Ποιες συμφωνίες στο LNG «σφραγίστηκαν» στην Ουάσιγκτον

Σύνοψη

Ένα ακόμη βήμα για να αρθούν τα εμπόδια στον Κάθετο Διάδρομο, όχι ωστόσο το καθοριστικό, όπως λένε άνθρωποι που συμμετείχαν στις συναντήσεις της Ουάσιγκτον, δηλαδή αυτό που θα τον καταστήσει μια «λεωφόρο ταχείας κυκλοφορίας» αμερικανικού LNG από το Αιγαίο προς την Ουκρανία, φαίνεται ότι έγινε κατά την πρώτη μέρα των συναντήσεων στην αμερικανική πρωτεύουσα με θέμα την ευρύτερη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία.

Κι αυτό καθώς το αντικείμενο της συνόδου ήταν πολύ ευρύτερο απ' αυτό καθεαυτό του Κάθετου Διαδρόμου, όπως δείχνει η παρουσία συνολικά 22 χωρών και όπως προκύπτει από το κοινό ανακοινωθέν που εστιάζει στην αύξηση των όγκων του αμερικανικού LNG και στην απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο από την Αλβανία μέχρι την Πολωνία.

Στην πραγματικότητα, η διάσκεψη του Λευκού Οίκου αφορούσε όλο το «τόξο» των χωρών που θέλουν να καλύψουν οι ΗΠΑ από τη Νοτιοανατολική μέχρι την Κεντρική Ευρώπη και κάθε πιθανή πύλη εισόδου αμερικανικού LNG σε αυτή την περιοχή τώρα που πλησιάζει το τέλος του ρωσικού αερίου.

Το δείχνουν και τα συνολικά 6 μνημόνια κατανόησης (MοU) που υπεγράφησαν, κάποια με χώρες που δεν ανήκουν στον Κάθετο Διάδρομο και τα οποία βέβαια για να γίνουν πράξη και να μετουσιωθούν σε συμφωνίες, θα πρέπει να αρθούν οι πολλαπλές αγκυλώσεις που ταλανίζουν ακόμη τον άξονα Νότου - Βορρά.

Τι αλλάζει τώρα

• Τα τέσσερα είναι της «Atlantic SEE LNG Trade» (κοινό σχήμα των Aktor - ΔΕΠΑ) και υπεγράφησαν με την ουκρανική Naftogaz από την Ουκρανία, την κρατική BULGARGAZ από τη Βουλγαρία, τις Aluminij Industries και M.T. Abraham group από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το υπ. Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας.
• Το πέμπτο MοU υπεγράφη ανάμεσα στη Μetlen και τη Shell, τον μεγαλύτερο σήμερα αγοραστή αμερικανικού LNG. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα είναι 5ετούς διάρκειας, με άμεση ενεργοποίηση από το 2027 και θα αφορά την προμήθεια 0,5 έως 1 δισ. κυβικά μέτρα LNG τον χρόνο (10 φορτία).
• Το έκτο MοU αφορά τη συμφωνία μεταξύ της πολυεθνικής MET με έδρα την Ελβετία, επίσης με τη Shell. Στην πράξη, η ΜΕΤ είναι εταιρεία ουγγρικών συμφερόντων που τροφοδοτεί μεταξύ άλλων την Υπερδνειστερία, δηλαδή την περιοχή που βρίσκεται γεωγραφικά ανάμεσα στη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Στην περίπτωση των τεσσάρων μνημονίων της «Atlantic SEE LNG Trade», για τα οποία αναμένεται αναλυτική ενημέρωση, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο προμηθευτής δεν θα είναι η αμερικανική Venture Global, όπως ίσχυε με τις συμφωνίες που είχαν ανακοινωθεί στο Ζάππειο στο πλαίσιο της 6ης διατλαντικής συνόδου P-TEC (Πολιτικό-Τεχνολογικό Ενεργειακό Συνέδριο ΗΠΑ-ΕΕ).

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πρόκειται για νέες συμφωνίες που δεν αποτελούν συνέχεια εκείνων που είχαν υπογραφεί το Νοέμβριο με ουκρανικές και ρουμανικές εταιρείες στην ελληνική πρωτεύουσα.

Τα εμπόδια, η «γκρίζα ζώνη» των Δυτ. Βαλκανίων και η Κομισιόν

Το κλειδί σε κάθε περίπτωση για να γενικευθούν οι συμφωνίες, να υπάρξει ισχυρή ανταπόκριση από νέους πελάτες και για να βάλουν οι επενδυτές και οι τράπεζες χρήματα πάνω στο τραπέζι, είναι να υπάρξουν χειροπιαστές αποδείξεις ότι έχουν αντιμετωπιστεί οι πολλές αγκυλώσεις του Κάθετου Διαδρόμου, να απλοποιηθεί το ρυθμιστικό πλαίσιο και να μειωθούν οι ταρίφες διαμετακόμισης που καθιστούν ακόμη τη διαδρομή ακριβή σε σχέση με τις ανταγωνιστικές οδεύσεις προς την Ουκρανία.

Στην κατεύθυνση αυτή διεξήχθη ειδική συνάντηση, αποκλειστικά για τον Vertical Corridor, με τη συμμετοχή όχι μόνο των υπουργών των πέντε χωρών της διέλευσης (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), των Διαχειριστών και των εμπλεκόμενων εταιρειών, αλλά και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, του Αμερικανού εντεταλμένου για τον Κάθετο Διάδρομο Τζόσουα Βολτς, καθώς και της Γενικής Διευθύντριας Ενέργειας της Κομισιόν Ντίτε Γιόργκενσεν (DG ENER - Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής).

Σε αυτή την πολυμελή σύσκεψη, ο ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου λέγεται ότι έθεσε όλα τα παραπάνω θέματα στο τραπέζι, καθώς επίσης την ανάγκη να μπει φρένο στις τυχόν εναλλακτικές διαδρομές φυσικού ρωσικού αερίου, καθώς πέραν της Τουρκίας υπάρχει και η «γκρίζα ζώνη» των Δυτικών Βαλκανίων. Οι ανησυχίες αφορούν το φυσικό αέριο που εισάγεται στη Σερβία για εγχώρια χρήση, το οποίο θα μπορούσε στη συνέχεια να μεταπωληθεί σε χώρες της ΕΕ, όπως η Ουγγαρία ή η Σλοβακία, επανεισαγόμενο ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή αγορά.

Σημειωτέον ότι τα Δυτικά Βαλκάνια που δεν ανήκουν στην ΕΕ απορροφούν 4-5 bcm (δισ. κυβικά μέτρα) από τις ρωσικές ποσότητες που διακινούνται στη ΝΑ Ευρώπη και όλα δείχνουν ότι οι ροές αυτές θα συνεχιστούν.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, λέγεται ότι κατατέθηκε πρόταση από την ελληνική αντιπροσωπεία για επιβολή κυρώσεων ακόμη και από την αμερικανική πλευρά (φαίνεται ότι το εξετάζει), τόσο στους πωλητές όσο και στους αγοραστές «καμουφλαρισμένου» ρωσικού αερίου που πωλείται με άλλη ετικέτα.

Από την πλευρά της, η επικεφαλής της DG ENER λέγεται ότι ήταν θετική και έδειξε κατανόηση στους προβληματισμούς, χωρίς ωστόσο να προκύψει από τη σύσκεψη κάποιο roadmap με άμεσες πρωτοβουλίες για τις αναγκαίες αλλαγές.

Στην πράξη, με αμερικανική όπως λέγεται πρωτοβουλία, συμφωνήθηκε η ομάδα εργασίας να συνεχίσει τη συζήτηση και τα θέματα να εξειδικευτούν σε μικρότερες ομάδες, προκειμένου να οδηγήσουν σε προσυμφωνημένα κείμενα σε επίπεδο υπουργών.

Αν δείχνουν κάτι τα παραπάνω είναι ότι τα προβλήματα που συνεχίζει να αντιμετωπίζει ο Κάθετος Διάδρομος είναι πολλά και δεν έχουν ακόμη επιλυθεί. Τούτων δοθέντων, τα βλέμματα πέφτουν στη συνάντηση που θα έχει ο κ. Παπασταύρου με τον ομόλογό του υπ. Ενέργειας Κρις Ράιτ και με τον επικεφαλής του πανίσχυρου Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργακαμ, καθώς επίσης με μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου και της Γερουσίας.

Το deal της ONEX στη ναυπηγική βιομηχανία

Τον τόνο των συμφωνιών στο πλαίσιο της συνόδου της Ουάσιγκτον πρόκειται να δώσει και ένα ακόμη deal στο ναυπηγικό τομέα. Αφορά την υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στην ΟΝΕΧ Shipyards (ιδιοκτήτρια των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου) και τη νοτιοκορεατική Hanwha Power Systems, από τους μεγαλύτερους ομίλους της χώρας με ισχυρό αποτύπωμα στην αμερικανική αγορά, καθώς το 2024 εξαγόρασε το Philly Shipyard.

Τη συμφωνία υπογράφει ο CEO της εταιρείας Πάνος Ξενοκώστας σε μια τελετή παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του ΥΠΕΝ Σταύρου Παπασταύρου και εντάσσεται στον αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό για την ανασυγκρότηση και την ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής και ναυτιλιακής βιομηχανίας.

Η συμφωνία αφορά τη ναυπήγηση εμπορικών πλοίων στις ΗΠΑ, με τις πληροφορίες να μιλούν μεταξύ άλλων για LNG carriers (δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου), καθώς και πλωτούς τερματικούς σταθμούς LNG, δηλαδή FSRU (Floating Storage and Regasification Units - πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης).

Ταυτόχρονα πλησιάζει η ημέρα, μέσα στον Μάρτιο, όπου το Υπερταμείο πρόκειται να προκηρύξει τον διαγωνισμό για την ανάπτυξη του νέου λιμανιού της Ελευσίνας, με στόχο τη δημιουργία υποδομής που θα αποτελεί το αντίπαλο δέος στον Πειραιά, ο οποίος ελέγχεται από την Cosco.

Στον διαγωνισμό φημολογείται ότι θα συμμετάσχουν μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι με έντονη παρουσία στον πρόσφατο γύρο των ελληνοαμερικανικών ενεργειακών επαφών, καθώς επίσης και η ΟΝΕΧ Shipyards. Η είσοδος της αμερικανικής κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC (U.S. International Development Finance Corporation - Αμερικανική Εταιρεία Χρηματοδότησης Διεθνούς Ανάπτυξης) σε κάποιο από τα δυνητικά σχήματα θεωρείται εξαιρετικά πιθανή.

Watch Now