Οι αγορές και το ”ράλι” της… αρκούδας

Διαβάστε μια άκρως ενδιαφέρουσα (και για πολλούς ”αιρετική” ίσως) άποψη για τις αγορές και την ψυχολογία των επενδυτών. Ο Σπ. Βασιλείου γράφει για το bear market ”ράλι” που ίσως εξελιχθεί, για τις ευκαιρίες που θα δώσει και τις... ”αρκούδες” που κρύβονται από πίσω.

Δημοσιεύθηκε: 29 Μαρτίου 2003 - 15:07

του Σπυρίδωνος Ε. Βασιλείου, αναλυτή του Metatrading.gr

Ένα από τα σημαντικότερα λάθη που συνεχίζουν να διαπράττουν εκατομμύρια ανά τον κόσμο επενδυτές είναι η προσήλωσή τους στο παρελθόν. Θυμούνται ακόμα πολύ έντονα την τελευταία φάση του προηγούμενου bull market και τις εξωπραγματικές αποδόσεις από μετοχικές αξίες.

Δυστυχώς οι εποχές έχουν αλλάξει. Οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Οι αγορές μετοχών αποτελούν το κατεξοχήν βαρόμετρο της οικονομικής δραστηριότητας και βλέπουν μπροστά. Προσπαθούν να ξεχωρίσουν μέσα από τον ”καπνό” των γεγονότων τι μέλλει γενέσθαι και ΟΧΙ τι έχει συμβεί μέχρι τώρα.

Δυστυχώς οι περισσότεροι επενδυτές δεν δείχνουν να έχουν κατανοήσει την ειδοποιό και ουσιαστική διαφορά μιας καθοδικής φάσης (bear market) από μία ανοδική φάση (bull market). Η άνοδος των τιμών από μόνη της δεν αρκεί ώστε να χαρακτηρίσει μία άνοδο ως bull market. Το αντίστροφο ισχύει για μία πτώση σε ένα bear market.

Η σημαντική διαφορά των δύο έγκειται στη διαφορετική ψυχολογία της επενδυτικής κοινότητας, παρά το γεγονός ότι μία οικονομία μπορεί να παρουσιάζει θετικά μακροοικονομικά στοιχεία. Σε ένα bull market οι εκτιμήσεις και οι αποτιμήσεις διογκώνονται, ενώ σε ένα bear market ξεφουσκώνουν. Έτσι απλά. Το παράδειγμα των ΗΠΑ και της πρόσφατης χρηματιστηριακής εμπειρίας της είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο.

Έχοντας ως οδηγό την συμπεριφορά του Standard & Poor’s 500 (S&P 500) μπορούμε να παρατηρήσουμε μερικά πολύ ενδιαφέροντα γεγονότα για την παραπάνω διαφορά ψυχολογίας των επενδυτών και το τι ίσως έπεται. Οι τιμές του S&P 500, για παράδειγμα, βρίσκονται εδώ και 9 περίπου μήνες σε ένα εύρος διακύμανσης μεταξύ των 768 και 965 μονάδων, χωρίς να μπορούν να διαφύγουν από αυτό. Δεκάδες αναλυτές προσπαθούν να κατανοήσουν αν βρισκόμαστε σε ανοδική ή καθοδική φάση χωρίς όμως αποτέλεσμα. Οι προβλέψεις των περισσοτέρων έχουν βρεθεί στο κενό. Γιατί άραγε;

Πιστεύω πως η συντριπτική πλειονότητα των εμπλεκομένων δεν έχει διαχωρίσει την απλή διαφορά των φάσεων μίας αγοράς. Η μακροχρόνια τάση (ή αλλιώς πρωτογενής τάση) είναι αναμφισβήτητα καθοδική. Η μεσοπρόθεσμη μπορεί να είναι οτιδήποτε. Το ίδιο ισχύει και για τη βραχυπρόθεσμη. Η παραμονή των τιμών σε ένα εύρος διακύμανσης μας λέει κάτι περισσότερο πέρα από την αβεβαιότητα ή την αναποφασιστικότητα των επενδυτών. Η αναμονή των τιμών στο εύρος, αλλά και ταυτόχρονα σε επίπεδα αποτιμήσεων (όρους P/E) που σε άλλες εποχές θα αποτελούσαν κορυφές bull market, φανερώνει την υπερβολική αισιοδοξία των επενδυτών για το μέλλον.

Η προσπάθεια της αγοράς να αφήσει τον αέρα την προηγούμενης φούσκας να φύγει σιγά σιγά δεν είναι αρκετά γρήγορη. Η εμμονή τους να μην πωλούν μετοχές στις τρέχουσες αποτιμήσεις φανερώνει την ΕΛΠΙΔΑ τους ότι η ενδεχόμενη οικονομική ανάκαμψη θα φέρει τις τιμές υψηλότερα. Το μόνο που θα κάνει είναι οι τιμές να φαίνονται λιγότερο ακριβές και όχι ευκαιρίες για μακροχρόνιες τοποθετήσεις.

Σε μακροχρόνια bear markets η οικονομική ανάπτυξη και η κερδοφορία των εταιριών δεν συνεπάγεται και υψηλότερες τιμές μετοχών, καθώς το προηγούμενο bull market είχε ενσωματώσει στις τιμές το καλύτερο δυνατό σενάριο που συνήθως αποδεικνύεται ουτοπικό.

Οι μεσοπρόθεσμες εξάρσεις αισιοδοξίας, ακόμα κι αν ο πόλεμος ή η λήξη του θεωρηθεί θετικό γεγονός, είναι συνήθως υπεύθυνες και για ”ράλι” σαν κι αυτό που βιώσαμε τις τελευταίες ημέρες. Δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από τη δευτερογενή τάση μέσα σε μία μακροχρόνια (secular) πρωτογενή καθοδική τάση, που θα τελειώσει όταν οι αποτιμήσεις βρεθούν σε επίπεδα προηγούμενων πυθμένων. Δηλαδή πολύ κοντά σε μονοψήφια P/E.

Μέσα στο εύρος τιμών, όμως, μπορεί να συμβεί το οτιδήποτε χωρίς να έχει την παραμικρή αξία για την εξέλιξη της πρωτογενούς τάσης, η οποία παραμένει καθοδική. Είναι χαρακτηριστικό των καθοδικών φάσεων να ξεγελούν και να εγκλωβίζουν τους επενδυτές μετά από τεράστιες και μακροχρόνιες πτώσεις με ”ράλι” αισιοδοξίας σαν κι αυτά που ζούμε τα 3 τελευταία χρόνια.

Όλα τα ράλι αποτέλεσαν ευκαιρίες πωλήσεων μετοχών, ή short selling, και όχι τοποθετήσεων. Αν οι τιμές στο παρόν ”ράλι” κατορθώσουν να ξεφύγουν ανοδικά από το εύρος στο οποίο κινούνται, θα έχουμε κατά πάσα πιθανότητα και περαιτέρω κέρδη που θα δώσουν την ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ από την κορυφή του προηγούμενου bull market για έξοδο από μετοχές και πωλήσεις.

Στην καλύτερη των περιπτώσεων θα δούμε τον S&P να προσεγγίζει ή και να ξεπερνά τις 1.000 (όχι όμως για πολύ). Μία τέτοια κίνηση την οποία δεν αποκλείω, θα είναι ΑΚΡΩΣ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ και θα αποτελεί εκτόνωση και μόνο των επενδυτών από την ”κούραση” μετά από 3 χρόνια πτωτικής τάσης. Μία καθοδική διάσπαση θα είναι ΠΟΛΥ αρνητική με ανυπολόγιστες συνέπειες και για την πραγματική οικονομία.

Το μήνυμα είναι σαφές: το τρέχον ”ράλι” και η όποια συνέχισή του δεν αποτελεί νέο bull market. Καλά θα κάνουν να κατανοήσουν οι αναλυτές, οι επενδυτές και οι λοιποί εμπλεκόμενοι ότι σε μία καθοδική φάση οι κανόνες του παιχνιδιού είναι διαφορετικοί. Η μέχρι τώρα συμπεριφορά τους όμως αποδεικνύει ότι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τους κανόνες της προηγούμενης ανοδικής φάσης.

Ούτε το συμβάν της 11ης Σεπτεμβρίου ούτε ο πόλεμος στο Ιράκ γέννησε το τρέχον bear market. Ούτε η σύλληψη του Bin Laden, το τέλος του Saddam ή οι μειώσεις επιτοκίων από τη FED θα γεννήσουν ένα νέο bull market. Αυτοί είναι ευσεβείς πόθοι ανθρώπων που θέλουν τους επενδυτές να είναι συνεχώς επενδυμένοι σε μετοχές ανεξαρτήτου τάσης.

Η μακροχρόνια πτώση θα τελειώσει όταν οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι δεν θα ρωτήσουν αν ο πρόσφατος πυθμένας αποτελεί ΤΟ ΧΑΜΗΛΟ. Μέχρι τότε η ελπίδα θα βασιλεύει αλλά το bear market θα είναι παρόν.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.