Τρία σενάρια για τον ΓΑΠ και την Ελλάδα

Με όλα τα βλέμματα στραμμένα στον Γιώργο Παπανδρέου, οι "F.T." καταγράφουν τρία πιθανά σενάρια κατάληξης των δραματικών πολιτικών εξελίξεων στην Ελλάδα - το καθένα με προοδευτικά σκληρότερες επιπτώσεις.

Δημοσιεύθηκε: 17 Ιουνίου 2011 - 07:46

Peter Spiegel (Βρυξέλλες), David Oakley (Λονδίνο), Quentin Peel (Βερολίνο)

Η ελληνική κρίση χρεών έχει περάσει σε μια φάση που μοιάζει με διεθνές παιχνίδι "θάρρος ή αλήθεια": Ένας από τους δύο, ή η Αθήνα ή οι διεθνείς πιστωτές της, θα πρέπει να υποχωρήσει μέσα στις επόμενες ημέρες, αλλιώς η Ελλάδα θα κυλήσει σε άτακτη χρεοκοπία που θα προκαλέσει χάος στην ευρωζώνη και στις διεθνείς πιστωτικές αγορές.

Για την ώρα, τα βλέμματα είναι στραμμένα στον Έλληνα πρωθυπουργό, κ. Γιώργο Παπανδρέου, και στο αν θα καταφέρει να σχηματίσει μια συναινετική κυβέρνηση μέχρι το σαββατοκύριακο. Με τα μέλη του ίδιου του κόμματός του να αποσκιρτούν και δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους, είναι δύσκολο να δοθούν εγγυήσεις ότι θα τα καταφέρει.

Καθώς πλησιάζει μια καταληκτική ημερομηνία για τους διεθνείς πιστωτές -την Ε.Ε. και το ΔΝΤ-, δηλαδή η εκταμίευση 12 δισ. ευρώ της οικονομικής δόσης προς την Ελλάδα ώστε να αποφύγει τη στάση πληρωμών τον επόμενο μήνα, υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια, το καθένα με προοδευτικά σκληρότερες επιπτώσεις.

Ο Παπανδρέου κερδίζει

Παρά το πολιτικό χάος, ο κ. Παπανδρέου εξακολουθεί να απολαμβάνει την εκτίμηση των διεθνών κύκλων και η απόφασή του να κάνει ανασχηματισμό πιθανόν να του προσφέρει τη στήριξη που χρειάζεται, ειδικά αν θυσιάσει τον υπουργό Οικονομικών του, κ. Γιώργο Παπακωνσταντίνου.

Αν και ο κ. Παπακωνσταντίνου έχει καλή απήχηση στις Βρυξέλλες, το όνομά του έχει συνδεθεί στενά με τα ιδιαίτερα αντιλαϊκά μέτρα λιτότητας, γεγονός που τον έχει καταστήσει πολιτικό "παθητικό". Για τους Ευρωπαίους διπλωμάτες, μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας της οποίας θα προΐσταται ο κ. Παπανδρέου είναι το καλύτερο αποτέλεσμα, ειδικά για τη Γερμανία, όπου ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει καλές σχέσεις με τη Γερμανίδα καγκελάριο, κ. Angela Merkel.

Αν ο κ. Παπανδρέου εξασφαλίσει ψήφο εμπιστοσύνης και καταφέρει να προωθήσει τα νέα μέτρα λιτότητας στο Κοινοβούλιο μέχρι το τέλος του μήνα, οι αγορές ίσως πάρουν μια ανάσα, τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβριο, που θα πρέπει να εκταμιευτεί η επόμενη δόση. "Παρά τις δυσκολίες, πιστεύουμε ότι η Ελλάδα θα καταφέρει να περάσει τα μέτρα λιτότητας και να λάβει τα κεφάλαια, για το δικό της καλό, γιατί η εναλλακτική θα είναι πολύ χειρότερη για τον ελληνικό λαό", δήλωσε κορυφαίος αξιωματούχος που εμπλέκεται στις συνομιλίες.

Η απαίτηση του ΔΝΤ να διαθέσει η Ευρώπη νέο πακέτο διάσωσης 120 δισ. ευρώ στην Ελλάδα πριν δώσει τα δικά του 3,3 δισ. ευρώ από το σύνολο των 12 δισ. ευρώ, που είναι η δόση, μαλάκωσε στην αρχή της εβδομάδας και το Ταμείο ζητεί από την Αθήνα μόνο να δεσμευτεί στο πρόγραμμα λιτότητας που έχει συμφωνηθεί. Με την παραχώρηση αυτή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κερδίζουν χρόνο για να πετύχουν συμφωνία ανάμεσα στη Γερμανία και στην ΕΚΤ για το πώς θα πληρώσουν οι ιδιώτες ομολογιούχοι το κομμάτι τους στη διάσωση.

Αν ο κ. Παπανδρέου λάβει την έγκριση που χρειάζεται, Γερμανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να αναβληθεί έως τον Σεπτέμβριο ο συμβιβασμός με την ΕΚΤ, όταν πρόκειται να συζητηθεί η επόμενη δόση των 8 δισ. ευρώ. Πάντως, ο κ. Olli Rehn ξεκαθάρισε ότι θέλει να υπάρξει συμφωνία έως τις 11 Ιουλίου, την επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση του Eurogroup στις Βρυξέλλες.

Ο Παπανδρέου χάνει, αλλά η Ελλάδα σώζεται

Παρά τις παραχωρήσεις του ΔΝΤ, τόσο το διεθνές ταμείο όσο και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να επιμένουν ότι είναι απαραίτητο να εγκριθούν τα μέτρα λιτότητας, τα οποία χαράχτηκαν στις συνομιλίες του περασμένου μήνα ανάμεσα στην Αθήνα και στην τρόικα.

Όμως, ενώ κάποτε υπήρχε η ελπίδα να εξασφαλίσει ο κ. Παπανδρέου διακομματική συναίνεση για τα μέτρα, αυξάνονται όλο περισσότερο οι φόβοι ότι δεν θα καταφέρει να εξασφαλίσει ούτε την οριακή πλειοψηφία που θεωρητικά κατέχει στο Κοινοβούλιο.

Αν αποτύχει, τα βλέμματα θα στραφούν και πάλι στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες, που πρέπει να αποφασίσουν αν θα πληρώσουν τα 12 δισ. ευρώ -και θα αποτρέψουν τη στάση πληρωμών- έστω και χωρίς νέες δεσμεύσεις από την Ελλάδα.

Θα μπορούσε να στηθεί ένα διμερές δάνειο-"γέφυρα" στην Ελλάδα έως ότου ο κ. Παπανδρέου καταφέρει να συστήσει μια νέα κυβέρνηση συνασπισμού ή να πραγματοποιήσει εκλογές.

Αυτό, βέβαια, θα παραβιάσει μία από τις βασικές αρχές σε όλες τις διασώσεις της ευρωζώνης: Δεν μπορούν να δοθούν χρήματα αν η χώρα δεν ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις της για λιτότητα.
Και η γερμανική κυβέρνηση και η γερμανική Κάτω Βουλή, για παράδειγμα, επιμένουν ότι δεν πρόκειται να δοθούν άλλα χρήματα αν η Ελλάδα δεν πετύχει τους στόχους για τις μειώσεις ελλειμμάτων και χρέους με μεγάλο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Δεν υπάρχει ένδειξη για αλλαγή σε αυτήν τη στάση.

Η Ελλάδα αφήνεται να χρεοκοπήσει

Αν το ελληνικό Κοινοβούλιο δεν εγκρίνει τα μέτρα λιτότητας και το ΔΝΤ και η Ε.Ε. αποφασίσουν να μην εκταμιεύσουν τα κεφάλαια, θα έρθει η καταστροφή: Η Ελλάδα δεν θα καταφέρει να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της και θα γίνει η πρώτη προηγμένη οικονομία σε 60 χρόνια που θα κηρύξει στάση πληρωμών των χρεών της.

Σύμφωνα με τον κ. Gilles Moec της Deutsche Bank, ο πρώτος μεγάλος λογαριασμός που πρέπει να πληρωθεί είναι τα 2,3 δισ. ευρώ σε πληρωμές κρατικών ομολόγων στις 15 Ιουλίου. Οι οίκοι αξιολόγησης κατά κανόνα δίνουν περίοδο χάριτος 30 ημερών πριν καταδικάσουν επισήμως μια χώρα σε χρεοστάσιο, αν και η Standard & Poor’s έχει αφήσει να εννοηθεί ότι αυτή η παραχώρηση δεν θα δοθεί αυτήν τη φορά.

Ανεξάρτητα από τη χρονική στιγμή, οι επιπτώσεις θα είναι βαριές. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι έχουν μελετήσει ένα τέτοιο σενάριο, αλλά οι χρηματοοικονομικές αγορές τις τελευταίες ημέρες έχουν δώσει μια γεύση για το τι πραγματικά μπορεί να συμβεί. Ο μεγαλύτερος φόβος της ευρωζώνης είναι για ντόμινο, ειδικά για τις αγορές κρατικών ομολόγων και τον, ευάλωτο ακόμη, τραπεζικό κλάδο.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation