Κίνα και ΗΠΑ συμμαχούν για την κατάκτηση της... Αφρικής

Η Κίνα έχει προσκαλέσει τις ΗΠΑ να συνεργαστούν στη χρηματοδότηση και την κατασκευή υποδομών στην Αφρική και σε άλλες περιοχές του αναπτυσσόμενου κόσμου, σε μια πρωτοφανή κίνηση που πιθανόν θα έχει σαρωτικές επιπτώσεις στο μέλλον της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας.

Κινέζοι αξιωματούχοι προσέγγισαν αρχικώς την Ουάσιγκτον πέρσι για να συζητήσουν περί συνεργασίας σε φράγμα 12 δισ. δολ. στη Δημοκρατία του Κονγκό, σύμφωνα με δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, αλλά οι συνομιλίες κλιμακώθηκαν στην ετήσια σύνοδο Κίνας - ΗΠΑ τον Ιούλιο στο Πεκίνο.

Η ενδεχόμενη συνεργασία είναι πολύ προκλητική: Αφορά ένα έργο που μπορεί να αποδειχθεί η μεγαλύτερη υδροηλεκτρική εγκατάσταση στον κόσμο, σε μία από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη. Μολονότι η Παγκόσμια Τράπεζα πρόσφατα χρηματοδότησε τη διεξαγωγή έρευνας για την αποτίμηση του έργου, οι διάφορες προτάσεις για το φράγμα Ίνγκα-3 διεξάγονται πολλά χρόνια τώρα χωρίς ουσιαστική πρόοδο.

Σε κάθε περίπτωση, η κινεζική προσέγγιση σηματοδοτεί μια πιθανή αλλαγή κινήσεων από την πλευρά του Πεκίνου, καθώς δείχνει έντονη επιθυμία να καλλιεργήσει τις σχέσεις του με την Αφρική. Την ίδια ώρα, ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να κλιμακώσει την παρουσία των ΗΠΑ στην ήπειρο, που φιλοξενεί έξι από τις δέκα ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στον κόσμο, διεξάγοντας αυτήν την εβδομάδα την πρώτη στην Ιστορία Αμερικανοαφρικανική Σύνοδο.

Οι Κινέζοι αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενες κατηγορίες στη Δύση και την Αφρική τα τελευταία χρόνια, όσον αφορά τη στρατηγική ανάπτυξης στην αφρικανική ήπειρο. Κατηγορούνται ότι προωθούν πολιτική «επιταγών», δανείζοντας σε κράτη για να ευνοηθούν οι δικές τους επιχειρήσεις, οι οποίες κατασκευάζουν στην Αφρική τα πάντα, από οδικά δίκτυα μέχρι νοσοκομεία.

Η Κίνα έδειξε να υιοθετεί μια πιο πολυεθνική προσέγγιση στις αρχές της φετινής χρονιάς, όταν καθιέρωσε ταμείο 2 δισ. δολ. με την Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης, αλλά το ποσό είναι ελάχιστο μπροστά στις διακρατικές συμφωνίες που κλείνει.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η σύμπραξη με την Κίνα στο Ίνγκα-3 ή σε κάποιο άλλο φράγμα θα αποτελέσει σημαντική πρόοδο στη συνεργασία τους, σε μια περίοδο αυξανόμενης στρατιωτικής αντιπαλότητας των δύο χωρών στην Ασία. Ωστόσο τονίζουν ότι ορισμένοι παράγοντες της κυβέρνησης του προέδρου Barack Obama, του Κογκρέσου και των χρηματοπιστωτικών οίκων συνεχίζουν να νιώθουν ανησυχία για την εμπλοκή των ΗΠΑ.

Οι υποστηρικτές της ιδέας στην αμερικανική κυβέρνηση πιστεύουν ότι η Αμερική και η Παγκόσμια Τράπεζα δεν έχουν δώσει αρκετή σημασία στα μεγάλα έργα υποδομών στην Αφρική. Ωστόσο, μια συνεργασία με την Κίνα θα αντιμετωπίσει αμφιβολίες εξαιτίας του κακού ιστορικού της Κίνας στην Αφρική με την έλλειψη διαφάνειας στις επιχειρηματικές συναλλαγές.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση. Τα φιλόδοξα υδροηλεκτρικά σχέδια για το φράγμα του Κονγκό, που θεωρείται ότι θα ευνοήσει αρκετές οικονομίες στην υποσαχάρια Αφρική, θα συζητηθούν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής ΗΠΑ - Αφρικής στην Ουάσιγκτον, που θα παρακολουθήσουν οι ηγέτες 50 αφρικανικών κρατών.

Ο Β. Obama ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές εταιρίες θα δεσμευθούν για νέα έργα αξίας 14 δισ. δολ. στην Αφρική κατά τη διάρκεια της συνόδου, μεταξύ των οποίων η αμερικανικής έμπνευσης πρωτοβουλία «Ενέργεια στην Αφρική» για την επέκταση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την ήπειρο.

Το έργο Ίνγκα-3 εντάσσεται στην ευρύτερη πρόσκληση αξιοποίησης των υδροηλεκτρικών δυνατοτήτων του ποταμού Κονγκό, που είναι ο δεύτερος στον κόσμο σε όγκο ύδατος. Το ευρύτερο έργο Γκραν Ίνγκα σχεδιάζεται ώστε να παράγει 40.000 MW, μέγεθος διπλάσιο από εκείνο των Τριών Φραγμάτων στην Κίνα.

Μολονότι οι υδροηλεκτρικές δυνατότητες του ποταμού συζητιούνται επί δεκαετίες, το ζήτημα πήρε πρόσθετη ώθηση με την περσινή συμφωνία μεταξύ του Κονγκό και της Νοτίου Αφρικής για την εξαγορά μεγάλου τμήματος της ενέργειας που θα παράγει.

Τρεις κοινοπραξίες από την Κίνα, την Ισπανία και τη Νότιο Κορέα έχουν καταστήσει φανερό ότι σκοπεύουν να κάνουν προσφορά για το έργο Ίνγκα-3. Η Παγκόσμια Τράπεζα ενέκρινε επιδότηση 70 εκατ. δολ. στο Κονγκό για τη διενέργεια τεχνικής αποτίμησης, αλλά δηλώνει ότι δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα στηρίξει την κατασκευή και δεν διεξάγει συνομιλίες για ενδεχόμενες προσφορές.

Η προσφορά της κινεζικής κοινοπραξίας για το φράγμα την Τρίτη αναφέρει ότι «παρακολουθείται ενεργά η πρόοδος στο έργο Ίνγκα» και προσθέτει: «Η κοινοπραξία παρακολουθεί στενά την πρωτοβουλία του Β. Obama "Ενέργεια στην Αφρική" και μελετά συνεργασίες με εταιρίες από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών».

Σε μια ένδειξη πάντως για τη συνεχιζόμενη πολιτική αντίθεση στις ΗΠΑ, το Κογκρέσο ενέκρινε τροπολογία πέρσι που απαγορεύει στον εκπρόσωπο των ΗΠΑ στην Παγκόσμια Τράπεζα να υποστηρίζει κατασκευή μεγάλων φραγμάτων.

Οι αναλυτές τονίζουν ότι τα φιλόδοξα μεγάλα έργα στο Κονγκό έχουν μακρά ιστορία επιπλοκών, καθώς και τάση να πυροδοτούν γεωστρατηγικές αντιπαλότητες. Επίσης, μέλη της κυβέρνησης του Κονγκό έχουν έντονη τάση να παρεμβαίνουν παρασκηνιακά σε εμπορικά συμβόλαια, αν και τελευταία έχουν εκδηλωθεί ορισμένες βελτιώσεις στο επενδυτικό κλίμα.

Οι συζητήσεις μεταξύ της Κίνας και των ΗΠΑ για συνεργασία σε μεγάλα έργα είναι πολύ προχωρημένες όσον αφορά το Ίνγκα-3, αλλά διεξάγονται επίσης συνομιλίες για έργα εκτός Αφρικής, όπως στο Νεπάλ και στο Πακιστάν.

© The Financial Times Limited 2014. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation