Η τέλεια καταιγίδα α λα γαλλικά

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Απαγόρευση κυκλοφορίας. Μερική και τοπική προς το παρόν, αλλά απαγόρευση κυκλοφορίας.

Αυτή είναι η απάντηση που έδωσε χθες ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί στα πρωτοφανή επεισόδια που ακολούθησαν τις διαδηλώσεις του Σαββάτου. Δεν απέκλεισε, μάλιστα, ακόμη και την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, εάν αποδειχθεί αναγκαία.

Η Γαλλία, όμως, δεν έφθασε εδώ επειδή κάποιοι κουκουλοφόροι αποφάσισαν ένα πρωί να σπάσουν βιτρίνες. Όπως λέγαμε και χθες, η κρίση έρχεται πριν από τις μολότοφ.

Εδώ και εβδομάδες μαθητές διαμαρτύρονται για την κατάσταση των σχολείων τους, ζητώντας επισκευές κτιρίων, αναπλήρωση απόντων καθηγητών και καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης. Μαζί τους συναντήθηκαν στην πορεία η ακρίβεια, η αγοραστική δύναμη, το κόστος των καυσίμων και μια ευρύτερη δυσαρέσκεια για την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών.

Αιτήματα όχι παράλογα. Αλλά ακριβά. Από εδώ, όμως, αρχίζει το γαλλικό αδιέξοδο.

Η κυβέρνηση δεν διαθέτει τα χρήματα για να ικανοποιήσει όλα όσα της ζητούν. Το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται εφέτος στο 5,4% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος βρίσκεται περίπου στο 119%, με προοπτική, εάν δεν αλλάξει η πορεία, να φθάσει στο 128% έως το 2030.

Ακόμη χειρότερα, η Γαλλία δεν δανείζεται πλέον με τους όρους του -ακόμη και πρόσφατου- παρελθόντος. Το spread των γαλλικών δεκαετών ομολόγων έναντι των γερμανικών έχει εκτιναχθεί από περίπου 80 στις 145 μονάδες βάσης μέσα σε δύο μήνες. Σχεδόν το 55% του γαλλικού χρέους βρίσκεται, δε, στα χέρια ξένων επενδυτών.

Οι δρόμοι, λοιπόν, ζητούν περισσότερα χρήματα. Οι αγορές, δημοσιονομική πειθαρχία. Και η κυβέρνηση πρέπει -με κάποιον τρόπο- να ικανοποιήσει και τους δύο. Αδιέξοδο. Και δεν είναι το μοναδικό.

Το δημοκρατικό κράτος έχει μία διπλή υποχρέωση. Να προστατεύει το δικαίωμα του πολίτη να κατεβαίνει στον δρόμο και να διαμαρτύρεται ειρηνικά και ταυτόχρονα, το δικαίωμα του διπλανού του να μη βλέπει το κατάστημά του να λεηλατείται ή την περιουσία του να καίγεται. Το περασμένο Σαββατοκύριακο το γαλλικό κράτος απέτυχε και στα δύο.

Οι δυνάμεις ασφαλείας αιφνιδιάστηκαν από την έκταση των επεισοδίων, ενώ δήμαρχοι μεγάλων πόλεων κατήγγειλαν ανεπαρκή προετοιμασία. Τώρα το Παρίσι ενισχύει την παρουσία αστυνομίας και χωροφυλακής, προαναγγέλλει «μαζική ποινική απάντηση» και καταφεύγει σε απαγορεύσεις κυκλοφορίας.

Η αποτυχία δεν βρίσκεται στην απαγόρευση κυκλοφορίας. Ένα δημοκρατικό κράτος οφείλει να είναι σε θέση να αποκαταστήσει την έννομη τάξη όταν αυτή καταλύεται. Η αποτυχία βρίσκεται στο ότι τα πράγματα έφθασαν στο σημείο να απαιτούν απαγόρευση κυκλοφορίας.

Διότι τώρα ο Λεκορνί πρέπει να κάνει τα πάντα ταυτόχρονα. Να αποκαταστήσει την τάξη χωρίς να καταστείλει την ειρηνική διαμαρτυρία. Να απαντήσει στα κοινωνικά αιτήματα χωρίς να εκτροχιάσει ακόμη περισσότερο τα δημόσια οικονομικά. Να καθησυχάσει τις αγορές χωρίς να εξοργίσει ακόμη περισσότερο τους δρόμους.

Και να τα κάνει όλα αυτά χωρίς σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές.

Η σημερινή αναταραχή, άλλωστε, είναι βούτυρο στο ψωμί των άκρων. Η Μαρίν Λεπέν και ο Εθνικός Συναγερμός μπορούν να δείχνουν τις λεηλασίες και να καταγγέλλουν ένα κράτος ανίκανο να επιβάλει την τάξη. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν και η Ανυπότακτη Γαλλία μπορούν να δείχνουν την κοινωνική οργή και τις απαγορεύσεις και να καταγγέλλουν ένα κράτος ανίκανο να ακούσει την κοινωνία. Διαφορετικές αφηγήσεις. Ίδιος πολιτικός λογαριασμός για το κέντρο.

Αυτή είναι η τέλεια καταιγίδα α λα γαλλικά.

Οι δρόμοι ζητούν περισσότερα, οι αγορές απαιτούν λιγότερα και το κράτος δυσκολεύεται να επιβάλει την τάξη. Στη μέση, μια κυβέρνηση με όλο και λιγότερα οικονομικά και πολιτικά περιθώρια. Στα άκρα, εκείνοι που περιμένουν να εισπράξουν.

Το πρόβλημα της Γαλλίας, λοιπόν, δεν είναι πλέον μόνον ότι καίγονται αυτοκίνητα και καταστήματα. Είναι ότι στερεύει από επιλογές