Το πολιτικό όπλο του φυσικού αερίου

Η Ρωσία γνωρίζει πολύ καλά ότι η ενέργεια αποτελεί ένα ισχυρό όπλο για να "στηρίξει" τα συμφέροντά της. Όταν, όμως, "κλείνει" συμφωνίες για την Gazprom φροντίζει να χρησιμοποιήσει "σκληρό καπιταλισμό"...

Δημοσιεύθηκε: 12 Ιανουαρίου 2009 - 12:24

Την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της Gazprom, κ. Alexei Miller εμφανίστηκε στην τηλεόραση προκειμένου να εξηγήσει το σχέδιο της εταιρίας στον κ. Vladimir Putin για διακοπή παροχής φυσικού αερίου προς την Ουκρανία. "Εντάξει. Μπορείτε να διακόψετε την παροχή", ήταν η δήλωση του πρωθυπουργού της Ρωσίας. Τελικά ποιος είναι ο επικεφαλής; Τέτοιου είδους επεισόδια αποδυναμώνουν την άποψη της Gazprom ότι διοικείται ως εμπορική επιχείρηση, ενισχύοντας παράλληλα την εντύπωση ότι απλώς αποτελεί θυγατρική του Κρεμλίνου.

Παρά το γεγονός ότι το 51% της Gazprom ανήκει στο κράτος, ο κ. Putin δεν είναι διευθύνων σύμβουλος (αν και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είναι πρόεδρος, ενώ δύο υπουργοί βρίσκονται στο διοικητικό συμβόλαιο της εταιρίας).

Καθώς οι εξαγωγές φυσικού αερίου αποτελούν ευαίσθητο διπλωματικό ζήτημα, ισχυρές πολιτικές παρεμβάσεις πιθανώς να είναι αδύνατο να αποφευχθούν. Όμως, ο φανερός ρόλος του κ. Putin αποτελεί ένα σοβαρό θέμα. Με την κυβέρνηση να έχει επαναφέρει την de facto και de jure επιρροή του κράτους στον όμιλο, τελικώς η Gazprom υπηρετεί τα συμφέροντα του κράτους ή των μετόχων;

Στην πραγματικότητα οι μέτοχοι έχουν ευνοηθεί από την τοποθέτηση του κ. Miller το 2001 -από τον κ. Putin- τουλάχιστον έως το περασμένο καλοκαίρι που κατέρρευσε το ρωσικό χρηματιστήριο. Ο κολοσσός φυσικού αερίου έχει καλύτερη διοίκηση. Επανέκτησε τον έλεγχο δισ. αποθεμάτων τα οποία είχε χάσει λόγω κακής διοίκησης. Η απόφαση το 2006 για να συμμετέχουν και ξένοι επενδυτές στο free float οδήγησε την κεφαλαιοποίηση από τα 14 δισ. δολάρια το 2001, στα 360 δισ. δολάρια τον Μάιο του 2008.

Πέραν πάσης αμφιβολίας η Ρωσία χρησιμοποιεί την ενέργεια ως πολιτικό όπλο. Η οικονομική, όμως, σημασία της Gazprom ενδιαφέρει τόσο το Κρεμλίνο όσο ενδιαφέρει και τους μετόχους του ομίλου, καθώς και οι δύό έχουν στόχο τη μεγιστοποίηση των κερδών. Οι σχέσεις με τους πελάτες βασίζονται στον σκληρό καπιταλισμό. Η άρση των επιδοτήσεων στην πώληση φυσικού αερίου προς τις πρώην δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης εκτόξευσε τα έσοδα. Η αύξηση του μεριδίου στην ευρωπαϊκή αγορά μπορεί να ενοχλεί τις Βρυξέλλες, αλλά αποτελεί επιτυχία από εμπορικής άποψης.

Φυσικά, παραμένει ο κίνδυνος ότι οι όποιες επενδύσεις σε αγωγούς, ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων ή συμφωνίες με νέους συνεργάτες θα πραγματοποιηθούν με πολιτικούς όρους. Αυτός ο κίνδυνος καταγράφεται και στη διαφορά μεταξύ της αποτίμησης της μετοχής του ομίλου και της πραγματικής αξίας των τεράστιων αποθεμάτων του. Το discount πιθανώς να μην εξαφανιστεί ποτέ. Αλλά, όπως συνέβη την περίοδο 2001 - 2008 θα υποχωρήσει. Συμφωνία με την Ουκρανία η οποία θα αναγκάζει το Κίεβο να πληρώνει το φυσικό αέριο βάσει των τιμών που επικρατούν στην αγορά, θα αποτελέσει το έναυσμα για τη μείωση αυτής της διαφοράς.

© The Financial Times Limited 2009. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation