Την ημέρα που ο Matteo Renzi αναδιοργάνωσε τις ανώτατες διοικητικές θέσεις στις μεγαλύτερες κρατικές επιχειρήσεις της Ιταλίας, η χώρα ξύπνησε με μια αίσθηση ότι πολλά -αν όχι όλα- από όσα ήξερε δεν θα είναι ποτέ ίδια.
Ο κ. Renzi, ο νεότερος πρωθυπουργός στην Ιστορία της Ιταλίας που ανέλαβε την εξουσία τον Φεβρουάριο ανακοίνωσε την αλλαγή στις ανώτατες διοικητικές θέσεις των Enel, Eni, Finmeccanica και Poste Italiane, των τεσσάρων κορυφαίων επιχειρήσεων που ανήκουν, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, στο υπουργείο Οικονομικών.
Η πλέον θεαματική δε απόφασή του ήταν η ανάδειξη τριών γυναικών σε θέσεις προέδρων διοικητικών συμβουλίων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η Emma Marcegaglia πρώην στέλεχος της ιταλικής χαλυβουργίας, που ανέλαβε τον όμιλο πετρελαίου και φυσικού αερίου Eni.
Εξίσου εντυπωσιακός ήταν ο διορισμός δύο στελεχών με ευρεία αποδοχή -του Francesco Caio, πρώην επικεφαλής της Cable & Wireless στη Βρετανία και του Francesco Starace πυρηνικού μηχανικού και πρώην επικεφαλής της Enel Green Power- στις θέσεις των διευθυνόντων συμβούλων της Poste Italiane και της εταιρίας ηλεκτρισμού Enel.
Μεγάλοι επιχειρηματίες της χώρας τονίζουν ότι οι αλλαγές που έγιναν δεν είναι μεμονωμένο γεγονός. Μετά την κρίση, η ατμόσφαιρα έχει αλλάξει στον ιταλικό καπιταλισμό. Από τα παλάτια της Ρώμης μέχρι τις πλατφόρμες χρηματιστηριακών συναλλαγών στο Μιλάνο, οι διψασμένες για ρευστό ιταλικές επιχειρήσεις υποχρεώθηκαν να βελτιώσουν τα διοικητικά στάνταρ για να προσελκυσουν ξένα κεφάλαια.
«Δεν ξέρω αν το κάνουμε επίτηδες εμείς οι Ιταλοί, αλλά στην Ιταλία χρειάζεται μια κρίση για να αλλάξουν τα πράγματα,» σχολίασε ο Pietro Scott Jovane, πρώην επικεφαλής της Microsoft Ιταλίας που είναι σήμερα CEO του μεγαλύτερου ομίλου ΜΜΕ της χώρας, RCS Mediagroup.
Ο τραπεζικός δανεισμός, το παραδοσιακό στήριγμα των ιταλικών επιχειρήσεων, έχει σχεδόν παγώσει την τελευταία 5ετία, υποχρεώνοντας τον παραδοσιακά εσωστρεφή επιχειρηματικό κλάδο να στραφεί στους διεθνείς επενδυτές και να συμμορφωθεί με τις διεθνείς πρακτικές διοίκησης και διαφάνειας. Στον ιδιωτικό τομέα, το δίχτυ των συμφερόντων που κάποτε συνέδεε τις ιδιωτικές επιχειρήσεις έχει διαλυθεί.
Το αμερικανικό ταμείο επενδυτικών κεφαλαίων BlackRock κατέχει σήμερα ευμεγέθη μερίδια και στις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της Ιταλίας, ενώ Κινέζοι επενδυτές κατέχουν μετοχές των Eni και Enel, όπως και σε πολλούς ιταλικούς οίκους μόδας. Δύο νοτιοαμερικανικά funds έχουν μεγάλες επενδύσεις στην αρχαιότερη ιταλική τράπεζα, τη Monte dei Paschi di Siena, που επί 500 χρόνια ανήκε στην τοπική κοινότητα.
Στελέχη τονίζουν ότι οι αλλαγές στις κορυφαίες θέσεις των Eni, Enel και Finmeccanica, που μαζί καταλαμβάνουν το ένα τρίτο της κεφαλαιοποίησης του ιταλικού χρηματιστηρίου, σημαίνουν ότι αυτή η αλλαγή έφτασε πλέον και στη Ρώμη.
Πάντως η πολυσυζητημένη ανάθεση σε τρεις γυναίκες, της προεδρίας των δ.σ. των Eni, Enel και Poste θεωρήθηκε αμφιλεγόμενη. Δεδομένου ότι σε καμία γυναίκα δεν δόθηκε η πιο ουσιώδης θέση του διευθύνοντος συμβούλου, ο πρωθυπουργός κατηγορήθηκε για ανασχηματισμό βιτρίνα. Ο διορισμός της Luisa Todini, πρώην μέλους του κόμματος του Silvio Berlusconi, στην προεδρία της Poste θεωρήθηκε ότι είχε πολιτικό κίνητρο.
Τη μεγαλύτερη αναστάτωση προκάλεσε η έξοδος του Paolo Scaroni, CEO της Eni επί μία δεκαετία σχεδόν, οι υποστηρικτές του οποίου είχαν ασκήσει έντονο λόμπι για να παραμείνει ως πρόεδρος με μη εκτελεστικές δραστηριότητες.
Στελέχη του κύκλου του κ. Renzi παραδέχονται ότι κάποιες αποφάσεις ελήφθησαν υποχρεωτικά, εξαιτίας της άρνησης ορισμένων διάσημων διεθνών επιχειρηματικών ηγετών να αναλάβουν θέσεις. Στον κατάλογο αυτό περιλαμβάνονταν ο Andrea Guerra, chief executive της πολυεθνικής Luxottica, και ο Vittorio Colao, chief executive της Vodafone.
Πράγματι, οι μεγάλοι επιχειρηματίες της Ιταλίας δηλώνουν ότι η ισχυρότερη πρόκληση για το επιχειρηματικό μέλλον της Ιταλίας είναι να δημιουργήσει έναν μεγαλύτερο κύκλο υψηλής ποιότητας, ντόπιων επιχειρηματιών.
Όπως δήλωσε ο κ. Guerra πρόσφατα στους F.T. «η Luxottica, μία από τις πιο επιτυχημένες πολυεθνικές της Ιταλίας, προσλαμβάνει πολλούς Ιταλούς, αλλά όχι στην Ιταλία.» «Οι καλύτεροι Ιταλοί βρίσκονται στο εξωτερικό», εξήγησε.
© The Financial Times Limited 2014. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation