El-Erian: "Η Ισπανία δεν είναι Ελλάδα"

Την εκτίμησή του ότι η Ισπανία δεν είναι Ελλάδα και πως μπορεί να αποφύγει την "τύχη" της Ιρλανδίας αναλύει στους "F.T." ο κ. Mohamed El-Erian της Pimco. Οι όποιες εξελίξεις, όμως, "περνούν" από τις cajas.

Δημοσιεύθηκε: 4 Φεβρουαρίου 2011 - 13:51

Mohamed El-Erian (*)

Η Ισπανία αποτελεί ένα σημαντικό πεδίο μάχης σε ό,τι αφορά την επιτυχία των προσπαθειών για σταθεροποίηση της κρίσης χρέους της ευρωπαϊκής περιφέρειας και για περιορισμό της μετάδοσής της στην καρδιά της ευρωζώνης. Για να κερδίσουν αυτήν τη μάχη οι ισπανικές αρχές θα πρέπει να κινηθούν ταχύτατα προς την κατεύθυνση της αναδιάρθρωσης των cajas (μη εισηγμένων τοπικών τραπεζών) και να το πράξουν χωρίς να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω τα δημοσιονομικά της χώρας.

Η επιτυχία της Ισπανίας έχει άμεση σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη. Αν η χώρα δεν πετύχει, τόσο ο υπάρχων μηχανισμός διάσωσης της Ευρώπης όσο και η προσέγγισή της θα ανατραπούν, προκαλώντας αμφιβολίες σχετικά με τη βιωσιμότητα των πιο αδύναμων χωρών της ευρωζώνης (όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία). Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε επίσης σε νέες πιέσεις στην αξία του ευρώ, στα γερμανικά επιτόκια αλλά και στην αξιοπιστία και ακεραιότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Πρώτα τα καλά νέα: Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η Ισπανία δεν αντιμετωπίζει άμεσα κρίση στα δημοσιονομικά της. Καθώς διαμορφώνεται σε μόλις 60% του ΑΕΠ (έναντι του διπλάσιου για την Ελλάδα), το δημόσιο χρέος είναι πολύ πιο διαχειρίσιμο. Πράγματι, με βάση μόνο τα δημοσιονομικά της, η χώρα δεν αντιμετωπίζει τέτοια κρίση χρέους που να είναι σε θέση να υπονομεύσει τη δυναμική ανάπτυξης και να τορπιλίσει τα spreads των ισπανικών ομολόγων.

Η πρόκληση σε ό,τι αφορά το έλλειμμα του προϋπολογισμού και το χρέος της Ισπανίας δεν προέρχεται άμεσα από τις υποχρεώσεις της, αλλά από τις πιθανές επισφαλείς απαιτήσεις - δηλαδή, τις επισφαλείς απαιτήσεις άλλων τομέων τις οποίες η ισπανική κυβέρνηση ενδέχεται να αποφασίσει να αναλάβει για να περιορίσει την περαιτέρω οικονομική και δημοσιονομική αποδιοργάνωση.

Η Ισπανία βρίσκεται εκεί όπου βρισκόταν πριν από μερικά χρόνια η Ιρλανδία. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες, θα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο αν θα χρησιμοποιήσει τον κρατικό ισολογισμό για να ενισχύσει κεφαλαιακά τους προβληματικούς ισολογισμούς των cajas και στο αν θα αναλάβει τις απώλειές τους. Επιπλέον, οι cajas δεν είναι ο μόνος κλάδος που αντιμετωπίζει προβλήματα χρέους στην Ισπανία και, συνεπώς, ο μοναδικός που αποτελεί πιθανή επισφάλεια για τα δημοσιονομικά της χώρας. Πηγή ανησυχίας είναι ακόμα ο χώρος των ακινήτων, όπως και κάποιοι κλάδοι του ιδιωτικού τομέα.

Η ιρλανδική κυβέρνηση αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τον ισολογισμό της για να απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών των ιδιωτικών ιρλανδικών τραπεζών. Οι Ιρλανδοί φορολογούμενοι κλήθηκαν να πληρώσουν για τις υπερβολές των πιστωτικών ιδρυμάτων, ενώ οι περισσότεροι πιστωτές και καταθέτες έμειναν ξεκρέμαστοι.

Την απόφαση της Ιρλανδίας επηρέασε η άποψη ότι μια ευρύτερη κατανομή του βάρους, στην οποία θα συμπεριλαμβανόταν η επιβολή haircut σε περισσότερους πιστωτές, θα προκαλούσε ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα. Στην πραγματικότητα, όμως, κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποια θα ήταν η αντίθετη περίπτωση.

Αυτό που εμφανίζεται ξεκάθαρο είναι ότι, με εκτιμώμενο 30% του ΑΕΠ, το βάρος από τις προσπάθειες διάσωσης των τραπεζών αποδείχτηκε υπερβολικό για τα δημοσιονομικά της Ιρλανδίας. Τα προβλήματα των τραπεζών έχουν υπερβεί τους πόρους του προϋπολογισμού, μετατρέποντας την κρίση των πιστωτικών ιδρυμάτων σε πλήρη κρίση χρέους. Ως αποτέλεσμα, η χώρα τώρα εξαρτάται από τους πόρους διάσωσης από το ΔΝΤ και τους Ευρωπαίους ετέρους.

Η Ισπανία είναι ξεκάθαρο ότι θέλει να αποφύγει την ιρλανδική εμπειρία. Η κεντρική τράπεζα της χώρας πιέζει για αναδιάρθρωση των cajas και για κεφαλαιακή ενίσχυσή τους. Και ορισμένες cajas, όπως η Caixa της Καταλονίας, ήδη κάνουν προσπάθειες για να συγκεντρώσουν ιδιωτικά κεφάλαια.

Αυτά είναι μεν σημαντικά βήματα, αλλά είναι μόνο η αρχή. Οι cajas έχουν σοβαρό πρόβλημα. Οι εκτιμήσεις για τις κεφαλαιακές ανάγκες του κλάδου ποικίλλουν σημαντικά -κάποιες cajas χρειάζονται 20 δισ. ευρώ, ενώ για άλλες οι κεφαλαιακές ανάγκες αγγίζουν τα 100 δισ. ευρώ. Επιπλέον, οι cajas αντιστοιχούν σε σημαντικό μέρος των καταθέσεων, η σταθεροποίηση των οποίων είναι το κλειδί για την ευημερία της Ισπανίας.

Αν η χώρα συνεχίσει να κάνει δραστικές κινήσεις, τότε έχει τη δυνατότητα να αποφύγει την κατάσταση της Ιρλανδίας. Όμως, κάτι τέτοιο δεν είναι βέβαιο και σίγουρα δεν θα έρθει αυτόματα. Για να αποφευχθεί ένα κακό αποτέλεσμα στην Ισπανία (και στην υπόλοιπη ευρωζώνη), θα πρέπει μέσα στις επόμενες εβδομάδες να υπάρξει επιπλέον σημαντική και ορατή πρόοδος σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των κεφαλαίων των cajas, την πώληση assets τους και τη θεσμική ενίσχυσή τους, η οποία θα περιλαμβάνει και τις συγχωνεύσεις ορισμένων εξ αυτών.

(*) Ο κ. Mohamed El-Erian είναι διευθύνων σύμβουλος της Pimco.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation