Πώς στήνεται το λαθρεμπόριο των ανθρώπων

Η αγορά εμπορίας ανθρώπων είναι πιο προσοδοφόρα από ποτέ. Οι διακινητές είναι οι κερδισμένοι του δράματος των προσφύγων στη Μεσόγειο. Όμως, όσο υπάρχουν απελπισμένοι πρόθυμοι να διακινδυνεύσουν ακόμα και τη ζωή τους για να φθάσουν στην Ευρώπη, τόσο το πρόβλημα θα υφίσταται.

Ο Οργανισμός κατά των Ναρκωτικών και της Εγκληματικότητας UNODC του ΟΗΕ, υπολογίζει τα κέρδη σε περίπου 150 εκατομμύρια, στοιχείο ξεπερασμένο από τη στιγμή που τα Η.Ε. ανέμεναν περίπου 55.000 πρόσφυγες και μετανάστες το χρόνο να φθάνουν στην Ευρώπη. Με δεδομένο επομένως τον αριθμό των μεταναστών του Ιουλίου, διαπιστώνουμε ότι το κέρδος των διακινητών ανέρχεται τουλάχιστον στα 300 εκατομμύρια ευρώ.

Υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ των διαφορετικών διαδρομών στην Ευρώπη. Οι μετανάστες της Δυτικής Αφρικής για παράδειγμα, πληρώνουν προκαταβολικά για κάθε στάδιο του ταξιδιού τους. Γι' αυτό είναι επίσης πιο εκτεθειμένοι, καθώς οι διακινητές έχουν εισπράξει ήδη τα χρήματά τους, ανεξάρτητα από την τύχη των μεταναστών.

Οι πρόσφυγες από την Ερυθραία και τη Συρία έχουν ένα πολύ διαφορετικό σύστημα για την αντιμετώπιση των λαθρεμπόρων. Το συμφωνηθέν ποσό τοποθετείται σε ένα ουδέτερο μέρος και καταβάλλεται μόνο όταν ο μετανάστης έχει φτάσει ή στο σημείο διέλευσης ή στον τελικό προορισμό. Έτσι οι Σύροι καταθέτουν τα χρήματα για τη διέλευση σε ένα γραφείο συναλλάγματος. Η διάβαση κοστίσει 1.150 ευρώ. Τα χρήματα παραμένουν παγωμένα για μία εβδομάδα. Αν δεν γίνει η διέλευση τότε επιστρέφονται. Τα γραφεία συναλλάγματος μάλιστα παίρνουν προμήθεια 50 ευρώ ανά άτομο για κάθε κατάθεση.

Οι πρόσφυγες ενημερώνονται συνεχώς μέσω των social media. Γι' αυτό η πληροφορία είναι το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο που χρειάζονται για τη διαφυγή στην Ευρώπη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι πρόσφυγες έχουν πάντα ένα smartphone. Με αυτό έχουν πρόσβαση σε εκατοντάδες ομάδες στο Facebook από όπου πληροφορούνται σχετικά με τη διαδρομή. Οι ομάδες στο Facebook αξιολογούν τους λαθρεμπόρους, ενώ και οι λαθρέμποροι το χρησιμοποιούν αναρτώντας αγγελίες. Μερικές είναι καλυμμένες και άλλες λιγότερο .

Μια σελίδα στο Facebook για παράδειγμα έχει τον τίτλο: «Για Σύρους που αναζητούν άσυλο στην Ευρώπη». Η σελίδα έχει περισσότερους από 3.000 φίλους. Ένα σύντομο βίντεο που δείχνει μία άποψη της τουρκικής ακτής, από ένα ελληνικό νησί μόλις δύο χιλιόμετρα μακριά, σύμφωνα με το κείμενο. Ένας ανταγωνιστής έχει επίσης αναρτήσει ανάλογο περιεχόμενο στη σελίδα του, λέγοντας ότι προσφέρει την ίδια υπηρεσία για μισή τιμή. Έχει ακόμα δημοσιεύσει τον αριθμό τηλεφώνου.

Μία απλή αναζήτηση στο Facebook και στο Web μπορεί να προσφέρει τα πειστήρια. Χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά, ανακαλύπτει κανείς σελίδες με φανταχτερά κροαζερόπλοια. Αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά σε αυτά τα sites, θα δείτε τους αριθμούς τηλεφώνου, τιμές και άμεσες προσφορές της λαθραίας διακίνησης ανθρώπων στην Ευρώπη.

Μία σελίδα στο Facebook που βρήκαμε χρησιμοποιώντας στα αραβικά λέξεις-κλειδιά, προσφέρει «τουριστικές εκδρομές με γιοτ στην Ιταλία και στην Ελλάδα». Παρέχει τα πάντα, από έναν αριθμό τηλεφώνου για πληροφορίες, έως και συμβουλές για την αγορά εισιτηρίων τρένων στην Ελλάδα. Διαθέτει ακόμα και συμβουλές για το πού να πάτε για να αποκτήσετε πλαστές ταυτότητες.

Άλλες σελίδες του Facebook προσφέρουν τις υπηρεσίες ανανέωσης διαβατηρίου με στόχο κυρίως Σύρους. Η συριακή κυβέρνηση έχει κατά το παρελθόν αρνηθεί να χορηγήσει νέα διαβατήρια σε μέλη της αντιπολίτευσης. Χωρίς διαβατήριο, δεν μπορούν να ταξιδέψουν εκτός της χώρας.

Οι τιμές διαμορφώνονται με βάση τον χρόνο, τον τόπο αναχώρησης και το μέγεθος του σκάφους. Αυτές είναι πληροφορίες που υπάρχουν στο προφίλ στο Facebook των λαθρεμπόρων. Από έρευνα προέκυψε, ότι ένας Λίβυος λαθρέμπορος ζητά 2.400 δολάρια για τη διαδρομή Λιβύη - Βερολίνο. Επίσης, οι τιμές:

- Από την Αλγερία προς Benregdan στα σύνορα Λιβύης - Τυνησίας: 800 δολάρια.

- Από το Σουδάν στη Λιβύη: 1.700 δολάρια.

- Από την Τουρκία στη Λιβύη: 3.300 δολάρια.

Το ταξίδι από την Λιβύη προς την Ιταλία κοστίζει 1.000 δολάρια. Κάθε τρίτο παιδί πληρώνει 800 δολάρια. Τα βρέφη ταξιδεύουν δωρεάν.

Οι διακινητές λειτουργούν σχεδόν αποκλειστικά με άτομα της δικής τους εθνικότητας. Συνήθως οι Νιγηριανοί δεν θα περάσουν λαθραία ένα Σύρο και ένας Σύρος δεν θα συνεργαστεί με έναν Αφρικανό. Τα τεράστια χρηματικά ποσά παρακάμπτουν το τραπεζικό σύστημα. Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, απλώς αλλάζουν χέρια.

Η βιομηχανία της διακίνησης χρησιμοποιεί «πλοία-φαντάσματα». Τα πλοία συχνά αποκτούνται νόμιμα και επιλέγονται μεταξύ των παροπλισμένων πλοίων για να αγοραστούν φθηνά. Στη συνέχεια τα φτιάχνουν για να κάνουν ένα τελευταίο ταξίδι. Αλλά δεν είναι ασφαλή. Και μεταφέρουν μετανάστες σε κακή κατάσταση υγείας. Πολλοί από αυτούς έχουν πουλήσει νεφρά ή άλλα όργανα, προκειμένου να πληρώσουν το τίμημα των 4.000 έως 8.000 δολαρίων για ένα εισιτήριο.

Ο Διεθνής Οργανισμός για τη Μετανάστευση εκτιμά ότι ένα τέτοιο πλοίο-φάντασμα απέφερε σε ένα ταξίδι πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια (830.000 ευρώ), ενώ 15 πλοία-φαντάσματα έχουν ήδη εντοπιστεί στην Ιταλία. Η μέθοδος αυτή εξασφαλίζει για τους δουλεμπόρους εργασίες όλο το χρόνο, αφού τα φουσκωτά δεν μπορούν να ταξιδέψουν με κακοκαιρία.

Οι πρόσφυγες που καταφέρνουν να φτάσουν στην Ελλάδα δεν έχουν πια καθόλου χρήματα μαζί τους. Οι περισσότεροι βρίσκονται ήδη για μήνες καθοδόν, έχοντας διασχίσει την Εγγύς Ανατολή, την Τουρκία. Τα τελευταία χρήματα τα δίνουν συνήθως στους διακινητές που τους μεταφέρουν από την Τουρκία στην Ελλάδα. Όμως και από εδώ, από την Ελλάδα, χρειάζεσαι και πάλι τους διακινητές για να πας στη FYROM. Χωρίς τους διακινητές δεν έχεις καμία ευκαιρία.

Η νέα, ασυνείδητη πρακτική των δουλεμπόρων είναι τραγικά απλή: Επιβιβάζουν τους μετανάστες σε σαπιοκάραβα σε λιμάνια της Τουρκίας, για άκρως επικίνδυνα ταξίδια, με προορισμό την Ιταλία: χωρίς πλήρωμα, μόνον με αυτόματο πιλότο, στο έλεος της φουρτουνιασμένης θάλασσας. Πολλές φορές οι δουλέμποροι για να αποφύγουν τη σύλληψη, εγκαταλείπουν τα πλοιάρια σε διεθνή χωρικά ύδατα. Ενεργοποιούν τον αυτόματο πιλότο και κανένας από τους μετανάστες δεν είναι σε θέση να αλλάξει την πορεία πλεύσης.

Η πρώτη επαφή με τους αδίστακτους διακινητές για το διάπλου της Μεσογείου, γίνεται μέσω διαδικτύου. Τις περισσότερες φορές τα πλοιάρια που χρησιμοποιούνται βρίσκονται σε κατάσταση που δεν επιτρέπει κανένα ταξίδι. Πίσω από το κύκλωμα αυτό, κρύβονται ισχυροί και πλούσιοι. Είναι αδίστακτοι. Εκβιάζουν για λύτρα και τους καταλογίζονται βιασμοί και δολοφονίες. Αφήνουν ανθρώπους να πεθάνουν από την πείνα και τους κρατούν κάτω από απάνθρωπες συνθήκες.

Αλλά δεν είναι μόνον τα κυκλώματα της Τουρκίας. Στην Αίγυπτο δραστηριοποιούνται δεκάδες ομάδες που επικεντρώνονται σε αυτήν τη δραστηριότητα. Οι περισσότερες στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό από τους Σύρους στην Αίγυπτο.

Πηγή: Premium.paratiritis.gr