Η ώρα των επιχειρηματιών

Συνέγερση του επιχειρηματικού κόσμου -και ειδικότερα των εισηγμένων επιχειρηματιών- προκειμένου να δώσουν το ”φιλί της ζωής” στον καταταλαιπωρημένο θεσμό της Σοφοκλέους προτείνει ο ειδικός συνεργάτης του euro2day.gr σε ένα καυστικό άρθρο - παρέμβαση που θα συζητηθεί. Οι τρεις άξονες της... επανάστασης.

Δημοσιεύθηκε: 27 Σεπτεμβρίου 2004 - 09:08

άρθρο Ειδικού Συνεργάτη*

Η απαξιωτική εικόνα που παρουσιάζει το Ελληνικό Χρηματιστήριο τους τελευταίους μήνες είναι κάτι περισσότερο από αυταπόδεικτη.

Η στατιστική παράθεση συγκριτικών επιδόσεων του Γενικού Δείκτη αλλά και των επιμέρους δεικτών υψηλής, μεσαίας και μικρής κεφαλαιοποίησης πιστοποιεί ασφαλώς την προαναφερόμενη διαπίστωση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν απεικονίζει την πραγματική κατάσταση της Σοφοκλέους.

Και αυτή είναι κυριολεκτικώς τραγική, καθώς από τη μία πλευρά ο Γενικός Δείκτης διασώζεται υπό την υποστήριξη μικρού αριθμού δεικτοβαρών μετοχών που κατέχουν κατά κανόνα επενδυτές εξωτερικού και θεσμικοί εσωτερικού, ενώ από την άλλη πλευρά η συντριπτική πλειοψηφία των λοιπών μετοχών βρίσκεται στα χέρια ιδιωτών και επιχειρηματιών.

Έτσι, οι δεικτοβαρείς μετοχές διαμορφώνουν επίπεδα του Γενικού Δείκτη τουλάχιστον διπλάσια εκείνου που πραγματικά αντανακλά στα τρέχοντα επίπεδα τιμών των λοιπών μετοχών της αγοράς.

Ας δούμε όμως λίγο πιο αναλυτικά τι έχει συμβεί με τις δύο αυτές κατηγορίες κατόχων μετοχών, τους Ελληνες ιδιώτες επενδυτές και τους Ελληνες επιχειρηματίες.

Οι μεν ιδιώτες επενδυτές τοποθέτησαν διαθέσιμα στη συντριπτική πλειοψηφία τους μετά το πρώτο τρίμηνο του 1999 και κατά τα επόμενα τρία τουλάχιστον έτη.

Ελάχιστοι από αυτούς είχαν τη σωφροσύνη, την πρόνοια ή την τύχη να ρευστοποιήσουν τους τίτλους τους μετά το καλοκαίρι, καταγράφοντας τα ήδη υψηλά κέρδη τους.

Ο αριθμός αυτών των επενδυτών είναι πραγματικά τόσο μικρός ώστε να είναι δυνατή ακόμα και η καταμέτρησή του. Το σύνολο των υπολοίπων εξάντλησε τα διαθέσιμά του, ρευστοποίησε περιουσιακά στοιχεία, δανείστηκε, τοποθετώντας ολοένα και περισσότερα σε μετοχές.

Οι τοποθετήσεις έγιναν κατά κανόνα αγνοώντας οποιαδήποτε ποιοτικά κριτήρια και υιοθετώντας ”πληροφορίες της αγοράς” και μάλιστα σε χρονικές στιγμές που πρέπει να αποφεύγονται οι τοποθετήσεις (π.χ. όταν οι όγκοι συναλλαγών είναι ιδιαιτέρως υψηλοί χωρίς να συμβαίνει κάτι σημαντικό στη λειτουργία της εταιρείας).

Αρκετοί ενέδωσαν στη δυνατότητα συναλλαγών με αέρα που προσφερόταν κατά πλειοδοτικό τρόπο από τις χρηματιστηριακές εταιρείες. Άλλοι θεώρησαν ότι το χρηματιστήριο παραγώγων ήταν ο προσφορότερος τρόπος για να ανακτήσουν τα κέρδη που είχαν καταγράψει στην υποκείμενη αγορά, καθώς είχε διαστρεβλωθεί πλήρως ο ρόλος του από μηχανισμό κάλυψης κινδύνου σε μηχανισμό μεγιστοποίησης αριθμού στοιχημάτων με ελάχιστη πιθανότητα δικαίωσης.

Το αποτέλεσμα για όλους ήταν από ιδιαιτέρως αρνητικό μέχρι δραματικό σε ορισμένες περιπτώσεις, καθώς σημειώθηκε όχι μόνο αισθητή μείωση του αρχικού κεφαλαίου αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις οι επενδυτές βρέθηκαν και να χρωστούν!

Έτσι διαμορφώθηκε το οξύ πρόβλημα των ”παγωμένων χρεωστικών” και των παρεπόμενων ”κόκκινων κωδικών” σε αρκετές χρηματιστηριακές εταιρείες, που αντί να αντιμετωπισθεί αποφασιστικά κατά τη στιγμή της δημιουργίας του, σύρθηκε διαχρονικά παρασύροντας στην ουσιαστική χρεοκοπία όσες επεδίωξαν τη συνέχιση της λειτουργίας τους, μέσω τραπεζικού δανεισμού.

Και τούτο γιατί η συνεχής συρρίκνωση του ημερήσιου τζίρου συνέβαλε στη δραματική επιδείνωση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας.

Ας έρθουμε τώρα στους Ελληνες επιχειρηματίες. Δυστυχώς, ένας σημαντικός αριθμός από αυτούς αντιμετώπισε ανεύθυνα το χρηματιστήριο.

Άντλησαν υπέρμετρα ποσά χωρίς να έχουν πραγματικό σχεδιασμό για τη χρήση τους. Εξαγόρασαν εταιρείες με αντικείμενο άσχετο με τη λειτουργική δραστηριότητα της εταιρείας τους. Ενσωμάτωσαν στην εταιρεία τους άλλες εταιρείες ιδιοκτησίας δικής τους με τίμημα πολλαπλάσιο εκείνο του κόστους κτήσης τους. Ρευστοποίησαν υψηλό ποσοστό μετοχών της εταιρείας τους και έγιναν μικρομέτοχοι της εταιρείας τους εκείνοι που την ίδρυσαν.

Όμως κατά κανόνα οι επιχειρηματίες αυτοί τιμωρήθηκαν από την έκβαση της αγοράς, καθώς η χρηματοοικονομική πορεία της εταιρείας τους επιδεινώθηκε δραματικά, με αποτέλεσμα να έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο!

Είναι πιθανό ωστόσο κάποιοι από αυτούς να διατηρούν σεβαστή περιουσία, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, που τους επιτρέπει να μπορούν να απολαμβάνουν ένα ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο από διαθέσιμα που προήλθαν από τους επενδυτές.

Όμως, από την άλλη πλευρά ο συντριπτικά μεγαλύτερος αριθμός των επιχειρηματιών διατήρησε και διατηρεί υψηλά ποσοστά των εταιρειών τους. Λειτούργησαν με επιχειρηματική σύνεση αξιοποιώντας επιχειρηματικές ευκαιρίες, επενδύοντας και κάνοντας ό,τι είναι δυνατόν για την ενδυνάμωση των επιχειρήσεών τους.

Όμως και αυτές οι εταιρείες στη σημερινή χρηματιστηριακή πραγματικότητα απαξιώνονται καθημερινά.

Ο λόγος είναι απλός: Αν το 1999 το ισοζύγιο ανάμεσα σε ρευστότητα και μετοχές ήταν συντριπτικό υπέρ της ρευστότητας και οδηγούσε όλες τις μετοχές σε καθημερινή ανοδική κίνηση, σήμερα ισχύει το ακριβώς αντίθετο, καθώς το ισοζύγιο έχει γείρει δραματικά σε βάρος των μετοχών.

Η μικρή ρευστότητα που διοχετεύεται στην αγορά είναι αρκετή για διατήρηση μικρού αριθμού δεικτοβαρών μετοχών σε αξιοπρεπή επίπεδα. Έτσι το σύνολο όλων των υπολοίπων μετοχών ανεξαρτήτως ποιοτικών δεδομένων τους παραμένει ”στα αζήτητα”.

Η αναζήτηση των αιτιών που έχει οδηγήσει σ’ αυτή την κατάσταση έχει επισημανθεί από όλους τους αναλυτές και μπορεί να συμπυκνωθεί σε μία λέξη: αναξιοπιστία.

Ασφαλώς δε, η συνέγερση όλων των εμπλεκομένων με το χρηματιστήριο (αρχές, τράπεζες, χρηματιστές, επενδυτές, Τύπος, επιχειρηματίες) είναι αναγκαία και επιβεβλημένη για την υπέρβασή της. Όμως, νομίζω ότι, η συνέγερση των επιχειρηματιών μεγαλομετόχων πρέπει να γίνει τώρα και πρέπει να περιλάβει τρεις άξονες ενεργειών:

* Πρώτον, συντονισμένες κινήσεις όσο το δυνατόν περισσότερων εταιρειών σε σχέση με τη γνωστοποίηση της πραγματικής αξίας της εταιρείας τους. Αυτό οφείλει να γίνει από ένα όργανο εγνωσμένου κύρους όπως ο Σ.Ε.Β. κατά τρόπο που η επικοινωνία να έχει το μέγιστο βαθμό αποτελεσματικότητας, καθώς οι σημερινές επενδυτικές ημερίδες έχουν ελάχιστο αριθμό συμμετεχόντων.

Η αγορά οφείλει να μάθει ότι οι εταιρείες ηγετικής θέσης στους κλάδους των τροφίμων, της ακτοπλοΐας, των μεταλλικών προϊόντων, των εκτυπώσεων, του λιανικού εμπορίου, των κατασκευών, των τσιμέντων, των ορυκτών, της πληροφορικής, της ενέργειας κ.ο.κ. τιμολογούνται από την αγορά σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα σύμφωνα με όλα τα γενικώς αποδεκτά κριτήρια.

* Δεύτερον, συντονισμένες κινήσεις διαμαρτυρίας προς τις αρχές για τη συστηματική υποτιμητική κερδοσκοπία που ασκείται καθημερινά σε πλειάδα εταιρειών με αξιοσημείωτα ποιοτικά στοιχεία. Το κατά γενική ομολογία υπερ-ρυθμισμένο θεσμικό περιβάλλον όχι μόνο δεν αποτρέπει την εκδήλωση τέτοιων κινήσεων αλλά την ανέχεται προκλητικά!

Με ελάχιστα τεμάχια διαμορφώνονται τιμές στο ”–5%” έως ”–10%” καθημερινά, εξυπηρετώντας τους ενδιαφερόμενους αγοραστές που επιθυμούν να εξαγοράσουν τις προσφερόμενες μετοχές χωρίς κανείς να διαμαρτύρεται. Αυτό, στο βαθμό που οι επιχειρηματίες δεν επιθυμούν την αποχώρηση της εταιρείας τους από το χρηματιστήριο, αντίκειται εμφανώς με τα συμφέροντά τους, αφού απαξιώνει καθημερινά την κεφαλαιοποίηση της εταιρείας τους.

Οφείλουν λοιπόν το ταχύτερο να πράξουν αναλόγως, δίνοντας σχετικές οδηγίες στους νομικούς συμβούλους τους. Διαφορετικά θα είναι συνυπεύθυνοι για τη συνέχιση της απαράδεκτης υποτιμητικής κερδοσκοπίας που καθημερινά διαβρώνει τα χαρτοφυλάκια ιδιωτών – επενδυτών.

Παράλληλα, ο θεσμός του ειδικού διαπραγματευτή οφείλει να αναβαθμισθεί με τη συμμετοχή και των μεγάλων τραπεζών ώστε να συμβάλει αποτελεσματικότερα στην αύξηση της ρευστότητας και να ενσωματώσει μεγαλύτερο αριθμό εταιρειών.

* Τρίτον, μεγιστοποίηση της προσπάθειας εκδήλωσης αγοραστικού ενδιαφέροντος με μετρητά. Οι αγορές ιδίων μετοχών με τα διαθέσιμα της εταιρείας είναι ασφαλώς επιθυμητές, όπως ασφαλώς επιθυμητές είναι οι αγορές μετοχών μέσω λογαριασμών margin. Όμως δεδομένης της σημερινής κατάστασης της αγοράς κατά την οποία η απο-επένδυση αποτελεί τον κανόνα για τους ιδιώτες και η αδιαφορία για τους θεσμικούς, η ευθύνη εξεύρεσης επενδυτών μακράς πνοής μεταφέρεται στους ώμους των επιχειρηματιών.

Αυτοί με τους συνεργάτες τους οφείλουν να αναζητήσουν επιλεγμένους επενδυτές, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, που κατά κανόνα τις γνωρίζουν ήδη και τις εμπιστεύονται ως επαγγελματικοί συνεργάτες τους. Αυτοί, τέλος, οφείλουν να υπενθυμίσουν στην κυβέρνηση τον ευεργετικό ρόλο που παίζει ένα χρηματιστήριο στην οικονομία και αφορά οφέλη για τους αποταμιευτές, το κράτος και τις ίδιες τις επιχειρήσεις.

Αυτοί πρέπει να πιέσουν την κυβέρνηση να πάρει τώρα τα μέτρα εκείνα (φορολογικού χαρακτήρα κυρίως) που θα μπορέσουν να δώσουν στο χρηματιστήριο το ”φιλί της ζωής”. Διαφορετικά θα έχουν έμμεσα συμβάλει στην ολοσχερή απαξίωση ενός εκ των πλέον πολύτιμων θεσμών για την εύρυθμη λειτουργία της ελεύθερης οικονομίας.

* Στα X-views δημοσιεύονται απόψεις στελεχών της αγοράς, που για ευνόητους λόγους θέλουν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.