Πώς ευθυγραμμίστηκαν τα ”άστρα” της Goldman

Οι δεξιότητες, η τύχη και το πλεονέκτημα της Goldman συνδυάστηκαν φέτος και πρόσφεραν στην επενδυτική τράπεζα μεγαλειώδη διάκριση μεταξύ των καταπονημένων οίκων της Wall Street. Αλλά τα τρία ”άστρα” δεν θα ευθυγραμμίζονται πάντα τόσο ευνοϊκά για την τράπεζα.

Δημοσιεύθηκε: 6 Δεκεμβρίου 2007 - 12:23

του John Gapper

Όταν μία εταιρία πορεύεται εμφανώς καλύτερα από τις ανταγωνίστριές της σε μία βιομηχανία, υπάρχουν τρεις πιθανές εξηγήσεις: επιδεξιότητα, τύχη ή πλεονέκτημα.

Ποιοι από αυτούς τους παράγοντες εξηγούν την επιτυχία της Goldman Sachs; Θα πρέπει να υπάρχει ένας λόγος που αυτή οδεύει ανενόχλητη, ενώ οι υπόλοιπες τράπεζες βυθίζονται σε προβλήματα από την κατάρρευση της αγοράς ακινήτων και από την πιστωτική αποστράγγιση. Η απάντηση είναι: και οι τρεις.

Η Citigroup έχασε τον κ. Chuck Prince, τον πρώην πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο. Η Morgan Stanley εκδίωξε την κ. Zoe Cruz, εκ των προέδρων του οίκου. Ο κ. Stan O’Neal, πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Merrill Lynch, υποχρεώθηκε σε παραίτηση. Και τι κάνει ο κ. Lloyd Blankfein, πρόεδρος και CEO της Goldman; Το μπόνους του προφανώς θα είναι αυξημένο σε σχέση με τα 53 εκατ. δολάρια της περυσινής χρονιάς, παρά τα προβλήματα σε δύο hedge funds του ομίλου.

Μία σοβαρή αιτία είναι η ζέση με την οποία η Goldman στις αρχές του έτους μείωσε το άνοιγμά της στα στεγαστικά δάνεια subprime και στις δομημένες πιστώσεις και έκανε hedging στο υπόλοιπο. Αυτή η τοποθέτηση βγήκε σε καλό όταν η αναστάτωση στις αγορές χτύπησε όλες τις επενδυτικές τράπεζες και τους χρηματοοικονομικούς οίκους τον Αύγουστο, προκαλώντας διαγραφές ύψους πολλών δισεκατομμυρίων.

Η επίσημη εξήγηση είναι η επιδεξιότητα. Οι περισσότεροι από τους 35.000 εργαζομένους της Goldman είναι ευφυείς και καλοδουλευτές. Ακόμη πιο σημαντικό, όπως τόνισε ο κ. John Plender πρόσφατα στους ”F.T.”, είναι η εντυπωσιακή εξέλιξη της νοοτροπίας για ομαδική δουλειά, αντί για ένα star system. Ο κ. John Thain, εκ των πρώην τραπεζιτών της Goldman, που μόλις έφυγε από το NYSE Group για να αναλάβει τη Merrill Lynch, δηλώνει πως ένα από τα πρώτα μέτρα που θα εφαρμόσει είναι να εμπνεύσει ομαδική δουλειά.

Κι αυτό έχει σημασία όσον αφορά στη διαχείριση κινδύνου. Η εξατομίκευση στις τραπεζικές δραστηριότητες αποδίδει όταν οι εποχές είναι καλές και μπορείς να εμπιστευτείς κεφάλαια σε μικρές ομάδες για να στήσουν δραστηριότητες. Δημιουργεί όμως ένα ανισομερές κίνητρο ανάληψης –και απόκρυψης- υπερβολικών κινδύνων.

Η τύχη έχει παίξει επίσης τον ρόλο της, όπως παραδέχεται ο κ. Blankfein. Παρά τον... αέρα του αλάνθαστου που απολαμβάνει η Goldman αυτήν την περίοδο, έχει και η ίδια πληγεί από προηγούμενες κρίσεις στη Wall Street. Είχε υποστεί τόσο άσχημα πλήγματα από τις αυξήσεις επιτοκίων του 1994 που ο Stephen Friedman, τότε senior partner, υποχρεώθηκε να παραδώσει τα ηνία στον Jon Corzine. Επλήγη επίσης, όπως όλη η Wall Street, από τη ρωσική κρίση του 1998. Το γεγονός ότι τώρα κινείται καλά δεν διασφαλίζει πως θα συνεχίσει να επιπλέει και στο επόμενο κύμα αναταραχής.

