Η ”γυμνή” οικονομία και οι... ”καλύτερες μέρες”

Η κυβέρνηση αρχίζει να χρησιμοποιεί τη λέξη ”παροχές”, σίγουρα θα ακολουθήσει και η αξιωματική αντιπολίτευση (εκλογές γαρ εν όψει...), μετά θα αρχίσουν οι αλληλοκατηγορίες και η μετάθεση ευθυνών, στο τέλος οι πραγματικές μεταρρυθμίσεις θα μείνουν (ξανά...) στον κόσμο της φαντασίας, γράφει ο Αντώνης Κεφαλάς.

Δημοσιεύθηκε: 21 Σεπτεμβρίου 2006 - 08:00

Η ”γυμνή” οικονομία και οι... ”καλύτερες μέρες”

του Αντώνη Κεφαλά

Η κυβέρνηση σήμερα λέγει ότι αρχίζουμε να έχουμε τα περιθώρια για παροχές. Αυτό προϋποθέτει, πρώτον, ότι έχουμε περάσει περίοδο λιτότητας και, δεύτερον, ότι αποκτήσαμε τα περιθώρια να ”δώσουμε”.

Η πρώτη προϋπόθεση δεν ισχύει. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι αισθανόμαστε την ακρίβεια. Η ακρίβεια, όμως, είναι φαινόμενο που συνδέεται με δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι η στρέβλωση των αγορών. Εφόσον θεσμικά δεν λειτουργεί ο ελεύθερος και υγιής ανταγωνισμός, οι τιμές δεν θα συγκρατούνται. Όταν λειτουργεί ο υγιής ανταγωνισμός, οι τιμές είτε συγκρατούνται είτε τείνουν όλες μαζί –στον κάθε κλάδο ξεχωριστά –προς τα κάτω. Αυτό έγινε, για παράδειγμα, με τις τηλεπικοινωνίες.

Ο δεύτερος είναι η ίδια η έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Έλλειψη ανταγωνιστικότητας σημαίνει ότι ο άλλος δεν αγοράζει από εσένα είτε επειδή είσαι ακριβός είτε επειδή προσφέρεις κακή ποιότητα. Αυτό συμβαίνει στη χώρα μας —και γι’ αυτό αγοράζουμε από το εξωτερικό. Έτσι δημιουργείται, εξάλλου -ατενίζοντας το θέμα από μία διαφορετική γωνία- και το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Στην ουσία η οικονομία μας δεν έχει καμία δυνατότητα να ”δώσει”. Βέβαια, ολόκληρες ”περιοχές” αντιμετωπίζουν ανεργία της τάξης του 30% σε μέσο όρο. Oμάδες πληθυσμού (νέοι 15-28 ετών και γυναίκες 28- 55 ετών) αντιμετωπίζουν ανεργία που κυμαίνεται από το 50% έως το 70% του ανάλογου οικονομικά ενεργού πληθυσμού. Και βέβαια, οι συνταξιούχοι κυριολεκτικά πεινούν. Αλλά τώρα πληρώνουμε τόσο τις υπερβολές στις διατάξεις συνταξιοδότησης όσο και τα άφρονα δάνεια του παρελθόντος.

Επίσημα το δημόσιο χρέος μας είναι της τάξης του 115% του ΑΕΠ. Αν προσθέσουμε τα κρυφά –αλλά πραγματικά— ενδοκυβερνητικά χρέη, καθώς και τα μη ακόμη με ακρίβεια αποτυπωμένα χρέη της τοπικής αυτοδιοίκησης, τότε πλησιάζουμε το 130% του ΑΕΠ. Σήμερα, με χαμηλά επιτόκια πληρώνουμε σχεδόν 10 δισ. ευρώ για την εξυπηρέτηση του επίσημου χρέους. Αύριο, το ποσό αυτό μπορεί να αυξηθεί μέχρι και κατά 50%, αν τα επιτόκια ανεβούν κατά 2 μονάδες, ακόμη και αν φανερωθούν όλα τα χρέη μας.

Τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η Νέα Δημοκρατία προσπαθούν να επιρρίψουν τις ευθύνες για την κατάσταση αυτή ο ένας στον άλλο. Βέβαια, με το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία τα 18 από τα τελευταία τριάντα χρόνια, η πλάστιγγα γέρνει ελαφρά σε βάρος του –ιδιαίτερα καθώς διαχειρίστηκε και τη διαδικασία ένταξης στην ΟΝΕ. Και ιδιαίτερα επειδή η δημοσιονομική εκτροπή άρχισε μόλις στους τελευταίους 18 μήνες της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας -πριν από τις εκλογές του 1981.

Αυτή η αμοιβαία μετάθεση ευθυνών δεν βοηθά τον τόπο –με την έννοια ότι περιπλέκει και δεν λύνει το πρόβλημα. Τα χρέη δημιουργήθηκαν σε βάθος χρόνου και η ευθύνη για την αντιμετώπισή τους οφείλει να είναι πλέον διακομματική. Αν μη τι άλλο, για έναν λόγο: Το πρόβλημα θα είναι ακριβώς το ίδιο όποιο κόμμα και να βρίσκεται στην εξουσία. Και η πραγματική λύση οφείλει να ακολουθήσει τις ίδιες ακριβώς συντεταγμένες –όποιος και να κυβερνά και όποιες και να είναι οι ”κορώνες” για κοινωνική ευαισθησία.

Η πραγματική κοινωνική ευαισθησία είναι να λες την αλήθεια στον λαό και να μην δημιουργείς ψεύτικες ελπίδες. Σήμερα, κανένα κόμμα δεν μπορεί να υποσχεθεί με σιγουριά ”καλύτερες ημέρες”. Χειρότερες, ίσως. Εκτός και αν ένα από τα δύο αποφασίσει να προχωρήσει με αποφασιστικότητα στις πραγματικές μεταρρυθμίσεις που απαιτεί ο τόπος και οι καιροί, αγνοώντας το πολιτικό κόστος και έτοιμο να συγκρουστεί με τις ομάδες προσόδου.

Για τα δεδομένα μας, σκηνικό φαντασίας!

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.