Τα μηνύματα από την Aγκυρα

Φίλτατοι καλή σας ημέρα!

Και ευθεία αναφορά στην «τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης» υπήρξε εκ μέρους του Τούρκου προέδρου Ρ.Τ. Ερντογάν όπως και αναγνώριση ότι τα ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατ. Μεσογείου παραμένουν «ακανθώδη».

Ωστόσο, στο τέλος της χθεσινής συνάντησης μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τούρκου προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν, υπήρχε μία σαφής αίσθηση ότι είναι δυνατόν να υπάρξει πρόοδος στην επίλυση των ζητημάτων που χωρίζουν σήμερα τις δύο χώρες και τα οποία αποτέλεσαν, έως και το πρόσφατο παρελθόν, αιτία ιδιαίτερης έντασης μεταξύ τους.

Το γεγονός, δε, ότι αμφότεροι οι ηγέτες έθεσαν ως βάση το διεθνές δίκαιο για την επίλυση αυτών των προβλημάτων -όπως κι αν το αντιλαμβάνεται καθείς εξ αυτών- συνιστά ενθαρρυντικό στοιχείο ως προς αυτή την κατεύθυνση.

Όπως επίσης κατέστη για ακόμη μία φορά σαφής η αξία της ύπαρξης και παράπλευρων ζητημάτων προς συζήτηση μεταξύ των δύο πλευρών, όπως είναι η λεγόμενη «θετική ατζέντα», ώστε να συντηρείται ο μεταξύ τους διάλογος, ακόμη κι αν αυτός εμφανίζεται ως δυσχερής στα κρίσιμα ζητήματα εθνικού χαρακτήρα.

Η χθεσινή συνάντηση, για παράδειγμα, υπήρξε η πρώτη κατά την οποία Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε, ενώπιον του Τούρκου προέδρου, έστω εμμέσως, το ζήτημα του casus belli, δηλαδή της απειλής πολέμου εκ μέρους της γείτονος σε περίπτωση που η χώρα μας επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο στα 12 ν.μ. Όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης, είναι ανάγκη να αρθεί «κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις», σημειώνοντας: «Αν όχι τώρα, πότε;».

Μία έκφραση η οποία συμπυκνώνει τόσο τον πολιτικό χρόνο της συγκεκριμένης συγκυρίας όσο και τη δυναμική που έχει καλλιεργηθεί μέσω της λεγόμενης θετικής ατζέντας και η οποία συνέβαλε στη βελτίωση του κλίματος μεταξύ των δύο πλευρών.

Όπως αντίστοιχα επενεργεί και η επισήμανση του κ. Ερντογάν σχετικά με τα ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατ. Μεσογείου: «Μολονότι είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα, αρκεί να υπάρχει διάθεση για διάλογο», προσθέτοντας: «Συμφωνούμε με τον φίλο μου Κυριάκο για αυτό το θέμα».

Ευλόγως, δεν είναι ώρα για αυταπάτες, όπως ίσως θα έλεγε και μία ψυχή. Ούτε οι προσπάθειες για διπλασιασμό της αξίας του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. ευρώ, ούτε και η αύξηση των τουριστικών ροών από την Τουρκία προς 12 ελληνικά νησιά είναι ικανές να ανατρέψουν τις αναθεωρητικές τάσεις της γείτονος.

Παρέχουν, όμως, τροφή για σκέψη και έδαφος για συζήτηση επί θεμάτων που δεν προκαλούν ένταση μεταξύ των δύο πλευρών. Εάν θα τις συνδράμουν να καθίσουν κατά τρόπο ουσιαστικότερο στο τραπέζι του διακρατικού διαλόγου, μέλλει να αποδειχθεί. Όσα διαδραματίστηκαν χθες στην Άγκυρα, όμως, μαρτυρούν την αξία τους.

Αν μη τι άλλο, έστειλαν μήνυμα και προς τους υπερατλαντικούς μας συμμάχους -αμφοτέρων- ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι σε θέση να συνομιλούν κατά τρόπο εποικοδομητικό και δεν χρειάζονται διαμεσολαβητές, σε περίπτωση που αυτοί επεδείκνυαν προθυμία ανάληψης ρόλου προς αυτήν την κατεύθυνση.

Τώρα, κατά πόσον όλο αυτό είναι δυνατόν να συντηρηθεί σε εύρος χρόνου και πολύ περισσότερο να οδηγήσει σε μία ποιοτική αναβάθμιση του διαλόγου επί των κρίσιμων διμερών ζητημάτων που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές, ευλόγως, μέλλει να αποδειχθεί.

Ας μην ξεχνάμε ότι η χώρα μας οδεύει, αν όχι εφέτος, σίγουρα το 2027, προς τις κάλπες και ότι αυτό το γεγονός βαρύνει σε οποιαδήποτε προσέγγιση με στόχο την επίλυση των εθνικών ζητημάτων. Κάτι που δείχνει να γνωρίζει άριστα και ο κ. Ερντογάν, προσφωνώντας τον κ. Μητσοτάκη ως «πολύτιμο φίλο».