Δώδεκα αλήθειες για την ελληνική οικονομία

Την πεποίθηση ότι η ελληνική οικονομία διάγει περίοδο κρίσεως εκφράζει ο Αντώνης Κεφαλάς και παραθέτει δώδεκα αλήθειες που περιγράφουν την ”σκληρή πραγματικότητα”, εντοπίζοντας τους άξονες επίλυσης του προβλήματος.

Δημοσιεύθηκε: 3 Μαρτίου 2003 - 12:57

Δώδεκα αλήθειες για την ελληνική οικονομία

του Αντώνη Κεφαλά *

Το γεγονός ότι η κυβέρνηση, διά στόματος του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Χριστοδουλάκη, εκφράζει πλέον τις ανησυχίες της για την πορεία του πληθωρισμού και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας, θα πρέπει να χτυπήσει ”καμπανάκια” σε πολλές μεριές.

Και θα έπρεπε, αν η κοινωνία μας μπορούσε χαρακτηριστεί ως διεπόμενη από λογική, να περιορίσει την αισιοδοξία με την οποία κομματικοί, κυβερνητικοί, τεχνοκρατικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι επιχειρούν να συγκαλύψουν την έκταση της κρίσης.

Η πραγματικότητα, όσο δυσάρεστη κι αν είναι, όσο και να μας πονάει, όσο και να μην θέλουμε να την αντικρίσουμε κατάματα, μπορεί να αποδοθεί με αναφορά σε δώδεκα αλήθειες.

1. Η κρίση είναι σαφής και η αγορά το αισθάνεται, καθώς ”βογκά” κάτω από το βάρος της μειωμένης ρευστότητας και του περιορισμού της δαπάνης των νοικοκυριών.

2. Η κρίση έφερε στο προσκήνιο φαινόμενα όπως η Worldwide και η ”παρατράπεζα” της Γλυφάδας. Το έργο δεν τελειώνει εδώ. Θα υπάρξουν συνέχειες.

3. Οι φρόνιμοι επιχειρηματίες έχουν ήδη φροντίσει να περιορίσουν κόστη και να ανοίξουν νέες αγορές, ενώ παράλληλα έχουν καθυστερήσει επενδυτικές αποφάσεις - στον βαθμό που αυτό ήταν εφικτό και δεν ανέτρεπε τελείως τα στρατηγικά επιχειρηματικά σχέδιά τους.

4. Επιχειρήσεις που είχαν ανοιχτεί με εξαγορές και συγχωνεύσεις τη χρυσή εποχή του 1998-2000, δίνουν τώρα μάχη για τη ζωή τους. Μερικές θα αποτύχουν.

5. Η προοπτική πολέμου στο Ιράκ δεν έχει απομακρυνθεί - απλώς υπάρχει μια αναβολή, η οποία ήταν έτσι κι αλλιώς μέσα στο σχέδια και τις προβλέψεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Από την πλευρά αυτή πόλεμος θα γίνει και αρνητικές επιπτώσεις θα υπάρξουν - τουλάχιστον για ένα χρονικό διάστημα μερικών εβδομάδων, όσον αφορά στις άμεσες επιπτώσεις και μερικών (αρκετών) μηνών όσον αφορά στις έμμεσες.

6. Η παγκόσμια κρίση, με εστίαση στην υπερεπάρκεια επενδύσεων, θα συνεχιστεί. Και δεν θα τελειώσει παρά μόνο όταν ο ανταγωνισμός και η ίδια η κρίση θα οδηγήσουν στην απόσυρση του υπερβάλλοντος παραγωγικού δυναμικού.

7. Η τόνωση της ζήτησης με παραδοσιακά μέτρα κεϊνσιανής πολιτικής δεν είναι εφικτή, διότι η δημοσιονομική ισορροπία είτε είναι εύθραυστη είτε έχει ήδη αρχίσει να διαταράσσεται, και αυτό ξυπνά το ”τέρας” του πληθωρισμού.

8. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να θωρακίζεται -μερικώς- από τον κατασκευαστικό τομέα (έργα Ολυμπιακών Αγώνων) και τις εισροές του Γ΄ ΚΠΣ. Η κρίση, όμως, έχει μερικώς αποδυναμώσει τις ευνοϊκές επιπτώσεις των δύο αυτών παραγόντων.

9. Όταν σταματήσει η θετική επίδραση των Αγώνων (2004) και των κοινοτικών πόρων (2006), η χώρα μας θα αντιμετωπίσει μια νέα κρίση: την ανεπάρκεια της εγχώριας αποταμίευσης να χρηματοδοτήσει τους ρυθμούς ανάπτυξης, που απαιτούν αφενός μεν η συμμετοχή μας στην παγκόσμια κατανομή πλούτου, αφετέρου δε η πραγματική σύγκλιση.

10. Οι ίδιοι περιορισμοί του έβδομου θέματος που ισχύουν για την παγκόσμια οικονομία ισχύουν και για την ελληνική, με το πρόσθετο βάρος -στη δική μας περίπτωση- ενός τεράστιου δημόσιου χρέους, που αν δεν βαίνει αυξανόμενο (με τις αναθεωρήσεις της Eurostat), θα μειώνεται με μεγάλη δυσκολία και βραδέως.

11. Αν η χώρα μας δεν φροντίσει έγκαιρα, από τώρα, να προσελκύσει ξένες παραγωγικές επενδύσεις σε τομείς που κατέχει συγκριτικό πλεονέκτημα (π.χ. τουρισμός), και αν δεν τοποθετηθεί από τώρα ανταγωνιστικά και μακρόχρονα στις αγορές των Βαλκανίων (Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Σερβία με τα συμπαρομαρτούντα κρατίδια)- γιατί οι αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης χάθηκαν πλέον- θα πρέπει να ξεχάσει τη λέξη ανάπτυξη στο δεύτερο μέρος της δεκαετίας αυτής.

12. Όσοι λειτουργούν με τη νοοτροπία του ”Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει”, καλά θα κάνουν να καταλάβουν ότι η Ελλάς πράγματι δεν πεθαίνει. Πεθαίνουν όμως επιχειρήσεις και άτομα και σχέδια και οράματα, και έτσι πεθαίνει τουλάχιστον ένα μέρος της Ελλάδας.

Το Χ.Α. ”καρκινοβατεί” εδώ και μήνες και χρόνια και τίποτα δεν θα διορθώσει την πορεία του: ούτε οι βαρύγδουπες ανακοινώσεις για αύξηση των κερδών πολλών επιχειρήσεων μέσα στο 2002, ούτε η προσπάθεια να εμφανιστεί ως σημαντικό γεγονός η απόδοση 3% επί του μετοχικού κεφαλαίου, επειδή τάχα είναι υψηλότερη από την τραπεζική τοποθέτηση.

Εκτός αν... Εκτός αν το Χ.Α. εκσυγχρονιστεί. Και ο εκσυγχρονισμός του, πλέον, σημαίνει δύο πράγματα υποχρεωτικά: πρώτον, αποτελεσματική εποπτεία και, δεύτερον, σύνδεση (έως και απορρόφηση) από ένα σημαντικό ευρωπαϊκό χρηματιστήριο. Η ελληνική οικονομία είναι πολύ μικρή για να δώσει στην κεφαλαιαγορά τη ρευστότητα που είναι απαραίτητη, προκειμένου αυτή να θεωρηθεί ως πραγματικά (και όχι τυπικά) ώριμη και να προσελκύσει έτσι τους θεσμικούς επενδυτές του εξωτερικού.

* Μερική αναδημοσίευση από το φύλλο του ”Μετόχου” με ημερομηνία 21 Φεβρουαρίου 2003.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.