Big business σε τρεις άξονες χτίζουν Ελλάδα-ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον

Σύνοψη

Τρεις στρατηγικοί τομείς, το φυσικό αέριο, τα data centers και η λιμενική-ναυπηγική βιομηχανία, πρόκειται να κυριαρχήσουν τις επόμενες ημέρες στις επαφές Ελλάδας-ΗΠΑ, προϊδεάζοντας για τις big business που έρχονται με στόχο των δύο πλευρών τη δημιουργία ενός ενιαίου και ισχυρού μετώπου δυτικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή, μακριά από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και της Κίνας.

Στο τραπέζι για τον πρώτο τομέα, δηλαδή τον Κάθετο Διάδρομο Ελλάδας-Ουκρανίας, τα βλέμματα πέφτουν στις συζητήσεις που θα έχουν στη διήμερη σύνοδο της Ουάσιγκτον (Τρίτη και Τετάρτη 23-24 Φεβρουαρίου) ο επικεφαλής της πολυμελούς ελληνικής αποστολής, υπ. Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο CEO της Aktor Αλέξανδρος Εξάρχου, ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Κωνσταντίνος Ξιφαράς και οι ηγεσίες των ΔΕΣΦΑ και Gastrade.

Σίγουρα, οι ανακοινώσεις για νέα μακροχρόνια συμβόλαια LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο), όπως έχει προαναγγείλει ο κ. Εξάρχου, ή και για αμερικανική χρηματοδότηση σε ένα δεύτερο FSRU (πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG) στην Ελλάδα θα είναι πολύ σημαντικές ειδήσεις.

Τι αλλάζει τώρα

Ωστόσο το διακύβευμα είναι η δημιουργία ενός οδικού χάρτη για τις μεγάλες αλλαγές που πρέπει να γίνουν σε κοστολογικό και ρυθμιστικό επίπεδο, ώστε να πάρει πράγματι μπροστά ο Vertical Corridor και να μην απομείνει ακόμη ένα γεωπολιτικό αφήγημα. Εδώ κρίσιμος είναι ο ρόλος της Κομισιόν, που θα παρίσταται στη σύνοδο.

Ο δεύτερος τομέας αφορά την παρουσία του CEO της ΔΕΗ Γιώργου Στάσση στην αμερικανική πρωτεύουσα ακριβώς τις ίδιες ημέρες, προκειμένου να συμμετάσχει -σύμφωνα με πληροφορίες- σε συνέδριο με αντικείμενο τη «διατλαντική συνεργασία στο φυσικό αέριο», ενώ παράλληλα θα έχει ραντεβού που σχετίζονται με τη μεγάλη επένδυση του AI giga factory που προωθεί ο όμιλος στη Δυτική Μακεδονία, εκτιμώμενου ύψους 2,3 δισ. ευρώ.

Την εικόνα ότι προχωρούν οι διεργασίες του ελληνικού ομίλου με μεγάλους Αμερικανούς hyperscalers - στον χώρο κυριαρχούν οι Microsoft, Google, Amazon, Meta, Oracle, OpenAI - ενισχύουν οι πληροφορίες ότι οι συνομιλίες διεξάγονται παράλληλα και σε πολιτικό επίπεδο, όπως έδειξε η προ ημερών συζήτηση για το θέμα που είχε ο πρωθυπουργός με τον επικεφαλής της ομάδας του προέδρου Τραμπ για την τεχνολογία Michael Kratsios.

Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του επικεφαλής της ΔΕΗ στο συνέδριο για το φυσικό αέριο, μένει να φανεί κατά πόσο συνδέεται με αναβαθμισμένο ενδιαφέρον του ομίλου για το αμερικανικό LNG, ειδικά σε μια συγκυρία που αναβαθμίζει παλαιές του μονάδες («Πτολεμαΐδα V») και σχεδιάζει να χτίσει νέες στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Προ μερικών εβδομάδων, πάντως, το τάνκερ «Brussels» της γαλλικής Total ξεφόρτωσε φορτίο 1 TWh στο FSRU Αλεξανδρούπολης για λογαριασμό της επιχείρησης, με στόχο την κάλυψη των δικών της αναγκών σε φυσικό αέριο.

Στο τρίτο κεφάλαιο, αυτό για τη λιμενική-ναυπηγική βιομηχανία, πλησιάζει η ημέρα, μέσα στον Μάρτιο, που το Υπερταμείο θα προκηρύξει τον διαγωνισμό για την ανάπτυξη του νέου λιμανιού της Ελευσίνας με στόχο τη δημιουργία υποδομής που θα αποτελεί το αντίπαλο δέος στον Πειραιά, ο οποίος ελέγχεται από την Cosco. Στο ζήτημα αναφέρθηκε ξανά την προηγούμενη εβδομάδα η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ.

Στον διαγωνισμό φημολογείται ότι θα συμμετάσχουν μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι με έντονη παρουσία στον πρόσφατο γύρο των ελληνοαμερικανικών ενεργειακών επαφών, η ΟΝΕΧ Shipyards, ιδιοκτήτρια των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου -ο επικεφαλής της Πάνος Ξενοκώστας θα είναι παρών στις συναντήσεις της Ουάσινγκτον-, καθώς και παίκτες όπως η Goldair. Η είσοδος της αμερικανικής κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC (U.S. International Development Finance Corporation) σε κάποιο από τα δυνητικά σχήματα -θα παραστεί επίσης στο τραπέζι του Λευκού Οίκου- θεωρείται εξαιρετικά πιθανή.

Στην αμερικανική πρωτεύουσα, άλλωστε, την Τετάρτη αναμένεται η ONEX θα υπογράψει σημαντική συμφωνία με τη νοτιοκορεατική Hanwha Power Systems, από τους μεγαλύτερους ομίλους της χώρας με ισχυρό αποτύπωμα στην αμερικανική αγορά, καθώς το 2024 εξαγόρασε το Philly Shipyard.

Η συμφωνία, που εντάσσεται στον αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό για την ανασυγκρότηση και την ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής και ναυτιλιακής βιομηχανίας, θα αφορά τη ναυπήγηση πλοίων στις ΗΠΑ. Στο επίκεντρο λέγεται ότι βρίσκονται μεταξύ άλλων τα LNG carriers, καθώς και πλωτοί τερματικοί σταθμοί LNG, δηλαδή FSRU.

Το στοίχημα του Κάθετου Διαδρόμου

Στο Νο 1 θέμα των συναντήσεων, που είναι το αμερικανικό φυσικό αέριο, η προ ημερών παρέμβαση Τραμπ κατά την υποδοχή του νέου Έλληνα πρέσβη στις ΗΠΑ Αντώνη Αλεξανδρίδη και η αναφορά του στον Κάθετο Διάδρομο όχι μόνο προδιαθέτει για το κλίμα στη συνάντηση της Τρίτης, αλλά εμπεριέχει και πίεση προς όλα τα μέρη ώστε να υπάρξει αποτέλεσμα.

Κρίνοντας από τις παρουσίες των επικεφαλής της Aktor Αλέξανδρου Εξάρχου και ΔΕΠΑ Κωνσταντίνου Ξιφαρά, που μέσω του κοινού σχήματος Atlantic See LNG έχουν υπογράψει 20ετές συμβόλαιο με τη Venture Global για προμήθεια αμερικανικού LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, οι ανακοινώσεις για νέες συμφωνίες με πελάτες από την Κεντρική και Αν. Ευρώπη θεωρούνται δεδομένες.

Ειδήσεις πιθανώς θα έχουμε και όσον αφορά τυχόν αμερικανική χρηματοδότηση για το δεύτερο FSRU στη Θράκη, ύψους 600-650 εκατ. ευρώ, που προωθεί η Gastrade, το οποίο -σύμφωνα με πηγές της εταιρείας- βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο των αμερικανικών τραπεζών DFC και Exim.

Ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει κατά πόσο θα προκύψει ένα roadmap με τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να λειτουργήσει πράγματι ως μια «λεωφόρος ταχείας κυκλοφορίας» LNG από το Αιγαίο προς την Ουκρανία, αντί για ένα άθροισμα πολλών και διαφορετικών υποδομών, κάθε μια με άλλες ταρίφες και διαφορετικό φορολογικό και ρυθμιστικό καθεστώς.

Διότι, για να γίνουν deals, όπως πολλά νέα και μεγάλης διάρκειας συμβόλαια LNG με «κλειδωμένους» πελάτες, καθώς και ένα δεύτερο πλωτό τέρμιναλ (FSRU) στο Αιγαίο, απαιτούνται κεφάλαια, ενώ αυτοί που θα βάλουν τα χρήματα, δηλαδή οι επενδυτές και οι τράπεζες, πρέπει να δουν πάνω στο τραπέζι συγκεκριμένες αποφάσεις για τον άξονα Νότου-Βορρά που θα πείθουν ότι έχει λύσει τις πολλές «παιδικές του ασθένειες».

Όσο ο Κάθετος Διάδρομος παραμένει μη ανταγωνιστικός έναντι άλλων διελεύσεων προς την Ουκρανία, όπως μέσω Πολωνίας, δεν μπορεί να υλοποιηθεί η στόχευση ώστε τα επόμενα χρόνια να εισαχθούν μέσω Ελλάδας προς τη ΝΑ Ευρώπη ποσότητες 15-16 bcm αμερικανικού LNG (δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα — μονάδα μέτρησης ετήσιων ροών φυσικού αερίου), δηλαδή όσο ο όγκος του ρωσικού αερίου που διακινείται σήμερα στη περιοχή - συν επιπλέον 17 bcm που λέγεται ότι θα απαιτήσει η ανάπτυξη των χωρών της ευρύτερης γειτονιάς μέχρι τα τέλη της δεκαετίας.

Ναι μεν, παραμονές της συνόδου του Λευκού Οίκου, δηλαδή στην αυριανή δημοπρασία της Δευτέρας που αφορά τη δέσμευση δυναμικότητας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου για το Μάρτιο, η Atlantic See LNG αναμένεται να σώσει το παιχνίδι, καθώς έχει δεσμευτεί ότι θα στείλει την πρώτη παρτίδα αμερικανικού LNG στην ουκρανική Naftogaz, ωστόσο το πρόβλημα παραμένει.

Το έδειξε η περιοδεία του απεσταλμένου των Βρυξελλών Κλάους-Ντίτερ Μπόρχαρντ στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου -με πρώτη στάση την περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα-, με αντικείμενο τη συλλογή απόψεων από τους εμπλεκόμενους προκειμένου στη συνέχεια να υποβάλει την τελική του εισήγηση στις Βρυξέλλες.

Τα όσα λέγεται ότι μετέφερε ο κοινοτικός αξιωματούχος στην ελληνική πλευρά (ΥΠΕΝ, ΡΑΑΕΥ, ΔΕΣΦΑ) δεν φαίνεται να δείχνουν πως οι Βρυξέλλες έχουν άρει τις επιφυλάξεις τους για τον Κάθετο Διάδρομο, που, παρ' ότι τον έχουν εντάξει στις Ενεργειακές Λεωφόρους Προτεραιότητας της ΕΕ, εντούτοις συνεχίζουν να θεωρούν ότι τα προϊόντα που διακινούνται μέσω αυτού είναι ασύμβατα με το κοινοτικό πλαίσιο.

Watch Now