Ο κινητήρας της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, που κάποτε «γουργούριζε», τώρα αγκομαχά. Η Volkswagen, η δεύτερη μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία στον κόσμο, σχεδιάζει να τερματίσει την παραγωγή σε τέσσερα εργοστάσια και να περικόψει έως και 100.000 θέσεις εργασίας.
Αυτό που θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα συρρίκνωσης στην εταιρική ιστορία είναι ταυτόχρονα και μια δοκιμασία για την ικανότητα της γερμανικής βιομηχανίας να αναδιαρθρωθεί για την εποχή των ηλεκτρικών οχημάτων (EV) και να αντιμετωπίσει το «κινεζικό σοκ 2.0».
Η πίεση είναι εμφανής από το 2024, όταν η VW προειδοποίησε ότι έπρεπε να καταργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας και να κλείσει τρία γερμανικά εργοστάσια. Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις με τα συνδικάτα, συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο εκείνου του έτους η περικοπή 35.000 θέσεων εργασίας, αλλά χωρίς οριστικό κλείσιμο εργοστασίων στη Γερμανία. Ωστόσο, οι αμερικανικοί δασμοί, το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος και η επιδεινούμενη κατάσταση στην Κίνα κατέστησαν αυτά τα μέτρα ανεπαρκή.
Τον Μάρτιο, η VW αύξησε τον στόχο μείωσης των θέσεων εργασίας έως το 2030 στις 50.000, όμως τώρα ενδέχεται να απαιτηθεί ο διπλάσιος αριθμός. Αν δεν επιτευχθούν συγκεκριμένοι στόχοι κόστους, η διοίκηση απειλεί να κλείσει τέσσερα εργοστάσια, δύο εκ των οποίων έχουν ήδη μετατραπεί για την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων με τεράστιο κόστος.
Για χρόνια, η Κίνα αποτελούσε μια εξαιρετικά κερδοφόρα αγορά για τη VW και τις άλλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Ωστόσο, οι Κινέζοι ανταγωνιστές έχουν κάνει άλματα προόδου στην τεχνολογία των ηλεκτρικών οχημάτων. Σαφώς επωφελήθηκαν από τις τεράστιες κρατικές επιδοτήσεις και το χαμηλότερο εργατικό κόστος. Κατάλαβαν όμως επίσης πιο γρήγορα από τις παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες ότι οι αγοραστές ηλεκτρικών οχημάτων γοητεύονται περισσότερο από το εξελιγμένο λογισμικό και τα υπολογιστικά συστήματα, παρά από τα μηχανικά μέρη.
Η VW αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς η δεινή της θέση επιδεινώθηκε από επαναλαμβανόμενα λάθη της διοίκησης. Στον απόηχο του σκανδάλου εκπομπών ρύπων «Dieselgate» το 2015, η εταιρεία ξεκίνησε μία από τις πρώτες και καλύτερα χρηματοδοτούμενες στροφές προς την ηλεκτροκίνηση που έγιναν ποτέ από παραδοσιακό κατασκευαστή. Όμως τα ηλεκτρικά της μοντέλα άργησαν πολύ να κυκλοφορήσουν και δεν ενθουσίασαν τους καταναλωτές όταν τελικά έφτασαν στην αγορά -εν μέρει λόγω των καταστροφικών αρχικών προσπαθειών της VW να αναπτύξει εσωτερικά το δικό της λογισμικό.
Επιπλέον, η ιδιοκτησιακή της δομή παγιώνει την αντίσταση σε ριζικές αλλαγές. Η διατήρηση των θέσεων εργασίας αποτελεί προτεραιότητα για το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας, το οποίο κατέχει το 20% των δικαιωμάτων ψήφου της VW και συχνά τάσσεται με το μέρος του επιχειρησιακού συμβουλίου εργαζομένων της εταιρείας, το οποίο κατέχει τις μισές έδρες στο εποπτικό συμβούλιο.
Εν τούτοις, η VW ενσάρκωνε το γερμανικό μοντέλο της εξαγωγικής κατασκευαστικής ισχύος σε συνδυασμό με κορυφαίες εργασιακές συνθήκες, βασισμένο στη συνδιαμόρφωση μεταξύ συνδικάτων και εργοδοτών.
Το γεγονός ότι μπορεί να κλονιστεί τόσο γρήγορα -πριν από την πανδημία Covid η VW στόχευε σε παραγωγή 12 εκατομμυρίων αυτοκινήτων ετησίως, έναντι των σημερινών σχεδίων για συρρίκνωση της δυναμικότητας στα 9 εκατομμύρια ετησίως- παραπέμπει σε έναν ευρύτερο επαναπροσδιορισμό για το γερμανικό μοντέλο, καθώς οι Κινέζοι κατασκευαστές ανεβαίνουν γρήγορα στην αλυσίδα αξίας.
Το σύστημα της συνδιαμόρφωσης λειτούργησε καλά σε μια εποχή συνεχούς επέκτασης και στην απορρόφηση των κραδασμών του Covid, αλλά μπορεί επίσης να επιβραδύνει την ικανότητα αντίδρασης σε μια περίοδο ριζικών ανατροπών.
Το επιχειρησιακό συμβούλιο και το συνδικάτο της VW έχουν δηλώσει ότι θα αντιταχθούν στο κλείσιμο των εργοστασίων «με όλες τους τις δυνάμεις». Το μάθημα των τελευταίων ετών, ωστόσο, είναι ότι η υπερβολικά σκληρή μάχη για τη διατήρηση του status quo σήμερα, μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο επώδυνα μέτρα αύριο.
Τα διοικητικά συμβούλια των γερμανικών εταιρειών θα πρέπει επίσης να παρουσιάσουν πειστικά οράματα για να βρουν το σωστό μέγεθος και τη σωστή στρατηγική· Ο διευθύνων σύμβουλος της VW, Oliver Blume, πρότεινε τα εργοστάσια που απειλούνται με κλείσιμο να αλλάξουν χρήση και να αξιοποιηθούν για τον αμυντικό τομέα ή άλλη παραγωγή, αν και η ιδέα του δεν έχει δοκιμαστεί στην πράξη.
Η γερμανική κυβέρνηση πρέπει να διαδραματίσει τον δικό της ρόλο, δημιουργώντας καλύτερες συνθήκες για επενδύσεις και δημιουργία θέσεων εργασίας. Η βελτίωση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και η μείωση της γραφειοκρατίας σε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε από τον κυβερνητικό συνασπισμό αυτή την εβδομάδα αποτελούν ένα θετικό βήμα.
Πάνω απ' όλα, η Γερμανία θα χρειαστεί μια πιο ευέλικτη μορφή συνεργασίας για να αντιμετωπίσει τις αναταράξεις του εντεινόμενου κινεζικού ανταγωνισμού και τον ερχομό της τεχνητής νοημοσύνης. Το πόσο καλά θα καταφέρει να προσαρμοστεί το σύστημά της θα έχει επιπτώσεις σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.
© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation