Ο κρατικός καπιταλισμός Τραμπ ανάβει φωτιές στην «corporate America»

Η αναστάτωση που προκάλεσε η επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ δεν είναι κάτι καινούργιο για τη Ford. Τον περασμένο μήνα, η αυτοκινητοβιομηχανία προχώρησε σε απομείωση αξίας 19,5 δισ. δολαρίων, καθώς σταμάτησε την παραγωγή του κορυφαίου της μοντέλου, του πλήρως ηλεκτρικού pick-up F-150, μετά την καταστολή των πράσινων πρωτοβουλιών που προωθούσε ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν.

Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, ο Τραμπ έχει κάνει άνω κάτω ολόκληρους κλάδους χωρίς προειδοποίηση, καθώς υιοθετεί την πιο παρεμβατική προσέγγιση στις επιχειρήσεις από οποιονδήποτε άλλο πρόεδρο στην πρόσφατη ιστορία, σύμφωνα με επιχειρηματικά στελέχη.

Η ανακοίνωση του Τραμπ, αμέσως μετά την έναρξη του 2026, ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας, προκάλεσε ραγδαία άνοδο των μετοχών των αμερικανικών διυλιστηρίων, λόγω της προοπτικής πλημμύρας φρέσκου αργού πετρελαίου. Ωστόσο, προκάλεσε επίσης την αντίδραση των στελεχών του κλάδου σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ, οι οποίοι ήδη ανησυχούσαν για τις χαμηλές τιμές του αργού πετρελαίου.

Ακόμη και τα σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να κλονίσουν τους επιχειρηματικούς κολοσσούς: μια απειλή που εκφράστηκε την περασμένη εβδομάδα στο Truth Social για την απαγόρευση της αγοράς μονοκατοικιών από μεγάλους επενδυτές (σ.σ. και εν συνεχεία έκανε πράξη) προκάλεσε την πτώση των μετοχών των κατασκευαστικών εταιρειών, ενώ η πρόταση για την επιβολή ανώτατου ορίου στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών έπληξε τις μετοχές της Visa, της American Express και ορισμένων μεγάλων τραπεζών.

Η επιρροή του Τραμπ επεκτάθηκε και στην αγορά ενυπόθηκων ομολόγων αξίας 11 τρισ. δολαρίων: προκάλεσε μείωση του κόστους δανεισμού νωρίτερα αυτό το μήνα, με μια ανάρτηση στην οποία ανακοίνωνε σχέδια για ένα πρόγραμμα αγοράς περιουσιακών στοιχείων αξίας 200 δισ. δολαρίων.

«Το Maga έχει γίνει μαοϊκό. Είναι κρατικός καπιταλισμός. Δεν είναι καθόλου συντηρητικός», δήλωσε ο Τζέφρι Σόνενφελντ, καθηγητής στο Γέιλ και συγγραφέας του βιβλίου «Trump’s Ten Commandments», ένα βιβλίο για το πώς οι στελέχη μπορούν να διαχειριστούν τις διαταγές του προέδρου.

Συνειδητοποιώντας τους κινδύνους που ενέχει η πρόκληση της οργής του προέδρου, λίγα μόνο στελέχη των μεγαλύτερων εταιρειών της Αμερικής τόλμησαν να τον αψηφήσουν.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil, Ντάρεν Γουντς, την περασμένη εβδομάδα απέρριψε τις εκκλήσεις του Τραμπ προς τις εταιρείες γεώτρησης να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια στη Βενεζουέλα, χαρακτηρίζοντας τη χώρα «μη επενδύσιμη» σε μια συνάντηση στο Λευκό Οίκο με τον πρόεδρο, άλλους ανώτερους αξιωματούχους και πάνω από δέκα στελέχη εταιρειών πετρελαίου.

Ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, επίσης επέκρινε τον Τραμπ αυτή την εβδομάδα, όταν δήλωσε ότι οι επιθέσεις εναντίον του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζέι Πάουελ, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των επιτοκίων και του πληθωρισμού.

Τόσο ο Ντάιμον  όσο και ο Γουντς αντιμετώπισαν άμεσες επιπλήξεις από έναν πρόεδρο που έχει δείξει ισχυρή προθυμία να εκφράσει τις απόψεις του για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Οι ηγέτες της βιομηχανίας λένε ότι τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων είναι μια γεύση από αυτό που θα ακολουθήσει, με την όλο και πιο αυταρχική προσέγγιση του Τραμπ να εντείνεται πιθανώς το 2026 - με τεράστιες επιπτώσεις στις αμερικανικές επιχειρήσεις.

«Αυτή η χρονιά θα είναι πολύ ταραχώδης μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές [του Νοεμβρίου]», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος μιας τράπεζας της Wall Street. «Θα έχουμε το πιο ακτιβιστικό έτος της προεδρίας του και είμαστε όλοι έτοιμοι για αυτό».

Για τους διευθύνοντες σύμβουλους των εταιρειών, πολλά εξαρτώνται από την ικανότητά τους να χτίσουν προσωπικές σχέσεις με τον Τραμπ ή να τον καλοπιάσουν με εντυπωσιακές δεσμεύσεις.

«Ο Τραμπ είναι ένας πρόεδρος που δεν μοιάζει με κανέναν άλλο», δήλωσε ένας λομπίστας με δεκαετίες εμπειρίας στη συμβουλευτική προς διευθύνοντες συμβούλους που ασχολούνται με τις αμερικανικές κυβερνήσεις. «Κάποιοι τον βλέπουν ως φασίστα ή αυταρχικό ηγέτη, άλλοι ως καλοπροαίρετο δικτάτορα ή ακόμα και ως ιδιοφυΐα. Όποια και αν είναι η άποψη, ένα σκληρό μάθημα έχει επικρατήσει στα διοικητικά συμβούλια: το να αντισταθείς στον Τραμπ είναι συνήθως μια κακή στρατηγική».

Κατ’ ιδίαν, αρκετοί διευθύνοντες παραδέχονται ότι δεν έχουν καμία διάθεση να υποκλιθούν στον Τραμπ. Ωστόσο, οι σύμβουλοι λένε ότι έχει αναδυθεί μια ρεαλιστική τακτική: να εμφανιστείς, να δώσεις μια υπόσχεση αρκετά μεγαλόπνοη ώστε να κολακέψεις τον πρόεδρο και, στη συνέχεια, να κάνεις όσο το δυνατόν λιγότερα μέχρι να στραφεί η προσοχή του αλλού.

Ένας ανώτερος τραπεζίτης, ο οποίος δήλωσε ότι οι αξιωματούχοι του Τραμπ τον αντιπαθούσαν λόγω των πολιτικών του απόψεων, παραδέχτηκε ότι πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι προτίμησαν να παραμείνουν σιωπηλοί επειδή, παρά την διαταρακτική προσέγγιση της κυβέρνησης, η οικονομία παρέμεινε ισχυρή και οι τιμές των μετοχών ανέκαμψαν σε όλους τους τομείς, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ μετά από μια αρχική πτώση που προκλήθηκε από τον εμπορικό πόλεμο του προέδρου, ο οποίος αργότερα περιορίστηκε.

Ο νόμος «One, Big Beautiful Bill Act» του προέδρου, ο οποίος ψηφίστηκε στα τέλη του περασμένου έτους, έχει επίσης αποφέρει σημαντικά φορολογικά οφέλη για πολλές εταιρείες.

Ένα πρότυπο για την προσέλκυση του Τραμπ προέκυψε σε ένα δείπνο στο Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο, όπου οι επικεφαλής τεχνολογικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta, Σαμ Άλτμαν της OpenAI, Σουντάρ Πιτσάι της Google και Τιμ Κουκ της Apple, συναγωνίστηκαν για να υποσχεθούν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις στις ΗΠΑ.

Ο Ζάκερμπεργκ πήγε πιο μακριά, λέγοντας στον Τραμπ ότι θα ξοδέψει «κάτι σαν, τουλάχιστον 600 δισ. δολάρια» μέχρι το 2028, κερδίζοντας τα εύσημα του προέδρου - πριν αργότερα πιαστεί από ένα ανοιχτό μικρόφωνο να απολογείται ότι «δεν ήταν σίγουρος για το ποσό που θέλατε».

Το επεισόδιο αυτό, σύμφωνα με στελέχη και συμβούλους, υπογράμμισε ένα μάθημα που πολλοί είχαν ήδη εσωτερικεύσει: υπό την προεδρία του Trump, το φαίνεσθαι έχει μεγαλύτερη σημασία από την ακρίβεια, και η δημόσια υποταγή συχνά μετράει περισσότερο από τις δεσμευτικές υποσχέσεις.

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση δεν έχει πάντα αποδώσει.

Ο πρόεδρος της κορεατικής αυτοκινητοβιομηχανίας Hyundai, Τσουνγκ Εουι-σαν, εμφανίστηκε μαζί με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Μάρτιο του περασμένου έτους για να ανακοινώσει την αύξηση της συνολικής επένδυσης του ομίλου στις ΗΠΑ σε 21 δισ. δολάρια μεταξύ 2025 και 2028.

Η κίνηση αυτή επαινέθηκε από τον Τραμπ, αλλά δεν κατάφερε να προστατεύσει τη Hyundai ή τη Νότια Κορέα από τους υψηλούς δασμούς 25% που επέβαλε ο πρόεδρος δύο ημέρες αργότερα, ενώ ένα εργοστάσιο μπαταριών που κατασκευάζονταν από τη Hyundai και την LG στην πολιτεία της Γεωργίας δέχτηκε έφοδο από αξιωματούχους της αμερικανικής υπηρεσίας μετανάστευσης τον Σεπτέμβριο.

Ένας κορυφαίος σύμβουλος των διευθυντών των μεγαλύτερων εταιρειών της Αμερικής δήλωσε ότι, παρά τον κίνδυνο αντίδρασης, ορισμένοι από τους πελάτες του θεωρούσαν ότι ήταν καθήκον τους προς τη χώρα, καθώς και προς τους μετόχους και τους υπαλλήλους, να χρησιμοποιήσουν την επιρροή της εταιρείας τους για να αντισταθούν σε ορισμένες από τις πολιτικές του Τραμπ που θεωρούσαν ότι έθεταν σε κίνδυνο τα εθνικά συμφέροντα.

«Το κλειδί είναι το πώς το κάνεις», είπε ο ειδικός στις δημόσιες σχέσεις. «Πρέπει να βρεις έναν έξυπνο τρόπο να ενεργήσεις ως ηγέτης μιας εταιρείας, υπερασπιζόμενος τα συμφέροντα της εταιρείας και του κλάδου σου χωρίς να αποξενώσεις τον πρόεδρο».

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation