Δείτε εδώ την αποκλειστική μας συνεργασία

Ο Ερντογάν έτοιμος για την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης!

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές στην Τουρκία λειτούργησαν ως άτυπο δημοψήφισμα για την διακυβέρνηση Ερντογάν και AKP. Τι σηματοδοτεί η απόφαση του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου. Ποια όπλα έχει τώρα στη διάθεσή του ο Τούρκος Πρόεδρος.

Ο Ερντογάν έτοιμος για την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης!

Οι δημοτικές εκλογές της Τουρκίας διενεργήθηκαν τον προηγούμενο μήνα, ωστόσο ακόμα δεν έχει καταλαγιάσει ο κουρνιαχτός.

Στις 17 Απριλίου, το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο της χώρας έκανε ένα σημαντικό βήμα για να ξεκαθαρίσει η εικόνα, επιτρέποντας στον Εκρέμ Ιμάμογλου, τον υποψήφιο του αντιπολιτευτικού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) στην Κωνσταντινούπολη, να λάβει επιτέλους την εντολή του για τη δημαρχία της πόλης από το εκλογικό συμβούλιο της επαρχίας Κωνσταντινούπολης. Η επιβεβαίωση της νίκης του Ιμάμογλου ήρθε περισσότερο από δυο εβδομάδες μετά τις εκλογές της 31ης Μαρτίου, στις οποίες ο υποψήφιος του CHP εξασφάλισε οριακά τη νίκη με διαφορά μόλις 13.729 ψήφων.

Επιφανειακά, η επίσημη αναγνώριση της νίκης του Ιμάμογλου φαίνεται πως βάζει τέλος στην ατελείωτη σειρά αντιρρήσεων του κυβερνώντος Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης (AKP)  για τις εκλογές στην Κωνσταντινούπολη. Η υπόθεση όμως δεν έχει λήξει, καθώς η χώρα συνεχίζει να περιμένει την απάντηση του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου στα αιτήματα του AKP για επανάληψη των εκλογών. Επιπλέον το AKP ορκίζεται πως θα χρησιμοποιήσει την ισχύ του σε εθνικό επίπεδο για να επιβάλει εκλογική μεταρρύθμιση που θα ωφελήσει το κόμμα. Όμως δεδομένου ότι το AKP έχει ήδη ασκήσει εφέσεις επί εφέσεων για τα αποτελέσματα, ένα είναι σίγουρο: το κυβερνών κόμμα της χώρας είναι πιθανό να συνεχίσει να κάνει ό,τι μπορεί για να ανατρέψει τον έλεγχο του CHP στη σημαντικότερη πόλη της Τουρκίας.

Γιατί έχει σημασία η Κωνσταντινούπολη;

Αν και δεν είναι διοικητική πρωτεύουσα της Τουρκίας, ωστόσο η Κωνσταντινούπολη είναι η ιστορική, εμπορική και πολιτιστική «καρδιά» της χώρας, αλλά και η μεγαλύτερη πόλη της. Μέχρις τις 17 Απριλίου, που ο Ιμάμογλου έλαβε την εντολή, το AKP ή οι άμεσοι προκάτοχοί του κυβερνούσαν την πόλη για 25 χρόνια. Στο διάστημα αυτό, το κόμμα είχε χρησιμοποιήσει τον πλούτο της μητρόπολης ως σημαντική πηγή πόρων για τη διατήρηση των δικτύων πολιτικής πατρονίας του. Με την επίσημη νίκη του CHP, αντίστοιχα, το AKP έχασε μια κρίσιμης σημασίας πηγή χρημάτων.

Το AKP κέρδισε τον μεγαλύτερο αριθμό ψήφων σε όλη τη χώρα, καθώς και την ψηφοφορία για το συμβούλιο στην Κωνσταντινούπολη, ωστόσο το γενικότερο μερίδιο ψήφων του ήταν χαμηλότερο σε σχέση με τις προηγούμενες αυτοδιοικητικές εκλογές του 2014. Όμως δεδομένης της σημασίας της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας -που μαζί στεγάζουν περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Τουρκίας- η ήττα του AKP στις πόλεις αυτές θα πλήξει την πολιτική ελκυστικότητά του και θα μπορούσε να αποτελεί προάγγελο για την ανατροπή της δύναμης του κόμματος σε εθνικό επίπεδο.

Την ίδια ώρα, το οριακό εκλογικό αποτέλεσμα δείχνει την βαθιά κοινωνική πόλωση της Τουρκίας, που θα δυσκολέψει την όποια κυβέρνηση -είτε την εθνική κυβέρνηση που ελέγχεται από το AKP, είτε τους δήμους που ελέγχει το CHP- να καταρτίσουν και να εφαρμόσουν πολιτικές, λόγω της φασαρίας που θα κάνει η αντιπολίτευση.

Μπορεί το AKP να ανατρέψει το αποτέλεσμα;

Επιτρέποντας στον Ιμάμογλου να γίνει δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, καθώς και με άλλες αποφάσεις του, το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο έχει δείξει μια απρόσμενη ανεξαρτησία από το AKP, ιδιαίτερα καθώς τα μέλη του εκλογικού συμβουλίου προέρχονται από το δικαστικό σύστημα της χώρας, το οποίο το κυβερνών κόμμα έχει γεμίσει τα τελευταία χρόνια με φιλοκυβερνητικούς υποστηρικτές. Επιπλέον, οι πρόσφατες αλλαγές που έγιναν, με την υποστήριξη του AKP, στον εκλογικό νόμο το 2017 και το 2018 έχουν δώσει στο κυβερνών κόμμα μεγαλύτερη εξουσία να αμφισβητεί τις αποφάσεις του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου, ιδιαίτερα καθώς ο εκτελεστικός βραχίονας έχει τώρα μεγαλύτερη εξουσία επί των τοπικών εκλογικών επιτροπών.

Γενικά, το AKP έχει αρκετή θεσμική δύναμη για να παρατείνει τη νομική διαμάχη με το CHP και το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο και να προωθήσει περισσότερες εκλογικές μεταρρυθμίσεις μέσω της Βουλής που θα μπορούσαν να μειώσουν αυτή την λίγη ανεξαρτησία που έχει απομείνει στο συμβούλιο.

Ακόμα και αν το AKP δεν ανατρέψει το αποτέλεσμα στην Κωνσταντινούπολη, έχει πολλά όπλα για να ανατρέψει τη διοίκηση του Ιμάμογλου. Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μέλος του AKP, κήρυξε πως ακόμα και αν η αντιπολίτευση κερδίσει την Κωνσταντινούπολη, «δεν θα μπορέσει ποτέ να την κυβερνήσει», εν μέρει λόγω των πρόσφατων νομικών αλλαγών στο πλαίσιο των οποίων ουσιαστικά το αίτημα ενός δήμου για εθνικούς πόρους υπόκειται σε υπουργικές αποφάσεις.

Δεδομένου ότι το AKP έχει κατά το παρελθόν στερήσει από πόλεις που διοικούνταν από την αντιπολίτευση πόρους απαραίτητους για έργα και άλλες λειτουργίες, θα μπορούσε να αποφασίσει να επιβάλει παρόμοιο «μπλόκο» στην Κωνσταντινούπολη.

Η οικονομία τι ρόλο παίζει;

Μετά από περισσότερα από 16 χρόνια στην εξουσία, το AKP έχει χάσει μεγάλο μέρος της ελκυστικότητάς του για τον λαό –ιδιαίτερα ως αποτέλεσμα της προβληματικής οικονομίας της Τουρκίας. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία για την ανεργία, η χώρα βιώνει τα χειρότερα ποσοστά ανεργίας της τελευταίας δεκαετίας (14,7%), ενώ η ανεργία των νέων βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο 30 ετών.

Οι τιμές των τροφίμων επίσης αυξάνονται, ενώ η συνολική κατανάλωση είναι χαμηλή. Δεδομένης της επικίνδυνης θέσης στην οποία βρίσκεται η τουρκική οικονομία και του γεγονότος ότι είναι ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ, η κυβέρνηση του AKP έχει ξεκάθαρα επιδιώξει να αποφύγει να τρομάξει τις αγορές ανατρέποντας δια της βίας τα αποτελέσματα των εκλογών στην Κωνσταντινούπολη, αν και έχει τη δυνατότητα να το κάνει. Πράγματι, η λίρα έκανε μικρό ράλι έναντι του δολαρίου όταν ο Ιμάμογλου έλαβε την εντολή για την Κωνσταντινούπολη.

Πού πάμε από εδώ και πέρα;

Η Τουρκία έχει έναν μεγάλο βαθμό διοικητικής συγκέντρωσης, είναι ένα ενιαίο κράτος που ελέγχεται στενά από την εθνική κυβέρνηση της Άγκυρας της οποίας ηγείται το AKP. Η εθνική κυβέρνηση μπορεί να κάνει τη ζωή δύσκολη για τις τοπικές κυβερνήσεις στην Άγκυρα ή στην Κωνσταντινούπολη, των οποίων ηγείται η αντιπολίτευση, παρακρατώντας πόρους για κρίσιμης σημασίας προγράμματα και υποδομές.

Φυσικά, μια τέτοια αντιπαράθεση θα προκαλούσε την οργή πολλών τοπικών επικριτών της κυβέρνησης και θα βάθαινε την πόλωση της χώρας σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό, όμως ο έλεγχος των δικτύων ενημέρωσης από το AKP θα βοηθήσει το κόμμα να διατηρήσει τον έλεγχό του επί του αφηγήματος (μάλιστα, ορισμένοι φιλοκυβερνητικοί σχολιαστές έχουν χαρακτηρίσει «πραξικόπημα στην κάλπη» και «παράνομη» τη νίκη του Ιμάμογλου). Επιπλέον, το AKP θα μπορούσε να περάσει κοινοβουλευτικές αποφάσεις και εκτελεστικά διατάγματα που θα έδιναν στον Ερντογάν ακόμα περισσότερη εξουσία σε βάρος των δημοτικών αρχών.

Στο τέλος, η αντιπολίτευση της Τουρκίας έχει σημειώσει μια σημαντική νίκη για την ώρα, όμως η αυτοκρατορία είναι έτοιμη να αντεπιτεθεί...

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus