Ο Κερκ Ο’Ντόνελ, κορυφαίος σύμβουλος του πρώην προέδρου της Αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων Τιπ Ο’Νηλ, αποκάλεσε το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης την «τρίτη γραμμή» της αμερικανικής πολιτικής –όπως μια γραμμή υψηλής τάσης σε ένα ηλεκτρικό τρένο, που αν την αγγίξεις θα πεθάνεις.
Οι πολιτικοί βλέπουν ελάχιστο προσωπικό πολιτικό όφελος και σημαντικό κίνδυνο εάν πειράξουν τον βασικό πυλώνα του αμερικανικού δικτύου κοινωνικής προστασίας.
Αλλά σήμερα το σύστημα αντιμετωπίζει μια κρίση: μέχρι το 2032, το καταπιστευματικό ταμείο συντάξεων θα είναι αφερέγγυο. Αυτό θα σήμαινε μείωση 22% στα επιδόματα των Αμερικανών συνταξιούχων, μέση πτώση 500 δολαρίων τον μήνα πανεθνικά.
Η πολυετής αντίσταση στη μεταρρύθμιση έχει φέρει τα πράγματα σε αυτό το σημείο. Τα δύο κόμματα του Κογκρέσου έρχονται αντιμέτωπα με ένα «παιχνίδι της κότας» καθώς το σύστημα διολισθαίνει προς την κατάρρευση.
Το Social Security είναι ένα διανεμητικό σύστημα, που σημαίνει πως οι τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων καλύπτουν τις τρέχουσες παροχές στους συνταξιούχους. Καθώς η αναλογία των συνταξιούχων προς τους Αμερικάνους εργάσιμης ηλικίας αυξάνεται, το σύστημα δέχεται αυξανόμενη πίεση.
Η επίπτωση του γηράσκοντος πληθυσμού των ΗΠΑ και της μείωσης του ρυθμού γεννήσεων είναι συγκλονιστική: οι άνθρωποι συντάξιμης ηλικίας αντιπροσώπευαν μόλις το 8% του πληθυσμού των ΗΠΑ το 1950, αλλά θα αποτελούν το 21% μέχρι το 2030.
Το αδιέξοδο και η πόλωση στο Κογκρέσο καθιστούν την επίλυση του προβλήματος εξαιρετικά δύσκολη. Αλλά δεν αποκλείεται τελείως μια διακομματική λύση για να σωθεί το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Οι γερουσιαστές παρουσίασαν πρόσφατα ένα διακομματικό νομοσχέδιο για τη διεξαγωγή περαιτέρω μελέτης του προβλήματος και τα συστατικά ενός συμβιβασμού είναι ξεκάθαρα.
Ένας συνδυασμός περισσότερης χρηματοδότησης, μικρότερων πληρωμών και μιας επενδυτικής στρατηγικής υψηλότερων αποδόσεων, θα μπορούσε να καταστήσει την κοινωνική ασφάλιση και πάλι φερέγγυα. Τα μέλη του Κογκρέσου μπορούν να βρεθούν στη σωστή πλευρά της ιστορίας εάν υιοθετήσουν διακομματικές μεταρρυθμίσεις για να σωθεί το σύστημα.
Ένα πρώτο βήμα θα ήταν η μεταρρύθμιση του ανώτατου ορίου των ασφαλιστικών εισφορών της κοινωνικής ασφάλισης. Ο σχεδιασμός του συστήματος ως μοντέλου ασφάλισης σημαίνει πως τα εισοδήματα άνω των 184.500 δολαρίων απαλλάσσονται από τον φόρο κοινωνικής ασφάλισης.
Υπό αυτό το καθεστώς, οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι πληρώνουν σημαντικά υψηλότερο ποσοστό του εισοδήματός τους για την κοινωνική ασφάλιση, σε σχέση με αυτούς που έχουν τα υψηλότερα εισοδήματα. Η κατάργηση του ορίου έχει διακομματική υποστήριξη στη Γερουσία, και οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν πως την υποστηρίζει και η πλειοψηφία των Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων.
Η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, που θα φτάσει τα 67 έτη το επόμενο έτος, θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει τη χρηματοδότηση. Οι σημερινοί συνταξιούχοι ζουν περισσότερο, επιβαρύνοντας τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις.
Οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν πως το 74% των Αμερικανών ήδη σχεδιάζουν να εργαστούν πέραν του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης –αλλά μια οριζόντια αύξηση θα μπορούσε να επιβαρύνει τους εργαζόμενους σε πιο χειρωνακτικές εργασίες οι οποίοι δυσκολεύονται να εργαστούν σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οι προσπάθειες αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, ωστόσο, θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίδραση παρόμοια με αυτή που εκδηλώθηκε στη Γαλλία, όπου οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις πυροδότησαν διαδηλώσεις, ή με τις έντονες αντιπαραθέσεις στη Γερμανία.
Η επένδυση των κεφαλαίων της κοινωνικής ασφάλισης, τα οποία επί του παρόντος βρίσκονται σε χαμηλής απόδοσης αμερικανικά Treasuries, θα ήταν επίσης επωφελής. Καθώς οι μετοχές έκαναν άλμα κατά τον τελευταίο μισό αιώνα, οι αποδόσεις της κοινωνικής ασφάλισης υστέρησαν σε σχέση με τις ιδιωτικές συντάξεις.
Αυτή η συντηρητική προσέγγιση οφείλεται εν μέρει στον σχεδιασμό του συστήματος, προκειμένου να αποφεύγεται ο υπερβολικός κίνδυνος. Ορισμένοι γερουσιαστές έχουν προτείνει τρόπους μετάβασης σε ένα σύστημα που επενδύει σε μετοχές, αντανακλώντας τις πραγματικότητες της οικονομίας του 21ου αιώνα. Θα ήταν λάθος, ωστόσο, να επιτραπεί οι επενδυτικές αποφάσεις του ταμείου να υπόκεινται σε πολιτικά καπρίτσια.
Τελικά, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα είναι αυτός που θα λάβει την τελική απόφαση για τις αλλαγές στην κοινωνική ασφάλιση. Τα επόμενα δυο χρόνια έχει λίγα κίνητρα για να ταχθεί υπέρ της αύξησης φόρων και της μείωσης των παροχών, αλλά κάθε κίνητρο για να μετακυλίσει τη διαφαινόμενη κρίση στον διάδοχό του.
Η τύχη της κοινωνικής ασφάλισης πιθανότατα θα αποφασιστεί από τον πρόεδρο που θα κερδίσει το 2028 και από τα μέλη των Κογκρέσο κατά τη διάρκεια εκείνης της θητείας, που θα περιλαμβάνουν πολλά μέλη που κατέχουν έδρες σήμερα.
Αυτοί θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα διατηρήσουν τον ακρογωνιαίο λίθο του κοινωνικού δικτύου προστασίας της Αμερικής για σχεδόν έναν αιώνα ή αν θα τον αφήσουν να καταρρεύσει.
© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation