ΗΠΑ: Τελειώνει η ”τρέλα” των συλλογικών μηνύσεων

H Patti Waldmeir εξετάζει το φαινόμενο των εκτεταμένων συλλογικών μηνύσεων, του εμπαιγμού των καταναλωτών από εταιρίες και δικηγόρους και εκτιμά πως οι επερχόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις θα θέσουν τέλος σε μια ιστορία, οι μόνοι κερδισμένοι από την οποία, είναι οι δικηγόροι.

Δημοσιεύθηκε: 8 Ιουνίου 2004 - 10:24

της Patti Waldmeir

Πρόσφατα έλαβα μια επιταγή για 13,86 δολάρια, ποσόν που προκύπτει ως το μερίδιό μου από τον εξωδικαστικό συμβιβασμό σε συλλογική μήνυση για τιμολογιακή χειραγώγηση των CDs στις ΗΠΑ. Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι έλαβαν αμοιβή ύψους 14 εκ. δολ. Αυτός είναι και ο λόγος που οι συλλογικές μηνύσεις έχουν αποκτήσει τόσο άσχημο όνομα.

Ούτε είχα ξοδέψει τέτοιο ποσόν σε αγορά CD κατά την περίοδο που καλύπτει ο συμβιβασμός, ούτε ρωτήθηκα για το αν το είχα κάνει, ούτε καν για το αν ήθελα να προβώ σε μήνυση εξ’ αρχής. Τώρα όμως, έχω στην τράπεζα 13,86 δολάρια μόνο και μόνο επειδή κάποιος (στην περίπτωση αυτή, ο γενικός εισαγγελέας της περιοχής μου, στο Maryland), αποφάσισε ότι τα άξιζα.

Άλλωστε, όπως αποδεικνύεται από την τροπή των πραγμάτων, ο συμβιβασμός δεν ήταν και τόσο ενοχλητικός: οι δικηγόροι (πολλοί εκ των οποίων ήταν κρατικοί αξιωματούχοι και όχι επιτηδευματίες) έλαβαν το 10% σε αμοιβές, οι καταναλωτές έλαβαν κάποιες αποζημιώσεις και οι δισκογραφικές εταιρίες δεν περιορίσθηκαν σε καμία περίπτωση από μελλοντικές τιμολογιακές απάτες.

Πολλοί διακανονισμοί συλλογικών μηνύσεων είναι πολύ λιγότερο προασπιστικοί. Θυμηθείτε την πρόσφατη περίπτωση του Poland Spring, του διασημότερου εμφιαλωμένου νερού στις ΗΠΑ. Υπήρξε μια συλλογική μήνυση προς την εταιρία, ότι το νερό πηγής της δεν ήταν καν από πηγή.

Η Poland Spring προχώρησε σε συμβιβασμό, παραχωρώντας εκπτωτικά κουπόνια για τα νερά της, τα οποία οι κατήγοροι δεν ήθελαν εξ’ αρχής. Οι δικηγόροι έλαβαν αμοιβές ύψους 1,35 εκ. δολ.

Αυτού του ύψους τα ποσά, ήταν δεδομένο πως κάποια στιγμή θα τραβούσαν την προσοχή του αμερικανού νομοθέτη. Τώρα πλέον, μετά από έξι χρόνια ξεδιάντροπων πολιτικών λογομαχιών, φαίνεται πως φθάνουν στην αμερικανική γερουσία και θα υπάρξει επιτέλους, νόμος.

Μια τέτοια εξέλιξη θα επαναφέρει την τάξη. Θα περιορίσει τους δικηγόρους που φέρνουν τεράστιες συλλογικές μηνύσεις σε δικαστήρια όποιας πολιτείας θεωρούν πως θα βρουν φιλικό δικαστή.

Αλλά και σε όσους από εμάς μείναμε με τα άχρηστα κουπόνια για φθηνότερο νερό, η νομοθεσία θα λειτουργήσει θετικά: Θα διασφαλίσει πως οι δικηγόροι θα αμείβονται μόνο όταν οι πελάτες τους λαμβάνουν κάτι που αξίζει. Εάν οι ενάγοντες έχουν λαμβάνειν κουπόνια που δεν θέλουν, οι δικηγόροι θα αμείβονται με λιγότερα χρήματα.

Όταν τα κουπόνια δεν εξαργυρώνονται, η νομοθεσία θα επιτρέπει στους δικαστές να τα δωρίζουν σε φιλανθρωπίες και ιδρύματα, ενώ δεν θα συμβούν ξανά υποθέσεις, στις οποίες ο ενάγων καταλήγει σε χειρότερη οικονομική κατάσταση από ότι πριν τη μήνυση, όπως στην διάσημη περίπτωση της Bank of Boston, στην οποία τα μέλη της συλλογικής διαδικασίας έλαβαν 10 δολ. από το διακανονισμό και... απώλεσαν αφαιρέθηκαν 90 δολ. για την αποπληρωμή μιας μήνυσης, για την οποία πολλοί δεν γνώριζαν καν.

Όπως αναφέρει η Federal Trade Commission, η εποπτική αρχή που ασχολείται με τα συμφέροντα των καταναλωτών, οι συμβιβασμοί μέσω κουπονιών δεν εξυπηρετούν ούτε τους καταναλωτές, ούτε συνολικά την κοινωνία.

Η Επιτροπή ασχολήθηκε με τον διακανονισμό που πραγματοποίησε η Citicorp Mortgage με τους καταναλωτές. Σύμφωνα με αυτόν, οι δικηγόροι έλαβαν χρηματική αμοιβή ύψους 600.000 δολαρίων, ενώ οι ενάγοντες έλαβαν ένα εκπτωτικό κουπόνι 100 δολαρίων, από την επόμενη υποθήκη που θα έβαζαν στην Citigroup – που σημαίνει πως θα έπρεπε να αγοράσουν ένα ακόμη σπίτι ή να επαναχρηματοδοτήσουν το υπάρχον με την ίδια εταιρία που τους είχε ”κοροϊδέψει” την πρώτη φορά.

Οι πελάτες που όντως επιθυμούν μια υποθήκη από την Citigroup μπορούν να πετύχουν έκπτωση 500 δολ., μόνο και μόνο επειδή το κάνουν μέσω internet. Στο πλαίσιο αυτό, το κουπόνι των 100 δολ. είναι στην καλύτερη περίπτωση προϊόν ασχετοσύνης και στην χειρότερη περίπτωση, προσβολή. Άλλωστε, αν δεν χρησιμοποιήσει κανείς τα κουπόνια, η εταιρία δεν πληρώνει τίποτε παρά μόνο τις αμοιβές των δικηγόρων. Οι μόνοι κερδισμένοι είναι αυτοί!

Το Κογκρέσο φαίνεται αποφασισμένο να επαναφέρει το αρχικό όραμα της συλλογικής μήνυσης, με το Class Action Fairness Act, το οποίο θα συζητηθεί μέσα στο επόμενο δεκαπενθήμερο. Αν και αρκετά συντηρητικό, εκτιμάται πως θα χαλιναγωγήσει, επιτέλους, την καταχρηστική δικηγορία.

© The Financial Times Limited 2004. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation