Ελλάδα: Τέλος εποχής για την ισχυρή ανάπτυξη

Παρά την «ασπίδα» της ευρωζώνης, η Ελλάδα απειλείται από τις επιπτώσεις της χρηματοοικονομικής κρίσης όσο οι χώρες υψηλού κινδύνου, όπως οι ΗΠΑ, Ισπανία ή Τουρκία, εκτιμούν οι "Financial Times".

Δημοσιεύθηκε: 7 Μαΐου 2008 - 09:52

Ralph Atkins

Ελλάδα: Τέλος εποχής για την ισχυρή ανάπτυξη

Η ισχύς της οικονομίας της ευρωζώνης, σε μια περίοδο παγκόσμιας χρηματοοικονομικής αναταραχής, βρίσκεται στην απουσία μεγάλων «ανισοτήτων», αρέσκεται να δηλώνει ο κ. Jean-Claude Trichet, διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Το γεγονός ότι -σε αντίθεση με τις ΗΠΑ- οι «15» της ευρωζώνης εξάγουν περίπου όσα εισάγουν και οι καταναλωτές τους γενικά ξοδεύουν όσα κερδίζουν (ή λιγότερα) βοηθά να εξηγηθεί γιατί η ΕΚΤ παραμένει συγκριτικά αισιόδοξη για τα οικονομικά θεμελιώδη δεδομένα.

Ωστόσο, εάν ο κ. Trichet επαναλάβει τέτοιου είδους σχόλια κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ αύριο στην Αθήνα, οι ακροατές του θα ανακαθίσουν με νευρικότητα στις θέσεις τους.

Μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών του πλανήτη, η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους «παραβάτες». Το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε σχέση με το ΑΕΠ είναι μεγαλύτερο από εκείνο των ΗΠΑ και ακόμη και από της Ισπανίας - δύο οικονομίες που θεωρείται ότι κινδυνεύουν περισσότερο από την κάθετη διόρθωση η οποία θα επέλθει στους ερχόμενους μήνες.

Το περυσινό μέγεθος του 14% επί του ΑΕΠ μοιάζει περισσότερο με τις αντιστοιχίες των γειτονικών βαλκανικών αγορών της Ελλάδας, παρά με των εταίρων της στην ευρωζώνη.

Ο κίνδυνος επίπονης διόρθωσης ανησυχεί τους ρυθμιστές επί πολλά έτη - και το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών συνεχίζει να ανεβαίνει. Η συμμετοχή στην ευρωζώνη βοήθησε στην οχύρωση της χώρας έναντι των χρηματοοικονομικών κρίσεων. Αλλά η τύχη της Ελλάδας ίσως σύντομα αλλάξει, δηλώνουν οι αναλυτές.

«Βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον όπου οι χώρες με ελλείμματα υφίστανται πολύ μεγαλύτερες πιέσεις να προσαρμοστούν», τονίζει ο κ. Julian Callow της Barclays Capital. «Με αυτό το σκεπτικό, η Ελλάδα βρίσκεται στην ίδια παρέα με την Τουρκία, την Ισπανία ή τις ΗΠΑ».

Η Ισπανία -μία από τις οικονομίες με την καλύτερη εμφάνιση μέχρι πρόσφατα- έχει δείξει το πόσο γρήγορα μπορεί να επιδεινωθεί η ψυχολογία. Η κατάρρευση της στεγαστικής άνθησης στη χώρα και οι επιπτώσεις στις κατασκευές έχουν ωθήσει στα τάρταρα την οικονομική εμπιστοσύνη.

Στην Ελλάδα, η κάθετη πτώση στο κόστος δανεισμού μετά την είσοδο στην ευρωζώνη καθοδήγησε μια έκρηξη καταναλωτικών δαπανών. Όπως οι Βαλκάνιοι γείτονές της, η Ελλάδα είχε πολύ δρόμο να διανύσει έπειτα από μια μακρά περίοδο κατά την οποία δεν υπήρχε διάθεση στεγαστικής πίστης και οι μικρές επιχειρήσεις είχαν ελάχιστη πρόσβαση στις πιστώσεις.

Παράλληλα, οι εύρωστες δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες, που ξεπερνούσαν τον μέσο όρο της ευρωζώνης έως κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, έχουν αυξήσει τη ζήτηση για εισαγόμενα αγαθά και υπηρεσίες.

«Δεν είμαστε χώρα μεταποίησης, οπότε πρέπει να εισάγουμε τα διαρκή αγαθά των παραγωγών. Κι έτσι "τσιμπάει" το ισοζύγιο συναλλαγών», σημειώνει ο κ. Πλούταρχος Σακελλάρης, ιθύνων οικονομικός σύμβουλος του υπουργείου Οικονομικών.

Η Ελλάδα έχει διατηρήσει ανάπτυξη περίπου 4% ετησίως την τελευταία δεκαετία, χάρη εν μέρει στις γενναιόδωρες επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών.

Η ανάκαμψη του τουρισμού, η επέκταση των αθηναϊκών επιχειρήσεων στις βαλκανικές αγορές και η άνθηση της ελληνικής ναυτιλίας λόγω της μεταφοράς εμπορευμάτων στην Κίνα ενίσχυσαν την καλή ψυχολογία.

Εντός της νομισματικής ένωσης, μια νομισματική υποτίμηση δεν αποτελεί πλέον δυνατότητα διαφυγής. Ο κίνδυνος όμως είναι ότι το μεγάλο βάρος της αναπόφευκτης διαδικασίας προσαρμογής θα πέσει στις μισθολογικές αυξήσεις, στις καταναλωτικές δαπάνες και στις επιχειρηματικές επενδύσεις.

Το εργατικό κόστος έχει αυξηθεί στην Ελλάδα περισσότερο απ’ όλη την ευρωζώνη -υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα- και τα τελευταία μεγέθη υποδεικνύουν ότι ήδη δρομολογείται μια επιβράδυνση δραστηριοτήτων.

Η ανάπτυξη του ΑΕΠ επιβραδύνεται επί τρία διαδοχικά τρίμηνα, αν και η κυβέρνηση συνεχίζει να περιμένει ανάπτυξη 3,5% φέτος - υψηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

«Εν μέρει η επιβράδυνση οφείλεται στην Ευρώπη. Ο τουρισμός θα υποφέρει και οι όγκοι στη ναυτιλία μειώνονται», δηλώνει ο κ. Παύλος Μυλωνάς της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος. Είναι πολύ νωρίς για να πούμε κατά πόσον τα πρόσφατα υψηλά των επενδύσεων θα φέρουν ανάπτυξη εξαγωγών για να διασφαλιστεί η ομαλή προσγείωση.

Ακόμη και με ομαλή προσγείωση, θα αυξηθεί στην Ελλάδα το ποσοστό της ανεργίας, που σήμερα διαμορφώνεται στο 8%, το χαμηλότερο επίπεδο από τότε που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, αν και πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι μια κάθετη επιβράδυνση θα έχει ως αποτέλεσμα την έξοδο των Ελλήνων εργαζομένων στη δυτική Ευρώπη, για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1960.

© The Financial Times Limited 2008. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation