"Χρεοκοπία: Η Ελλάδα, το ευρώ και η κρίση χρέους"

Ο Matt Lynn, αρθρογράφος του Bloomberg, στο νέο του βιβλίο περιγράφει γλαφυρά "το πάρτι των Ελλήνων τις τελευταίες δεκαετίες", την "επική ελληνική φοροδιαφυγή", τα greek statistics αλλά και τα στραβά μάτια των Βρυξελλών.

Δημοσιεύθηκε: 10 Ιανουαρίου 2011 - 11:25

Tony Barber*

Χρεοκοπία: Η Ελλάδα, το ευρώ και η κρίση χρέους

Ο Βολτέρος έγραψε κάποτε ότι η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν ήταν ούτε αγία, ούτε ρωμαϊκή, ούτε αυτοκρατορία. Κατά τον ίδιο τρόπο, η ευρωπαϊκή κρίση χρέους δεν αφορά μόνο στην ευρωζώνη.

Είναι ένα μεγαλύτερο πρόβλημα που επηρεάζει τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και άλλες χώρες. Αφορά στις απερίσκεπτες τραπεζικές πρακτικές, στις ανίκανες ρυθμιστικές αρχές και στον υπερβολικό δανεισμό εκατομμυρίων πολιτών όπως και των κυβερνήσεών τους. Όπως το θέτει ο κ. Matthew Lynn, "η κρατική κρίση χρέους ήταν μία ετυμηγορία -μία καταδικαστική ετυμηγορία- για τις τρεις δεκαετίες κατά τις οποίες οι κυβερνήσεις των πλέον ανεπτυγμένων χωρών αύξησαν τις δαπάνες, χωρίς να δώσουν σημασία στο αν οι οικονομίες τους -και το υπερφορολογούμενο εργατικό τους δυναμικό- μπορούν πρακτικά να τις πληρώσουν".

Το βιβλίο του κ. Lynn έχει γρήγορους ρυθμούς και είναι διασκεδαστικό και ευφυές για τα αίτια της κρίσης. Εξηγεί πώς η Ελλάδα κατάφερε να μπει στην ευρωζώνη το 2001 με απατεωνιές, παρέχοντας στοιχεία που μειώνουν το έλλειμμα του προϋπολογισμού κατά 2,1% σε μέσο όρο, κάθε χρόνο από το 1997. Ακόμα χειρότερα, εξηγεί ότι το ευρωπαϊκό κατεστημένο επέλεξε να μη δώσει σημασία σε όλα αυτά.

Κατά το μεγαλύτερο μέρος της προηγούμενης δεκαετίας, τα ιδιαίτερα χαμηλά επιτόκια που υπήρχαν στην ευρωζώνη κατέστησαν τη ζωή ένα μεγάλο πάρτι για τους εύπορους Έλληνες, που ήδη εφάρμοζαν τη φοροδιαφυγή σε επικές διαστάσεις. Όταν οι φορολογικές αρχές εξέτασαν την κατάσταση σε ένα από τα πιο εύπορα προάστια της Αθήνας βρήκαν ότι μόνο 324 άνθρωποι είχαν δηλώσει τις ιδιόκτητες πισίνες τους, όταν οι χάρτες του Google έδειχναν 16.974 γαλάζια ορθογώνια.

Ο κ. Lynn περιγράφει το σοκ και την οργή των Γερμανών όταν η κυβέρνηση τους ζήτησε να συνεισφέρουν, ως φορολογούμενοι πολίτες, στο πακέτο στήριξης των 110 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την Ελλάδα. Σε γενικές γραμμές, δεν ήταν αυτό που είχαν οραματιστεί οι Γερμανοί όταν συμφώνησαν να εγκαταλείψουν το μάρκο, το πιο σταθερό και πετυχημένο νόμισμα στη μεταπολεμική εποχή, για το ευρώ.

Παρ' όλα αυτά, η Γερμανία δεν μπορεί να εγκαταλείψει το ευρώ. Με την πάροδο του χρόνου, το κοινό νόμισμα έχει παγιώσει τη γερμανική οικονομική ηγεσία της ευρωζώνης με την ενίσχυση των εξαγωγών και με την αποτροπή ενός πολέμου ανταγωνιστικών υποτιμήσεων.

Επιπλέον, υπάρχει πάντα το ζήτημα της αίσθησης καθήκοντος των Γερμανών να λειτουργήσουν σαν στυλοβάτης της ειρηνικής, δημοκρατικής και ενωμένης Ευρώπης. Αυτή η αίσθηση καθήκοντος συνδυάζεται ομαλά με την επιδίωξη του εθνικού συμφέροντος. Η χώρα βρίσκεται στην καρδιά της Ευρώπης, όμως δεν είναι τόσο μεγάλη για να κυριαρχήσει σε αυτή. Κατά συνέπεια, η Γερμανία μπορεί να πετύχει διαρκή ευημερία και ασφάλεια μόνο εάν στηρίξει και τους γείτονές της.

Η μεγαλύτερη αδυναμία του βιβλίου είναι ότι γράφτηκε μάλλον πολύ βιαστικά. Είναι κάπως αναξιόπιστο από πλευράς ιστορικών λεπτομερειών και περιέχει τεκμηριωμένα λάθη. Στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σε δημοσιεύματα και σε αναλύσεις επενδυτικών τραπεζών και οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης. Τελικά, σε αυτό εκφράζεται αντιευρωπαϊκή προκατάληψη.

"Η ιδέα του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος, όπως συμβαίνει με όλες τις κακές ιδέες, υπήρχε για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα", γράφει o κ. Lynn στο πρώτο κεφάλαιο, προτού αποκηρύξει "τα κεντρικά συστήματα που μαγειρεύτηκαν στο Παρίσι και στις Βρυξέλλες" και εκτιμήσει ότι στόχος των δημιουργών του ευρώ ήταν να δημιουργήσουν ένα "απολύτως κεντρικά ελεγχόμενο υπερκράτος".

Ο συγγραφέας προειδοποιεί ότι, εάν οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν επανασχεδιάσουν τη νομισματική τους πολιτική, "η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξελιχθεί σε σκοτεινή, καταπιεστική δύναμη". Η βασική του πρόβλεψη, όμως, είναι πως τα ευρωπαϊκά κράτη τα επόμενα χρόνια θα σπαταλήσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε μία μάταιη προσπάθεια να σώσουν το δημιούργημά τους, προτού καταλάβουν ότι τίποτα δεν μπορεί να οδηγήσει σε κάτι τέτοιο. "Και το ευρώ θα διαλυθεί πολύ πιο γρήγορα και πιο ομαλά απ' ό,τι μπορούσε να φανταστεί κανείς", αναφέρει.

Όταν δεν γράφει στις οικονομικές στήλες του Bloomberg, ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου περιγράφει στρατιωτικές περιπέτειες αγωνίας με το ψευδώνυμο Matt Lynn. Η ιστορία του ευρώ, όπως παρουσιάζεται, μοιάζει με αγωνιώδη περιπέτεια. Οι αναγνώστες, όμως, θα πρέπει να είναι υπομονετικοί και να περιμένουν μία πιο ενδελεχή και ισορροπημένη έρευνα της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.

* Αξιολόγηση του Tony Barber για το βιβλίο "Bust: Greece, the Euro and the Sovereign Debt Crisis", στη στήλη βιβλιοκριτικής των "Financial Times".

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation