Χάνονται οι ευκαιρίες για την ευρωζώνη

Επί μήνες οι αγορές από Wall μέχρι Φρανκφούρτη εκλιπαρούν τους Ευρωπαίους ηγέτες να κάνουν κάτι για να αντιμετωπίσουν τις άμεσες ανάγκες του πληγωμένου Νότου. Για μία ακόμη φορά, όμως, η ευκαιρία χάνεται.

Δημοσιεύθηκε: 16 Φεβρουαρίου 2011 - 07:49

Peter Spiegel (Βρυξέλλες)

Όταν ήρθε η ώρα του θανάτου του, ο Παλαιστίνιος ηγέτης Yassir Arafat είχε γίνει παγκόσμια γνωστός στους διπλωματικούς κύκλους ως ο άνθρωπος που ποτέ δεν έχανε την ευκαιρία να χάσει μια ευκαιρία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ό,τι μπορεί για να συνεχίσει αυτήν την τακτική.

Επί μήνες, οι αγορές και οι ρυθμιστές από τη Wall Street μέχρι τη Φρανκφούρτη εκλιπαρούν τους Ευρωπαίους ηγέτες να κάνουν κάτι -οτιδήποτε- για να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες των καταπονημένων, χρεωμένων κρατών στην περιφέρεια της ευρωζώνης.

Αντί αυτού, οι πρόεδροι και οι πρωθυπουργοί της Ευρώπης προτείνουν το ένα μετά το άλλο προγράμματα για να γιατρέψουν τα οικονομικά προβλήματα πολλών ετών της ηπείρου.

Νέα σχέδια για τη μακροπρόθεσμη μείωση των ελλειμμάτων συζητούνται. Οι τεχνοκράτες των Βρυξελλών θα αρχίσουν να επανεξετάζουν τους ετήσιους προϋπολογισμούς και τα σχέδια οικονομικών μεταρρυθμίσεων των κυβερνήσεων, για να διασφαλίσουν ότι ανταποκρίνονται σε μακροπρόθεσμους στόχους. Και τώρα έρχεται και η γερμανογαλλική πρόταση με τίτλο «σύμφωνο ανταγωνιστικότητας» για να ενισχύσει τα μέτρα.

Η χρονιά ξεκίνησε γεμάτη υποσχέσεις για όσους ήλπιζαν ότι η Ευρώπη θα επικεντρωθεί στα κοντινά προβλήματα. Υπήρξαν μέχρι και ενδείξεις ότι οι ηγέτες επιτέλους αντιλαμβάνονται το γεγονός πως η Ελλάδα και η Ιρλανδία ίσως να μην καταφέρουν ποτέ να κρατήσουν τα χρέη τους σε βιώσιμα επίπεδα, χωρίς να λάβουν κάποια ανακούφιση.

Η επιβολή μιας αποφασιστικής συμφωνίας έμοιαζε τόσο απτή ώστε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Jose Manuel Barroso, έκανε το ασυνήθιστο δυναμικό βήμα να ζητήσει από τους ηγέτες της Ε.Ε. να εγκρίνουν αναδιοργάνωση του ταμείου διασώσεων, στις αρχές Φεβρουαρίου.

Ενώ όμως φαινόταν ότι η συμφωνία είναι έτοιμη, άρχισε η κατάρρευση. Η Γερμανίδα καγκελάριος κ. Angela Merkel, που στον ρυθμό της χορεύει τώρα η Ευρώπη, δήλωσε ότι θα συμφωνήσει μόνο σε πακέτο μεταρρυθμίσεων το οποίο περιλαμβάνει περισσότερη μακροπρόθεσμη λιτότητα. Ακόμη κι έτσι μάλιστα, είπε, δεν χρειάζεται μια άμεση συμφωνία, αφού οι αγορές έχουν ηρεμήσει.

Σήμερα, έναν μήνα αργότερα, ακόμη και το διαβόητο «αθροιστικό πακέτο» κινδυνεύει να αποδειχθεί πολύ «λίγο». Από όλα τα βραχυπρόθεσμα μέτρα που εμφανίζονταν ως πιθανά, μόνο δύο έχουν πετύχει τη συμφωνία της πλειοψηφίας: η ενδυνάμωση των πυρομαχικών του ταμείου διασώσεων που διασφαλίζει ότι τα 440 δισ. ευρώ θα είναι πράγματι 440 δισ. ευρώ και η παράταση της λήξης δανείων για την Ελλάδα.

Σχεδόν όλα τα άλλα μέτρα δείχνουν απίθανα. Οι προτάσεις αγορών ομολόγων από το ταμείο αντιμετωπίζουν αυξανόμενη αντίδραση από τη Γερμανία και τους βόρειους συμμάχους της και η στήριξη για φθηνότερα δάνεια προς την Ιρλανδία φθίνει, καθώς η Γερμανία, η Φινλανδία και η Ολλανδία πιστεύουν ότι θα ήταν λάθος να ζητήσουν από τους φορολογουμένους να πληρώσουν περισσότερα για να βοηθήσουν τους αμαρτωλούς νότιους.

Η ψηφοθηρία παίζει κι αυτή τον ρόλο της. Δεν είναι σύμπτωση που σε αυτές τις τρεις χώρες πραγματοποιούνται σημαντικές εκλογές τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, και οι νυν οι μελλοντικοί ηγέτες θα ζητήσουν στήριξη από παρατάξεις που όλο και περισσότερο ενστερνίζονται την ψυχολογία εναντίον των Βρυξελλών. Ειδικά στη Γερμανία, οι εταίροι της κ. Merkel στην εύθραυστη κυβέρνηση συνασπισμού, που είναι αντιμέτωποι με την προοπτική καταποντισμού στις περιφερειακές εκλογές στα τέλη Μαρτίου, την υποχρεώνουν να ζητήσει πολιτική κάλυψη.

Ακόμη και Γερμανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι το «σύμφωνο ανταγωνιστικότητας» της κ. Merkel είναι εν μέρει ένα πολιτικό παιχνίδι, ώστε να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική στήριξη για τις αυξημένες δεσμεύσεις της Γερμανίας στο ταμείο διασώσεων.

Σε κάθε περίπτωση, οι έντονες αντιρρήσεις για το σχέδιο στην τελευταία σύνοδο κορυφής, σε συνδυασμό με την ατιμωτική αποτυχία της υποψηφιότητας του Γερμανού κ. Axel Weber για την ΕΚΤ λίγες ημερες αργότερα, έχουν περιορίσει ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες ελιγμών της κ. Merkel.

Περιμένοντας, όμως, η κ. Merkel δυσκολεύει ακόμη περισσότερο το ίδιο το έργο της. Και είναι άλλη μια ευκαιρία χαμένη.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation