Το ψηφιακό ευρώ που χρειάζεται επειγόντως η Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε χρονοδιαγράμματα για το λανσάρισμα δυο ψηφιακών ευρώ: ένα «λιανικής» (retail) για το γενικό κοινό και μια εκδοχή «χονδρικής» (wholesale)  που θα είναι προσβάσιμο στους ίδιους θεσμούς που έχουν πρόσβαση στο χρήμα της κεντρικής τράπεζας σήμερα.

Ενώ η πρώτη εκδοχή είναι αυτή που προσελκύει την μεγαλύτερη προσοχή, αυτό που χρειάζεται επειγόντως η Ευρώπη είναι το δεύτερο.

Μια επιτυχημένη παρουσίαση του wholesale ψηφιακού ευρώ θα είναι τρία σημαντικά οφέλη. Θα επιτρέψει στους εταιρικούς και σε άλλους θεσμικούς χρήστες του ευρώ να έχουν πρόσβαση στα οφέλη του tokenization και των χρηματοοικονομικών εφαρμογών της τεχνολογίας ψηφιακών ledgers μέσω των τραπεζών τους χωρίς τους κινδύνους που είναι εγγενείς στα stablecoins και σε άλλες μη δοκιμασμένες ιδιωτικές καινοτομίες.

Θα δώσει επίσης στο ευρώ μια ευκαιρία να παίξει βασικό ρόλο στο παγκόσμιο tokenized finance και να θέσει τις βάσεις για ενοποιημένες tokenized κεφαλαιαγορές με βάση το ευρώ.

Το tokenized finance, αν και βρίσκεται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο, κατέγραψε εκρηκτική ανάπτυξη σε ορισμένους τομείς όπως τα stablecoins τα τελευταία χρόνια, και φαίνεται εύλογα πως οδεύει να γίνει mainstream. Ενώ η ελκυστικότητά του αρχικά βασίζονταν εν μέρει σε ανύπαρκτους ή περιορισμένους ελέγχους κατά παράνομων χρηστών, υπάρχει μια αυξανόμενη επίγνωση για οφέλη του πέραν αυτών.

Σε αυτά περιλαμβάνονται η αμεσότητα των συναλλαγών, η πιθανή 24ωρη διαθεσιμότητα προς χρήση, η ικανότητα να προγραμματιστούν tokens ώστε να υποστηρίζουν έξυπνα συμβόλαια αυτοεκτελούμενων και αυτόματων ενεργειών με προκαθορισμένα triggers, η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα.

Ως αποτέλεσμα, οι εταιρείες, ιδιαίτερα αυτές με διεθνείς αλυσίδες προμήθειας, ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για τις επιλογές ψηφιακών ledgers προκειμένου να ανταποκριθούν στις τυπικές τους ανάγκες χρηματοδότησης. Εν τω μεταξύ, εμφανίζονται τεχνικές λύσεις και λύσεις πολιτικής ώστε να γίνει εκκαθάριση των παράνομων χρήσεων.

Μέχρι πρόσφατα, ένα σημαντικό εμπόδιο ήταν η έλλειψη επαρκούς «μετρητού στην αλυσίδα», ή νομίσματος διακανονισμού, για τη διευκόλυνση των συναλλαγών στο blockchain χωρίς να προκύπτουν μεγάλοι κίνδυνοι (εάν χρησιμοποιείται ένα ευμετάβλητο κρυπτονομίσμα για πληρωμή) ή έξοδα συναλλαγής (εάν εισέρχεται και εξέρχεται από το tokenised χρηματοπιστωτικό σύστημα για κάθε διακανονισμό).

Τα stablecoins έχουν πρόσφατα εμφανιστεί ως μια ελκυστική λύση σε αυτό το πρόβλημα, δεδομένου ότι η αξία τους, κατ’ αρχήν, συνδέεται με ένα σκληρό νόμισμα -κυρίως το δολάριο. Αυτό έχει ενθαρρυνθεί σθεναρά από τους Αμερικάνους αξιωματούχους, που βλέπουν τα stablecoins ως τρόπο για να προστατεύσουν το παγκόσμιο στάτους του δολαρίου. Αυτό θα μπορούσε ταχύτατα να γίνει πρόβλημα για άλλες δικαιοδοσίες, τόσο για λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όσο και για λόγους νομισματικής κυριαρχίας.

Η ενθάρρυνση του ιδιωτικού τομέα να εκδώσει stablecoins σε μεγάλη κλίμακα που να είναι συνδεδεμένα με το τοπικό νόμισμα θα μετρίαζε τα ζητήματα κυριαρχίας. Ωστόσο, αυτό δεν θα έκανε και πολλά για να μειώσει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και θα είχε επίσης επιπτώσεις για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής και για τη χρηματοδότηση της οικονομίας δεδομένου ότι τα stablecoins, σε αντίθεση με τις τραπεζικές καταθέσεις, δεν διευκολύνουν τη δημιουργία χρήματος.

Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση είναι να γίνει διαθέσιμο ένα ψηφιακό νόμισμα χονδρικής της κεντρικής τράπεζας (wholesale central bank digital currency ή wCBDC) σε ευρώ.

Αυτή η μορφή χρήματος εμπορικής τράπεζας θα επέτρεπε στις εταιρείες και σε άλλους θεσμικούς χρήστες να επωφεληθούν όλων των πλεονεκτημάτων της tokenized χρηματοδότηση χωρίς τα μειονεκτήματα της mainstream χρήσης των stablecoins.

Αυτό βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη. Στο πλαίσιο ενός project που ονομάζεται «Pontes», η ΕΚΤ σχεδιάζει να εισαγάγει ένα ψηφιακό ευρώ χονδρικής που θα επιτρέπει τον διακανονισμό συναλλαγών με χρήμα της κεντρικής τράπεζας χρησιμοποιώντας τεχνολογία ψηφιακού ledger μέχρι το γ’ τρίμηνο του 2026. Αυτό θα συμβεί με τη σύνδεση των πλατφορμών που χρησιμοποιούν την τεχνολογία στο σύστημα διακανονισμών Target της ΕΚΤ. Οι πειραματισμοί με τις τράπεζες της ευρωζώνης είναι συνεχείς.  

Αυτό αποτελεί μέρος ενός πιο μακροπρόθεσμου στόχου που είναι γνωστός ως Project Appia που επιδιώκει να χτίσει ένα ευρύτερο οικοσύστημα για ένα wCBDC. Αυτό θα το διαχειρίζονταν το Ευρωσύστημα της ΕΚΤ, ή ιδανικά, θα το παρείχε η κεντρική τράπεζα σε ρυθμισμένους ιδιωτικούς ομίλους ώστε να καλλιεργηθεί η καινοτομία. Αυτή η υποδομή θα μπορούσε επίσης να συνδεθεί με άλλα wCBDC παγκοσμίως.

Ενώ η Ευρώπη συχνά παρουσιάζεται ως ουραγός της καινοτομίας, ωστόσο το Ευρωσύστημα στην πραγματικότητα βρίσκεται στην αιχμή της υποστήριξης των χρηματοοικονομικών εφαρμογών της τεχνολογίας ψηφιακών ledger. Παρά την τεχνικότητά του, αυτό το project αξίζει όλης της προσοχής και των πόρων που μπορεί να πάρει.

Μια επιτυχημένη παρουσίαση του wCBDC που θα βασίζεται στο ευρώ θα επέτρεπε στην tokenized χρηματοδότηση του ευρώ να ανθήσει χωρίς να υπάρξουν νέοι μεγάλης κλίμακας κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Θα διασφάλιζε πως το ευρώ δεν θα υστερεί ανεπανόρθωτα έναντι του δολαρίου στον τομέα των χρηματοοικονομικών εφαρμογών της τεχνολογίας ψηφιακών ledgers. Και θα παρείχε στέρεα θεμέλια για μια ενοποιημένη ευρωπαϊκή αγορά ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, ξεπερνώντας τα πολλά εμπόδια που μέχρι τώρα έχουν αποτρέψει την ουσιαστική ενοποίηση των κεφαλαιαγορών.

Όσο νωρίτερα συμβεί αυτό, τόσο πιο ισχυρή θα είναι η Ευρώπη.

* Η συγγραφέας του άρθρου είναι επικεφαλής οικονομολόγος της BNP Paribas και πρώην ανώτατος αξιωματούχος του ΔΝΤ. 

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation