Goldman: Υπερβολικά τα spread της περιφέρειας

Ο Ε. Nielsen της Goldman Sachs χαρακτηρίζει υπερβολική την αντίδραση των αγορών στα ιρλανδικά και πορτογαλικά ομόλογα και εκτιμά ότι η "συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών" είναι νομικά και πρακτικά δύσκολη στην εφαρμογή.

Δημοσιεύθηκε: 10 Νοεμβρίου 2010 - 12:07

Erik F. Nielsen*

Goldman: Υπερβολικά τα spread της περιφέρειας

Τα spreads των χωρών της περιφέρειας της ευρωζώνης έχουν διευρυνθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, κυρίως ως αποτέλεσμα της ανακοίνωσης της πανευρωπαϊκής πολιτικής για το ενδεχόμενο μελλοντικών κρίσεων, η οποία περιλαμβάνει συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών.

Με άλλα λόγια, από τους κατόχους κρατικών ομολόγων θα ζητηθεί να επωμιστούν haircuts στις τοποθετήσεις τους ή να αποδεχτούν παράταση της λήψης των χρεών. Οι ανησυχίες αυτές, πάντως, είναι υπερβολικές και ο κίνδυνος χρεοκοπίας, που αντικατοπτρίζεται στα spreads των ιρλανδικών και των πορτογαλικών ομολόγων, ξεπερνά την πραγματικότητα. Παρ' όλα αυτά, όσο διατηρείται η αβεβαιότητα, το κόστος δανεισμού στην περιφέρεια δεν θα κινηθεί σημαντικά πτωτικά.

Την επομένη της συνάντησης στην Deauville, στα μέσα Οκτωβρίου, η Γερμανίδα καγκελάριος, κ. Angela Merkel, και ο Γάλλος Πρόεδρος, κ. Nicolas Sarkozy, ζήτησαν ένα "μόνιμο και ισχυρό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει την ελεγχόμενη διαχείριση μελλοντικών κρίσεων, εξασφαλίζοντας τις απαραίτητες συμφωνίες για την επαρκή συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών", που θα περιληφθεί στη συνθήκη πριν από το 2013, όταν ο ισχύων προσωρινός μηχανισμός διάσωσης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας, λήξει.

Παρά τις αντιδράσεις άλλων χωρών για αλλαγές στην τρέχουσα συνθήκη και τις προειδοποιήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μην περιληφθούν εκ των προτέρων προβλέψεις για την αναδιάρθρωση χρέους που κατέχουν ιδιώτες επενδυτές, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε τη γαλλογερμανική πρόταση στα τέλη Οκτωβρίου. Ζήτησαν από τον πρόεδρο της Ε.Ε., κ. Herman Van Rompuy, να μετατρέψει αυτές τις πολιτικές προθέσεις σε πρακτικά μέτρα μέσα στους επόμενους δύο μήνες.

Ως πρώτη ένδειξη των προθέσεων των Ευρωπαίων ηγετών, στις αρχές της εβδομάδας, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, κ. Wolfgang Schauble, δήλωσε σε συνέντευξή του στο περιοδικό "Der Spiegel" ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο προσέγγισης δύο σημείων, όπου η πρώτη συμμετοχή θα αφορά στην παράταση της λήξης των τίτλων, ενώ οι κάτοχοι ομολόγων θα υποστούν haircut (σε αντάλλαγμα την εξασφάλιση της αποπληρωμής του υπόλοιπου χρέους) μόνο εάν δεν επιτευχθεί δημοσιονομική βιωσιμότητα.

Οι αγορές υπερεκτιμούν τους κινδύνους από αυτήν την πολιτική πρωτοβουλία για τρεις λόγους:

- Πρώτον: Ήταν αναπόφευκτο ότι η ευρωζώνη θα ήθελε κάποια στιγμή να δημιουργήσει ένα μόνιμο σύστημα διάσωσης μετά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας, έτσι ώστε να συμπληρωθούν οι συμφωνίες ενίσχυσης του συντονισμού πολιτικής που προετοιμάζονται, και χωρίς πιθανότητα μετατροπής της ευρωζώνης σε ένωση "φορολογικών μεταφορών". Δεδομένων όλων αυτών, ήταν αναπόφευκτο ότι οι ιδιώτες κάτοχοι ομολόγων θα βρεθούν σε επιφυλακή για τους διαφορετικούς πιστοληπτικούς κινδύνους των χωρών-μελών.

- Δεύτερον: Η μετατροπή καλών θεμελιωδών αρχών σε αγώγιμη νομοθεσία δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Υπάρχουν πολλά πρακτικά θέματα που οδηγούν στο συμπέρασμα πως αυτή η πρωτοβουλία θα είναι σημαντικά λιγότερο επαναστατική απ' ό,τι φοβάται η αγορά. Επί παραδείγματι, πώς θα οργανωθεί η ελεγχόμενη αναδιάρθρωση ομολογιακών χρεών που κατέχουν αρκετοί διαφορετικοί επενδυτές; Πώς χειρίζεται κανείς το κλασικό πρόβλημα των "free rider", των πιστωτών δηλαδή που δεν θα θελήσουν να συμμετάσχουν στην αναδιάρθρωση του χρέους; Στην περίπτωση αθέτησης πληρωμών σε οποιονδήποτε πιστωτή, θα πρέπει να περιμένει κανείς κάποια μορφή νομικής προσφυγής και -εάν υπάρχει αθέτηση πληρωμών- τίθεται και θέμα χειρισμού της παράπλευρης πολιτικής της ΕΚΤ. Η κατάσταση αυτή είναι ακόμη πιο πολύπλοκη από τις προηγούμενες χρεοκοπίες αναδυόμενων αγορών που έχουν καταγραφεί.

- Τρίτον: Ας υποθέσουμε ότι αυτά τα τεχνικά και νομικά θέματα έχουν λυθεί και πως η Ευρώπη αποφασίζει ότι η χρηματοοικονομική στήριξη (μετά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας) μπορεί να παρέχεται μόνο εάν η κυβέρνηση που βρίσκεται εν μέσω κρίσης επιβάλλει αναδιάρθρωση του χρέους της στους ιδιώτες επενδυτές. Σε αυτήν την περίπτωση, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο -του οποίου η παρουσία είναι πάντα πιθανή για οποιοδήποτε κράτος-μέλος- αδιαμφισβήτητα θα ήταν πιο ελκυστική εναλλακτική για οποιαδήποτε ευρωπαϊκή κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με την κρίση, καθώς δεν επιβάλλει εξ αρχής την ταμπέλα μιας κυβέρνησης που έχει προχωρήσει σε αθέτηση πληρωμών.

Εάν οι Ευρωπαίοι ηγέτες λύσουν όλες τις πρακτικές πολυπλοκότητες της πρότασής τους, τότε πιθανότατα θα καταλήξουν σε μία ευρωπαϊκή μορφή του ΔΝΤ, η οποία όμως θα χρηματοδοτείται από κεφάλαια των φορολογουμένων. Αυτό σημαίνει ότι ο νέος (επίσημος) δανεισμός εν μέσω περιόδου κρίσης θα υλοποιείται υπό αυστηρές προϋποθέσεις πολιτικής.

Δεδομένων όλων αυτών, αν η κατάσταση αποδειχτεί πραγματικά μη βιώσιμη, τότε θα υπάρξει συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών, εάν έχουν αντιμετωπιστεί οι νομικές και πρακτικές πολυπλοκότητες των υπαρχόντων δανείων.

Τα "εάν" είναι πολλά και φαίνεται πως η "συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών" θα εφαρμοστεί μόνο για τα νέα δάνεια, δεδομένου ότι θα έχει προηγηθεί συμφωνία -στο μέλλον - για την έκδοση νέων δανείων με τις απαραίτητες νομικές προβλέψεις. Όσο ταχύτερα ο κ. Van Rompuy και η ομάδα του -και η υπόλοιπη πολιτική ηγεσία- ξεκαθαρίσουν αυτά τα πολύπλοκα πρακτικά και νομικά θέματα, τόσο πιο γρήγορα θα μειωθούν τα spreads και των τίτλων της περιφέρειας.

Αλλιώς, οι χώρες της περιφέρειας θα δουν το κόστος δανεισμού τους να εκτοξεύεται σε επίπεδα που δεν έχουμε δει από την κρίση χρέους της Ελλάδας, γεγονός που πρακτικά θα τις αποκλείσει από τις αγορές και κατά συνέπεια θα τις αναγκάσει να στηριχτούν στα υπάρχοντα μέσα διάσωσης

* Ο Erik F. Nielsen είναι επικεφαλής οικονομικής ανάλυσης για την ευρωπαϊκή οικονομία της Goldman Sachs.

© The Financial Times Limited 2010. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation