Ουάσιγκτον: Κοινό ανακοινωθέν για αύξηση των όγκων LNG και απεξάρτηση από Ρωσία

Στην υπογραφή κοινής δήλωσης για τη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας της Γηραιάς Ηπείρου και τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, με σαφείς αναφορές στην ανάγκη άρσης των πολλών αγκυλώσεων του Κάθετου Διαδρόμου, προχώρησαν από την Ουάσιγκτον 13 χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, συμπεριλαμβάνοντας και κράτη που δεν συμμετέχουν στο συγκεκριμένο project.

«Η ευρωπαϊκή ενεργειακή ανεξαρτησία αποτελεί προϋπόθεση για την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Η κοινή δήλωση είναι ένα εργαλείο που θα μας επιτρέψει να αυξήσουμε τους όγκους LNG, να ενοποιήσουμε τις αγορές και να απελευθερώσουμε οριστικά την περιοχή από τις προμήθειες από την Ανατολή», αναφέρει χαρακτηριστικά το κοινό ανακοινωθέν που στέλνει ένα ακόμη μήνυμα για τη δέσμευση των συμμετεχόντων να δημιουργήσουν μια «λεωφόρο ταχείας κυκλοφορίας» αμερικανικού LNG από το Αιγαίο προς την Ουκρανία.

Τη δήλωση υπογράφουν οι υπ. Ενέργειας της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Κροατίας, της Σλοβακίας, της Μολδαβίας, της Σερβίας, της Βοσνίας -Ερζεγοβίνης, της Ουκρανίας, της Λιθουανίας και των ΗΠΑ.

Εκείνο που ξεχωρίζει από το κοινό ανακοινωθέν είναι η αναφορά που παραπέμπει ευθέως στον Κάθετο Διάδρομο Ελλάδας - Ουκρανίας, σύμφωνα με την οποία οι συμμετέχοντες προτίθενται να εργαστούν για «… την προώθηση αποδοτικών και οικονομικά συμφερουσών ρυθμιστικών πλαισίων τιμολόγησης και τον μετριασμό ή, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη κανονισμών που θα παρεμποδίσουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου».

Στο ίδιο ανακοινωθέν οι συμμετέχοντες αναγνωρίζουν την ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Κροατία, η Λιθουανία και η Πολωνία, καθώς και στην αξιοποίηση των υπόγειων αποθηκευτικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας. 

Ταυτόχρονα δεσμεύονται να κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά τραπεζικά κεφάλαια «συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» (αναφορά που παραπέμπει στις αμερικανικές τράπεζες DFC και EXIM) για επενδύσεις σε υποδομές και να ενισχύσουν τη ρευστότητα των αγορών, με στόχο έναν ασφαλή, ανθεκτικό και οικονομικά προσιτό εφοδιασμό.

Κοινός σκοπός των 13 χωρών που δεσμεύονται να είναι σε διαρκή συντονισμό, είναι η αποτροπή ενεργειακής χειραγώγησης, η ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης και η δημιουργία αμοιβαία επωφελών ευκαιριών για ευρωπαϊκές και αμερικανικές επιχειρήσεις.

Στο τραπέζι της διήμερης συνόδου που έχει τίτλο «Transatlantic Gas Security Summit» και η οποία θεωρείται βέβαιο ότι θα συνοδευτεί από ανακοινώσεις για συμφωνίες, τον τόνο δίνουν οι συναντήσεις με αμερικανικές (και όχι μόνο) εταιρείες από μάνατζερ και υψηλόβαθμα στελέχη της ενεργειακής ελίτ, μεταξύ των οποίων οι διευθύνοντες σύμβουλοι των Aktor Αλέξανδρος Εξάρχου, Gastrade Κωσταντίνος Σιφναίος και ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα, ενώ από πλευράς της Metlen συμμετέχει στις εργασίες ο επικεφαλής του International Energy Supply & Trading Παναγιώτης Κανελλόπουλος.

Από αμερικανικής πλευράς, εκτός από τις τράπεζες DFC και Exim, συμμετέχουν μεταξύ άλλων υψηλόβαθμα στελέχη από τις Cheniere Energy, Woodside Energy, Venture Global, Glenfarne, ExxonMobil, ConocoPhillips, Chevron, Sempra Infrastructure, καθώς και ονόματα όπως οι Bechtel και Baker Hughes από τον τομέα των προμηθειών, κατασκευών και διαχείρισης μεγάλων έργων.

Ολα τα βλέμματα κατά τη πρώτη ημέρα της συνόδου που διοργανώνουν ο Λευκός Οίκος και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, με συμμετοχή άνω των 20 χωρών, πληθώρα Ελλήνων επιχειρηματιών και υψηλές προσδοκίες, βρίσκονται στραμμένα στις συμφωνίες για LNG, τυχόν τραπεζικές χρηματοδοτήσεις και κυρίως την άρση των εμποδίων του Κάθετου Διαδρόμου, ώστε να καταστεί εμπορικά ελκυστικός.

Τις επόμενες ώρες θα φανεί το είδος των συμφωνιών που υπεγράφησαν, κατά πόσο απέδωσαν οι προσπάθειες της ελληνικής πλευράς και οι συζητήσεις μέχρι τελευταίας στιγμής με πελάτες από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη για να κλειδώσουν συμβόλαια μακράς διαρκείας, καθώς επίσης αν οι αμερικανικές τράπεζες θα μπουν στο παιχνίδι της δανειοδότησης κρίσιμων υποδομών γύρω από το Κάθετο Διάδρομο.

Η ανεπίσημη μετάφραση της ανακοίνωσης

Κοινή δήλωση για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, υπέγραψαν οι Υπουργοί Ενέργειας και οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Δημοκρατίας της Κροατίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Από την πλευρά της Ελλάδας, υπεγράφη από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου.

Η κοινή δήλωση υπεγράφη στο περιθώριο της Υπουργικής Συνόδου που διοργανώνουν στο Donald J. Trump Institute of Peace στην Ουάσιγκτον, ο Λευκός Οίκος και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC) με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit». Υπενθυμίζεται ότι η σύνοδος τελεί υπό την προεδρία του Υπουργού Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Doug Burgum και του Υπουργο Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright.

Η κοινή δήλωση κατανόησης αναφέρει τα εξής:

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τις στρατηγικές σχέσεις μεταξύ των Συμμετεχόντων και τη μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ των Συμμετεχόντων στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου, της ασφάλειας και άλλους τομείς·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη συνεχιζόμενη ισχυρή συνεργασία στο πλαίσιο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) και της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (3SI)·

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η διαφοροποίηση των προμηθειών και των διαδρομών φυσικού αερίου είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ότι οι προηγούμενες εξαρτήσεις από τον εφοδιασμό υπογράμμισαν τη σημασία ανθεκτικών και διαφοροποιημένων ενεργειακών πηγών, και ότι η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ενισχύσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης και θα διασφαλίσει ασφαλή και αξιόπιστη πρόσβαση στο φυσικό αέριο·

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ τις απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης το 2006, το 2009, το 2014, το 2018 και από το 2022 και εξής·

ΣΗΜΕΙΩΝΟΝΤΑΣ την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή αφθονία, τους στόχους της ενισχυμένης περιφερειακής ολοκλήρωσης και της ενισχυμένης διατλαντικής ενεργειακής εμπορικής συνεργασίας·

ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την αυξανόμενη σημασία των έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Κροατία, η Ελλάδα, η Λιθουανία και η Πολωνία ως σημαντικών επενδύσεων που συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ευημερία στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη·

ΕΠΑΙΝΩΝΤΑΣ τις περιφερειακές προσπάθειες για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω της αύξησης της ρευστότητας των περιφερειακών αγορών φυσικού αερίου και μέσω της σύναψης εμπορικών συμβάσεων με προμηθευτές LNG των Ηνωμένων Πολιτειών· και

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Ουκρανία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, η οποία θα πρέπει να ενταχθεί στις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου και σε εμπορικό κόμβο συναλλαγών, υποστηρίζοντας την οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας·

ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΣ την κοινή αίσθηση επείγοντος για την επαναβιομηχάνιση της μεταποιητικής ικανότητας μέσω στρατηγικής πολιτικής, διάθεσης κεφαλαίων και μείωσης των κινδύνων της εφοδιαστικής αλυσίδας, ιδίως για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης και επέκτασης των ενεργειακών συστημάτων και υποδομών ως μέσο προώθησης της αμοιβαίας ευημερίας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της εθνικής ασφάλειας·

ΚΑΤΕΛΗΞΑΝ ΣΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ:

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των αγορών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας πλήρως τις υφιστάμενες υποδομές, ενώ προβαίνουν σε προσθήκες, εφόσον απαιτείται, προκειμένου να αυξηθούν οι παραδόσεις και να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας ώστε να ικανοποιηθούν οι στρατηγικές ενεργειακές προτεραιότητες.

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για την προώθηση διαφανούς και μη διακριτικής πρόσβασης στις υποδομές φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου για τους Υπογράφοντες.

Οι Συμμετέχοντες προτίθενται να εργαστούν για την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς φυσικού αερίου, την εναρμόνιση των χρηματιστηρίων φυσικού αερίου, την προώθηση αποδοτικών και οικονομικά συμφερουσών ρυθμιστικών πλαισίων τιμολόγησης και τον μετριασμό ή, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη κανονισμών που θα παρεμποδίσουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου.

Οι Συμμετέχοντες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν χρηματοδότηση από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, για την επίτευξη του εθνικού και περιφερειακού ενεργειακού στόχου της διασφάλισης ασφαλούς και οικονομικά προσιτού εφοδιασμού φυσικού αερίου σε ολόκληρη την κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Οι Συμμετέχοντες εκφράζουν την πρόθεσή τους και την επιθυμία τους να διαβουλεύονται τακτικά για την εφαρμογή των αρχών συνεργασίας που επιβεβαιώνονται στην παρούσα Κοινή Δήλωση.

Οι Συμμετέχοντες είναι ενωμένοι στη δέσμευσή τους να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση της Ευρώπης, να διασφαλίσουν έναν σταθερό και ανθεκτικό ενεργειακό εφοδιασμό απαλλαγμένο από χειραγώγηση ή εξαναγκασμό και να καλλιεργήσουν αμοιβαία επωφελείς ευκαιρίες για αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες.

*Δείτε το κοινό ανακοινωθέν στα αγγλικά δεξιά στη στήλη Συνοδευτικό Υλικό.