Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάσσονται σήμερα και οι μετοχές υποχώρησαν, καθώς η στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή φαινόταν ότι θα διαρκέσει εβδομάδες, απειλώντας να εκτροχιάσει την παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη και ενδεχομένως να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.
Το Brent σημείωσε άνοδο 6,4% στα 77,57 δολάρια το βαρέλι, αν και νωρίτερα είχε αγγίξει στιγμιαία τα 82,00 δολάρια, ενώ το αμερικανικό αργό ενισχύθηκε κατά 6,2% στα 71,17 δολάρια το βαρέλι. Ο χρυσός, ως ασφαλές καταφύγιο, αυξήθηκε κατά 1,6% στις 5.360 δολάρια η ουγκιά.
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν. Τα συμβόλαια αναφοράς αυξήθηκαν έως και 25% -η μεγαλύτερη άνοδος από τον Αύγουστο του 2023- αφού η διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ σχεδόν σταμάτησε το Σαββατοκύριακο.
Οι στρατιωτικές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν δεν δείχνουν σημάδια αποκλιμάκωσης, ενώ το Ιράν απάντησε με καταιγισμό πυραύλων σε ολόκληρη την περιοχή, με κίνδυνο να παρασυρθούν και γειτονικές χώρες στη σύγκρουση.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπαινίχθηκε στην Daily Mail ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να διαρκέσει ακόμη τέσσερις εβδομάδες, ενώ ανήρτησε μήνυμα ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν έως ότου επιτευχθούν οι αμερικανικοί στόχοι.
Όλα τα βλέμματα στράφηκαν στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Παρότι η ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός δεν έχει ακόμη αποκλειστεί, ιστότοποι παρακολούθησης ναυσιπλοΐας έδειχναν δεξαμενόπλοια να συσσωρεύονται και στις δύο πλευρές του στενού επιφυλακτικά, λόγω κινδύνου επίθεσης ή ενδεχομένως αδυνατώντας να εξασφαλίσουν ασφάλιση για το ταξίδι.
«Η πιο άμεση και απτή εξέλιξη που επηρεάζει τις αγορές πετρελαίου είναι η ουσιαστική παύση της κυκλοφορίας μέσω του Στενού του Ορμούζ, εμποδίζοντας 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd) αργού πετρελαίου να φτάσουν στις αγορές», δήλωσε ο Jorge Leon, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στη Rystad Energy. «Εκτός εάν προκύψουν σύντομα ενδείξεις αποκλιμάκωσης, αναμένουμε σημαντική ανοδική ανατιμολόγηση του πετρελαίου».
Μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως, ενώ ταυτόχρονα θα λειτουργούσε ως φόρος για επιχειρήσεις και καταναλωτές, περιορίζοντας τη ζήτηση.
Ο ΟΠΕΚ+ συμφώνησε την Κυριακή σε μια μέτρια αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως για τον Απρίλιο, ωστόσο μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγής θα πρέπει να μεταφερθεί εκτός Μέσης Ανατολής με δεξαμενόπλοια.
«Το πλησιέστερο ιστορικό ανάλογο, κατά την άποψή μας, είναι το πετρελαϊκό εμπάργκο της Μέσης Ανατολής τη δεκαετία του 1970, το οποίο αύξησε τις τιμές κατά 300% σε περίπου 12 δολάρια το βαρέλι το 1974», δήλωσε ο Alan Gelder, ανώτερος αντιπρόεδρος διύλισης, χημικών και αγορών πετρελαίου στη Wood Mackenzie.
«Αυτό αντιστοιχεί μόλις σε 90 δολάρια το βαρέλι σε όρους 2026. Η υπέρβαση αυτού του επιπέδου στη σημερινή αγορά, που ανησυχεί για σημαντικές απώλειες προσφοράς, φαίνεται απολύτως εφικτή».
Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν ιδιαίτερα επιβαρυντική για την Ιαπωνία, η οποία εισάγει το σύνολο του πετρελαίου της, οδηγώντας τον δείκτη Nikkei σε πτώση 1,3%, με τις αεροπορικές εταιρείες να πλήττονται περισσότερο.
Οι αμερικανικές μετοχές κατέγραψαν πτώση την τελευταία συνεδρίαση του Φεβρουαρίου, με τον Dow να υποχωρεί κατά 1%.
Οι κινεζικές μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης υποχώρησαν μόλις κατά 0,1%, αν και η χώρα λαμβάνει μεγάλο μέρος των θαλάσσιων εισαγωγών πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή. Ο ευρύτερος δείκτης MSCI Ασίας-Ειρηνικού εκτός Ιαπωνίας σημείωσε πτώση 1,2%.
Στη Μέση Ανατολή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ έκλεισαν προσωρινά τα χρηματιστήριά τους επικαλούμενα «εξαιρετικές συνθήκες».
Για την Ευρώπη, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του EUROSTOXX 50 υποχωρούν κατά 1,3% και του DAX κατά 1,4%, ενώ του FTSE κατέγραψαν πτώση 0,6%. Στη Wall Street, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του S&P 500 και του Nasdaq υποχώρησαν αμφότερα κατά 0,8%.
Το σοκ στις τιμές πετρελαίου επηρέασε και τις αγορές συναλλάγματος, με το δολάριο να αποτελεί βασικό ωφελημένο. Οι ΗΠΑ είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θεωρούνται ακόμη ρευστό ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους έντασης, πιέζοντας το ευρώ χαμηλότερα κατά 0,2% στα 1,1787 δολάρια.
Παρότι το ιαπωνικό γεν θεωρείται συχνά ασφαλές καταφύγιο, η χώρα εισάγει όλο το πετρέλαιό της, με αποτέλεσμα οι ροές να είναι πιο αμφίδρομες. Το δολάριο ενισχύθηκε κατά 0,3% στα 156,44 γεν.
Στις αγορές ομολόγων, οι αποδόσεις των 10ετών αμερικανικών ομολόγων σταθεροποιήθηκαν στο 3,970%, έχοντας αγγίξει νωρίτερα χαμηλό 11 μηνών στο 3,926%.
Τα ομόλογα είχαν ενισχυθεί την Παρασκευή, όταν η βρετανική εταιρεία στεγαστικών δανείων MFS τέθηκε σε καθεστώς διαχείρισης μετά από καταγγελίες για χρηματοοικονομικές παρατυπίες. Η κατάρρευσή της αναζωπύρωσε ευρύτερες ανησυχίες για τον πιστωτικό κίνδυνο, με γνωστές μεγάλες τράπεζες να συγκαταλέγονται στους δανειστές της. Η MFS είχε δανειστεί 2 δισ. λίρες (2,69 δισ. δολάρια).
Η είδηση έπληξε τις τραπεζικές μετοχές και, σε συνδυασμό με τις ανησυχίες για μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, επηρέασε ευρύτερα τη Wall Street.
Οι επενδυτές καλούνται επίσης να διαχειριστούν καταιγισμό αμερικανικών οικονομικών στοιχείων αυτή την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας ISM για τη μεταποίηση, των λιανικών πωλήσεων και της κρίσιμης έκθεσης για την απασχόληση.
Οποιαδήποτε αδυναμία θα μπορούσε να κλονίσει την εμπιστοσύνη στην οικονομία μετά από ένα απογοητευτικό τέταρτο τρίμηνο, αλλά πιθανότατα θα ενίσχυε τις πιθανότητες μείωσης επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, σχολιάζει το Reuters.
Οι αγορές αποτιμούν επί του παρόντος πιθανότητα 50% για μείωση επιτοκίων τον Ιούνιο και συνολικές μειώσεις περίπου 58 μονάδων βάσης εντός του έτους.