Κι έτσι ερχόμαστε στον τρίτο παράγοντα, στο πλεονέκτημα της Goldman. Κανένας άλλος οίκος δεν διατρανώνει έτσι ότι τα καταφέρνει καλύτερα από τους άλλους και οικονομολόγοι και παρατηρητές σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις κάνουν σκοτεινές αναφορές για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η τράπεζα. Δύο σχολιαστές έχουν εγκαταλείψει τα προσχήματα και κατηγόρησαν ανοιχτά την Goldman ότι έχει ανήθικη συμπεριφορά και πως ίσως καταπατά και τον νόμο.

Ο κ. Ben Stein, αρθρογράφος των ”New York Times”, υπονόησε ότι ο κ. Jan Hatzius, ο διευθύνων οικονομολόγος ΗΠΑ της Goldman, ”πούλησε φόβο” για να τονώσει τις θέσεις short της Goldman όταν προέβλεψε συρρίκνωση του δανεισμού κατά 2.000 δισ. δολάρια. Ο κ. John Crudele της ”New York Post” επιτέθηκε κατά του νυν υπουργού Οικονομικών και πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Goldman, κ. Hank Paulson, λέγοντας ότι δουλειά του είναι να μιλάει με τους παράγοντες της αγοράς (όπως τους ”παλαιούς φίλους” στην Goldman) για τις αγορές.

Ειδικά το άρθρο του κ. Stein προκάλεσε αναταραχή και ο πρόεδρος της τραπεζικής επιτροπής της Γερουσίας, κ. Christopher Dodd, δήλωσε ότι ο κ. Paulson οφείλει να απαντήσει στις ανησυχίες όσον αφορά στις αναδοχές τιτλοποιημένων στεγαστικών πιστώσεων ενόσω ήταν ο ίδιος επικεφαλής. Ο κ. Dodd είπε ότι ο κ. Paulson ενδεχομένως να τεθεί στο μικροσκόπιο της τραπεζικής επιτροπής, εάν δεν απαντήσει καταλλήλως.

Όμως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Goldman έκανε κακό δημοσιοποιώντας την έρευνα του κ. Hatzius ή συνομιλώντας με τον κ. Paulson για τις χρηματοοικονομικές συνθήκες. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι η Goldman καταπάτησε τις ρυθμίσεις κατά του insider trading. Θα ήταν ανόητο να διακυβεύσει τη φήμη της και μόνο ανόητη δεν είναι.

Το ουσιώδες ερώτημα είναι κατά πόσον η Goldman γέρνει την πλάστιγγα με τους κανόνες της Wall Street προς όφελός της. Υπάρχουν πολλές αποδείξεις ότι αυτό το κάνει και πως κερδίζει πλεονέκτημα έτσι.

Οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες διαθέτουν συμβουλευτικές, χρηματιστηριακές και επενδυτικές δραστηριότητες, αλλά τις κρατούν μακριά τη μία από την άλλη για να αποφύγουν συγκρούσεις συμφερόντων και συναλλαγές με εσωτερική πληροφόρηση. Η Goldman έχει κινηθεί πιο επιθετικά από όλες στη συνένωση των τριών μονάδων –συχνά συμβουλεύει μία εταιρία για μια συμφωνία, τη χρηματοδοτεί και επενδύει και τα δικά της κεφάλαια.

Τα καταφέρνει πάντα εύσχημα γιατί είναι πάρα πολύ ισχυρή για να αγνοηθεί. Πολλές εταιρίες private equity διαμαρτύρονται γιατί η Goldman τις συμβουλεύει για συμφωνίες και μετά τις ανταγωνίζεται σε αυτές, αλλά είναι υποχρεωμένες να το αποδεχτούν γιατί έχει τόσο μεγάλο δίκτυο πελατών που δεν μπορούν να την εμποδίσουν. Κάποια μέρα, ωστόσο, αυτή η ισορροπία θα γυρίσει δραματικά εναντίον της.

Οι δεξιότητες, η τύχη και το πλεονέκτημα της Goldman συνδυάστηκαν φέτος και της πρόσφεραν μεγαλειώδη διάκριση. Αλλά τα τρία ”άστρα” δεν θα ευθυγραμμίζονται πάντα τόσο ευνοϊκά για την τράπεζα.

© The Financial Times Limited 2007. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation