώμη του και να εμπλακεί προσωπικά όταν πρόκειται για την πλήρωση μιας στρατηγικής θέσης.
Με την άνοδο της ψηφιακής τεχνολογίας και της τηλεργασίας, είναι απαραίτητο για έναν διευθυντή να φροντίζει για την εσωτερική του επικοινωνία και να ενισχύει τους δεσμούς με τους υπαλλήλους του. Ωστόσο, πολλοί διευθυντές θεωρούν ότι η επικοινωνία με τους υπαλλήλους τους είναι μια δευτερεύουσα και χωρίς ενδιαφέρον εργασία και πολλοί από αυτούς την αναθέτουν στον διευθυντή επικοινωνίας τους.
Ωστόσο, η διαχείριση του σχεδίου εσωτερικής επικοινωνίας είναι μια «ουσιαστική διαχειριστική πράξη» στην οποία ο διευθυντής πρέπει να αφοσιωθεί προσωπικά. Για να είναι αποτελεσματικό, ένα σχέδιο εσωτερικής επικοινωνίας πρέπει να προσαρμόζεται σε καταστάσεις και στόχους. Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της συνολικής επικοινωνίας, η οποία απευθύνεται στην εταιρεία στο σύνολό της (π.χ. πληροφορίες σχετικά με μια εξαγορά ή συγχώνευση), και της επικοινωνίας που είναι προσαρμοσμένη σε κάθε κατηγορία εργαζομένων (όπως η επικοινωνία που απευθύνεται στους νεοπροσληφθέντες για τη διατήρησή τους).
Η εξωτερική επικοινωνία είναι ένα άλλο πλαίσιο που δίνει έμφαση στο διοικητικό θάρρος. Ζούμε σε μια εποχή όπου «η κυκλοφορία της πληροφορίας σε ζαλίζει» και όπου το παραμικρό λάθος μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο. Ως εκ τούτου, ο διευθυντής πρέπει να επιδεικνύει σοβαρότητα και ικανότητα να διαχειρίζεται τις ανταλλαγές του με εξωτερικούς ενδιαφερόμενους με ευκολία: πελάτες, προμηθευτές ή μέσα ενημέρωσης, για παράδειγμα.
Πρέπει επίσης να επικοινωνεί με διαφανή, προσιτό και εκπαιδευτικό τρόπο για να μεταφέρει το μήνυμά του σε όλους τους τύπους κοινού. Επομένως, είναι σημαντικό το περιεχόμενο της επικοινωνίας του να είναι προσεγμένο και δομημένο και να εστιάζει σε δύο ή τρεις ιδέες το πολύ - για να αποφύγει τον κορεσμό του κοινού του.
Η εταιρεία εξελίσσεται μέσα σε ένα οικοσύστημα όπου βρίσκεται σε συνεχή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον της και τους συνεργάτες της. Ο θαρραλέος ηγέτης πρέπει λοιπόν να προσπαθεί να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και να συναντά τους συνομιλητές του προκειμένου να ενισχύσει τις επαγγελματικές του σχέσεις και να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της εταιρείας.
Αυτό περιλαμβάνει την παρακολούθηση των αλλαγών στα ρυθμιστικά, νομικά και φορολογικά πλαίσια και την προσπάθεια δημιουργίας αξίας με τους άμεσους συνεργάτες της, δηλαδή τους πελάτες και τους προμηθευτές της.
Ένας ταλαντούχος μάνατζερ πρέπει επίσης να έχει το θάρρος να επικοινωνεί με τους ανταγωνιστές του, γιατί αυτή η επαφή μπορεί να είναι πολύτιμη σε περίπτωση επιχειρηματικής ευκαιρίας για την εταιρεία. Ομοίως, η διατήρηση καλών σχέσεων με τοπικούς φορείς -πολιτικούς και εκπροσώπους συνδικαλιστικών οργανώσεων, για παράδειγμα- μπορεί να είναι επωφελής, ειδικά εάν υπάρχει ένα κοινωνικό σχέδιο στο τραπέζι.
Το διευθυντικό θάρρος εκδηλώνεται επίσης από την ικανότητα του ηγέτη να διαχειρίζεται την αβεβαιότητα χωρίς να αφήνει τις ανησυχίες και τις ερωτήσεις του να φανούν. Αντί να σπέρνει αμφιβολίες και ανησυχία, πρέπει να προσφέρει ένα όραμα για το μέλλον που είναι απλό και συγκεκριμένο, διεγερτικό και σε αρμονία με τις αξίες της εταιρείας.
Η διαχείριση της αβεβαιότητας απαιτεί από τον ηγέτη να έχει λεπτομερή γνώση των ιδιοτροπιών της εποχής του και να ανταλλάσσει με διάφορους παράγοντες για να αποφύγει ένα ασταθές περιβάλλον και ένα κυμαινόμενο πλαίσιο που θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της εταιρείας του. Τέλος, ένας θαρραλέος ηγέτης δεν φοβάται να ρισκάρει για να δημιουργήσει ενθαρρυντικές επαγγελματικές ευκαιρίες για νέους πτυχιούχους, ακόμη και αν δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εταιρείας, προκειμένου να τους δώσει την επιθυμία να δεσμευτούν πλήρως και να τους επιβλέψουν στην είσοδο τους στην επαγγελματική ζωή.