Financial Times: Το εντυπωσιακό rebranding των PIIGS

Άπαξ και πιάσει, ένα χλευαστικό παρατσούκλι είναι δύσκολο να αλλάξει. Αλλά οι οικονομίες της «περιφέρειας» της Ευρώπης έχουν κάνει εντυπωσιακό rebranding.

Το απαξιωτικό ακρωνύμιο “PIIGS” – που καλύπτει την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία – ήταν κάποτε συνώνυμο των δημοσιονομικών δυσκολιών, της υψηλής ανεργίας και της πολιτικής αστάθειας αυτών των χωρών.  Ωστόσο, δεκαπέντε χρόνια και πλέον μετά την κρίση κρατικού χρέους της Ευρώπης, η οποία προκάλεσε την ταμπέλα αυτή, οι χώρες αυτές έχουν μεταμορφωθεί στα πιο λαμπρά σημεία της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Μετά την εκτίναξη του χρέους που προκάλεσε σε πολλές χώρες του ευρωπαϊκού νότου η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, το ΔΝΤ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρενέβησαν χορηγώντας υπό όρους χρηματοοικονομική βοήθεια.

Ακολούθησαν επώδυνα μέτρα λιτότητας. Αλλά αυτό τώρα έχει ωριμάσει και έχει μετατραπεί σε μια πιο συνετή δημοσιονομική διοίκηση. Οι λόγοι δημόσιου χρέους/ΑΕΠ βρίσκονται κυρίως σε πτωτική τροχιά, και οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν τώρα συγκλίνει με αυτές των μεγαλύτερων οικονομιών της ευρωζώνης.

Η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Ιταλία προβλέπεται να εμφανίσουν σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα φέτος. Αντιθέτως, ο δείκτης χρέους της Γαλλίας βρίσκεται σε ανησυχητικά ανοδική τροχιά.

Οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας έχουν επίσης αποδόσει. Εν μέσω υψηλής ανεργίας, οι οικονομίες της ευρωπεριφέρειας εφάρμοσαν πολιτικές για ενίσχυση της ανάπτυξης δεξιοτήτων και για μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας και της επισφαλούς εργασίας.

Στο αποκορύφωμα της κρίσης, η Ισπανία και η Ελλάδα είχαν ποσοστά ανεργίας άνω του 25%. Αυτά έχουν πλέον μειωθεί κατά περισσότερο από το ήμισυ. Η Φινλανδία, που συνήθως σχετίζεται με τα χαμηλότερα σκανδιναβικά επίπεδα ανεργίας, τώρα έχει τον υψηλότερο ρυθμό ανεργίας στην ΕΕ. Και καθώς οι χώρες της βόρειας Ευρώπης δυσκολεύονται με τις ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού, η Ισπανία και η Ιταλία έχουν εφαρμόσει μέτρα για την προσέλκυση ξένων εργατών.

Οι οικονομίες που κάποτε υστερούσαν, τώρα είναι μεταξύ των πιο δυναμικών. Οι οικονομίες της Ιβηρικής χερσονήσου και η Ελλάδα προβλέπεται να αναπτυχθούν ταχύτερα από τον μέσο όρο της ΕΕ φέτος και του χρόνου.

Η επιστροφή του τουρισμού μετά την πανδημία έχει βοηθήσει, αλλά επίσης αυτές οι οικονομίες διαφοροποιούνται. Η επάνοδος της Ισπανίας εκτινάχθηκε από την μετανάστευση και την αυξανόμενη εξειδίκευση στην ανανεώσιμη ενέργεια.

Ο ρυθμός ανάπτυξη της Ιρλανδίας, που συχνά είναι ασταθής δεδομένων των λογιστικών δραστηριοτήτων πολυεθνικών που έχουν έδρα εκεί για φορολογικούς λόγους, στηρίζεται από την τεχνολογία, τις φαρμακευτικές και τις βιολογικές επιστήμες. Πέρυσι, δείκτες αναφοράς του χρηματιστηρίου στην Ισπανία και στην Ιταλία επίσης ξεπέρασαν τα κέρδη των αντίστοιχων δεικτών σε Γαλλία και Γερμανία.

Η οικονομική υπεραπόδοση έχει μεταφραστεί σε πολιτική σταθερότητα και κύρος. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι έχει επιβιώσει περισσότερο απ’ όσο εταίροι της στην Γαλλία. Τον Δεκέμβριο ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup, του οργάνου που βοηθά στον συντονισμό της πολιτικής της ευρωζώνης.

Ωστόσο, η πρόοδος της περιφέρειας δεν πρέπει να δημιουργεί εφησυχασμό. Το βιοτικό επίπεδο συνεχίζει να υστερεί έναντι του βορρά. Χρειάζονται σημαντικές βελτιώσεις στην παραγωγικότητα, ιδιαίτερα δεδομένης της ταχείας γήρανσης του πληθυσμού της νότιας Ευρώπης. Επίσης, παραμένουν τα πολιτικά προβλήματα. Η Ισπανία δεν έχει καταφέρει να περάσει προϋπολογισμό από το 2023.

Θεωρητικά, η οικονομική σύγκλιση είναι αναμενόμενη με την πάροδο του χρόνου σε ένα ενοποιημένο εμπορικό μπλοκ. Η εποχή της κρίσης χρέους στις αρχές του 2010 μπορεί να θεωρηθεί «παρένθεση». Πράγματι, το εύρος των αποδόσεων ομολόγων και τα ποσοστά ανεργίας στο μπλοκ πάντα ήταν σχετικά περιορισμένα πριν τη Μεγάλη Χρηματοπιστωτική Κρίση.

Οι επιχορηγήσεις και τα δάνεια από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ έχουν επίσης ενισχύσει τις οικονομίες της νότιας Ευρώπης και βοήθησαν ώστε να δοθεί ώθηση στις μεταρρυθμίσεις, αν και υπάρχουν ανησυχίες για το πόσο αποδοτικά έχουν χορηγηθεί οι πόροι.

Ωστόσο, οι χώρες αυτές θα πρέπει να επαινεθούν για την επάνοδό τους. Δείχνουν πως μια δόση δημοσιονομικής πειθαρχίας και αποδιοργανωτικών μεταρρυθμίσεων, όσο επώδυνα και αν είναι μπορεί να φέρουν μακροπρόθεσμα οφέλη υπό τη μορφή υψηλότερης ανάπτυξης και περισσότερο χώρο για δημοσιονομική ευελιξία.

Οι δύσκολοι οικονομικοί συμβιβασμοί έχουν και τις ανταμοιβές τους. Οι κυβερνήσεις του «πυρήνα» θα μπορούσαν να μάθουν κανα-δυο πράγματα από την ανανέωσή τους.   

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation