«Ακριβαίνει» το χρήμα στην Ευρώπη

Κατά τη συνάντησή τους στο κτίριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη μηνιαία συνεδρίαση και ψηφοφορία, τα 23 μέλη του διοικητικού συμβουλίου αδιαμφισβήτητα θα ανακουφιστούν που για πρώτη φορά δεν θα τους επιρρίπτεται ευθύνη για την αναταραχή στις αγορές.

Τώρα οι ευθύνες βαραίνουν την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, μετά τους υπαινιγμούς από τον Ben Bernanke ότι η Federal Reseve των ΗΠΑ μπορεί σύντομα να επιβραδύνει τον ρυθμό αγοράς ομολόγων – εξέλιξη που προκάλεσε αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές.

Παρ' όλα αυτά, οι ενέργειες των ομολόγων τους στις ΗΠΑ αφήνουν τους αξιωματούχους της ΕΚΤ με ένα πρόβλημα: Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις στην ευρωζώνη δεν έχουν ανοσία στην αύξηση του κόστους δανεισμού που θα πυροδοτήσει η ενίσχυση των αποδόσεων στα αμερικανικά treasuries, στον απόηχο της στροφής που θα κάνει η Fed προς τη στρατηγική εξόδου.

Καθώς λοιπόν οι αξιωματούχοι θα συναντώνται στη Φρανκφούρτη, η de facto σύσφιγξη των νομισματικών συνθηκών στη συναλλαγματική ένωση, σε συνδυασμό με την αναταραχή στην Πορτογαλία, θα είναι στην κορυφή των προβληματισμών τους.

Ένα από τα θέματα που τους προβληματίζουν περισσότερο είναι η επανεμφάνιση ενδείξεων χρηματοοικονομικού κατακερματισμού, καθώς η άνοδος στο κόστος δανεισμού είναι μεγαλύτερη στην περιφέρεια της Ε.Ε. από ό,τι στις χώρες του πυρήνα.

Το κόστος δανεισμού της γερμανικής κυβέρνησης έχει ενισχυθεί λιγότερο από 50 μονάδες από τις αρχές Μαΐου. Στον αντίποδα, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων της Ιταλίας και της Ισπανίας καταγράφουν άνοδο 75 και 70 μονάδες αντίστοιχα, αν και τα spreads με τα γερμανικά bunds μειώνονται από τα επίπεδα στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους το προηγούμενο καλοκαίρι. Το κόστος δανεισμού για την Πορτογαλία πέρασε το 7% για πρώτη φορά τον τελευταίο χρόνο. 

Οι επενδυτές που ήλπιζαν ότι οι μειώσεις των επιτοκίων θα αναχαιτίσουν την αύξηση στο κόστος δανεισμού φαίνεται ότι θα δουν τις ελπίδες τους να σβήνουν.

Από τα μέσα Μαΐου, τα οικονομικά στοιχεία για την ευρωζώνη ήταν κατά κύριο λόγο θετικά. Ο δείκτης δραστηριοτήτων ΡΜΙ για τον κλάδο μεταποίησης ενισχύθηκε στο υψηλότερο επίπεδο ενάμισι έτους τον Ιούνιο, τροφοδοτώντας ελπίδες για αλλαγή σελίδας στην ευρωζώνη.

Αν και ο Μάριο Ντράγκι, ο πρόεδρος της ΕΚΤ, έχει σηματοδοτήσει ότι η έξοδος στη στρατηγική της νομισματικής επέκτασης απέχει ακόμη πολύ, οι πιθανότητες για μείωση των επιτοκίων σε επίπεδα χαμηλότερα από το 0,5% μειώνονται καθώς βελτιώνεται το οικονομικό κλίμα.

Οι παρατηρητές της ΕΚΤ περιμένουν κάτι παραπάνω από απλή ρητορική στη συνέντευξη Τύπου του Μάριο Ντράγκι την Πέμπτη. «Ο κ. Ντράγκι αδιαμφισβήτητα θα χρησιμοποιήσει τη συνέντευξη τύπου για να διευκρινίσει ότι η ευρωζώνη δεν είναι ΗΠΑ και πως η νομισματική πολιτική θα παραμείνει επεκτατική για μεγάλο χρονικό διάστημα» δήλωσε ο Jens Larsen της RBC Capital Markets.

«Η δυσκολία έγκειται στο να γίνουν τα λόγια πράξη. Σε αυτήν τη φάση, ενδεχόμενη μείωση των επιτοκίων δεν θα αποφέρει πολλά, είναι μάλλον απίθανο να αποφασιστούν αρνητικά επιτόκια και η ΕΚΤ φαίνεται πως έχει αποκλείσει, προς το παρόν, ένα πρόγραμμα αγοράς τίτλων μεγάλης κλίμακας», συμπληρώνει.

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει πιθανότητα να αναπτύξει η ΕΚΤ το δικό της σύστημα πρόωρης καθοδήγησης όπως έχει πράξει η Fed συνδέοντας τη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής με τη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών. Άλλοι θεωρούν ότι αυτό το ενδεχόμενο είναι απίθανο, δεδομένου ότι η ΕΚΤ έχει μία προτίμηση «να μην προδεσμεύεται σε μελλοντικές νομισματικές αποφάσεις».

Η ΕΚΤ δεν αναμένεται ούτε και να ανακοινώσει κάποια αλλαγή στις συζητήσεις με άλλους ευρωπαϊκούς θεσμούς για να στηρίξει την πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση. Άλλοι οργανισμοί όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αναμένεται να πάρουν τα ηνία σε αυτό το θέμα.

Ακόμη και χωρίς τους υπαινιγμούς της Fed, υπήρξε κάποια σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη.
Ενώ ο ισολογισμός της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ συνεχίζει να διογκώνεται παρά τη στροφή προς την έξοδο, ο ισολογισμός της ΕΚΤ συρρικνώθηκε τους τελευταίους μήνες. Εάν ο ορισμός των ευρώ περιορίζεται σε τραπεζογραμμάτια και νομίσματα, παράλληλα με αποθεματικά ισοζύγια στην κεντρική τράπεζα, τώρα κυκλοφορούν λιγότερα στην αγορά.

Παρ' όλα αυτά, η συρρίκνωση δείχνει τη βελτίωση της κατάστασης στις τράπεζες της ευρωζώνης από το προηγούμενο καλοκαίρι. Το μεγαλύτερο μέρος της συρρίκνωσης προκύπτει από την αποπληρωμή των κεφαλαίων που έλαβαν μέσω των απεριόριστων φθηνών τριετών δανείων που έδωσε η ΕΚΤ προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση. Οι τράπεζες δεν εξαρτώνται πλέον από τη ρευστότητα της ΕΚΤ όπως στο παρελθόν.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation