Η Ελλάδα θέλει λουκέτα και απολύσεις

Κλείσιμο διεφθαρμένων φορολογικών μηχανισμών και αντικατάστασή τους από ιδιώτες, συλλήψεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων και επιχειρηματιών και μειώσεις φόρων ζητά ο G. Rachman των "FT". Τι λέει για βουλευτές και πανεπιστήμια.

Δημοσιεύθηκε: 26 Ιουλίου 2011 - 07:46

Gideon Rachman

Δεν είναι πολλά τα πολυτελή ξενοδοχεία που επιτρέπουν σε αδέσποτα σκυλιά να τεμπελιάζουν έξω από τις εισόδους τους. Γι' αυτό γοητεύτηκα όταν την περασμένη εβδομάδα είδα τον... σκύλο-διαδηλωτή της Ελλάδας να προστατεύεται από τον θερινό καύσωνα στα σκαλιά του Μεγάλη Βρετανία, του ομορφότερου ξενοδοχείου των Αθηνών. Ο κιτρινόχρωμος αλήτης έχει γίνει διάσημος στο YouTube λόγω του ενθουσιασμού με τον οποίο συμμετέχει στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Ίσως σύντομα επιστρέψει σε δράση.

Για να εξασφαλίσει τα φρέσκα κεφάλαια που υποσχέθηκε η ευρωζώνη την περασμένη εβδομάδα, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να δεσμευτεί σε αρκετά χρόνια αυστηρής λιτότητας. Το μέλλον της χώρας μοιάζει να υπόσχεται αίμα, ιδρώτα και δακρυγόνα.

Η ελληνική ελίτ αγωνίζεται να μείνει ψύχραιμη, υπό τεράστιες πιέσεις. Ένας Έλληνας υπουργός λέει ότι τους τελευταίους 18 μήνες "κάθε εβδομάδα φέρνει μία νέα καταστροφή", προσθέτοντας: "Είναι σαν πόλεμος. Η χώρα βρίσκεται σε τρομερό κίνδυνο".

Χωρίς νέα δάνεια από την Ευρώπη και το ΔΝΤ, τα λεφτά θα τελειώσουν στην ελληνική κυβέρνηση μέσα σε μήνες. Οι πληρωμές μισθών και συντάξεων θα μπορούσαν να σταματήσουν και οι τράπεζες να καταρρεύσουν. Η Ελλάδα, επιπλέον, εισάγει τα περισσότερα τρόφιμα και την ενέργειά της -και μπορεί να απειληθούν και αυτά.

Όμως, αν και ο φόβος άμεσης κατάρρευσης έχει φύγει για την ώρα, η απειλή για αργή συμπίεση, που θα συνθλίψει την ελληνική οικονομία και θα προκαλέσει κοινωνική και πολιτική αναταραχή, εξακολουθεί να είναι ολοζώντανη. Σήμερα, η χώρα υποφέρει από ανεργία στο 15,8% και νεανική ανεργία στο 40%. Η Ελλάδα εισέρχεται στον 4ο χρόνο ύφεσης. Οι μισθοί έχουν περικοπεί, οι φόροι αυξάνονται, επιχειρήσεις και καταστήματα κλείνουν και ο τραπεζικός δανεισμός είναι ανύπαρκτος. Περίπου 25% των Ελλήνων ήδη ψηφίζει κόμματα της άκρα Αριστεράς ή Δεξιάς.

Όμως, οι συζητήσεις μου με την ελίτ των Ελλήνων άφησαν μια αίσθηση συμπάθειας και αγανάκτησης. Σχεδόν όλοι αποδέχονται ότι, όπως είπε ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου, "θέλουμε μια διαφορετική Ελλάδα". Είναι ευρέως αποδεκτό ότι το πολιτικό σύστημα είναι διεφθαρμένο και δυσλειτουργικό, αμείβει τις καλές διασυνδέσεις και τιμωρεί την ειλικρίνεια και το επιχειρείν.

Κι όμως, υπάρχει ακόμη μια αίσθηση βολέματος και αδράνειας, ειδικά από εκείνους που έχουν συνηθίσει στη γενναιοδωρία του κράτους. Ένας φιλελεύθερος οικονομολόγος στην Αθήνα μου είπε ότι τα "ελληνικά κόλπα" σημαίνουν πως η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων είναι μικρότερη απ’ όση φαίνεται.

Παρά τις σειρές των μέτρων λιτότητας, οι κρατικές δαπάνες έχουν αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην αύξηση των επιδομάτων ανεργίας. Αλλά οφείλεται και στο ότι η κυβέρνηση προτιμάει μάλλον να κουνάει το σπαθί, παρά να το χρησιμοποιεί. Ενώ ο ιδιωτικός τομέας αιμορραγεί όσον αφορά στις θέσεις εργασίας, κανένας δημόσιος υπάλληλος δεν έχει απολυθεί και μόνο οι μισθοί έχουν μειωθεί. Όλα τα μέλη του κοινοβουλίου εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα αυτοκινήτου δημοσίας χρήσης - προνόμιο που δεν απολαμβάνουν οι Γερμανοί βουλευτές.

Ως Βρετανός φορολογούμενος, που επομένως (μέσω του ΔΝΤ) συμμετέχω στο ελληνικό πακέτο, εξοργίστηκα όταν ανακάλυψα ότι οι Έλληνες φοιτητές έχουν δικαίωμα στην ελεύθερη, δωρεάν πανεπιστημιακή παιδεία και δαπανούν πάνω από 7 χρόνια για να πάρουν τα πτυχία τους. Στους Βρετανούς φοιτητές θα επιβληθούν δίδακτρα 9.000 στερλινών από τον επόμενο χρόνο.

Η Ε.Ε. έχει συνεισφέρει στην ελληνική νοοτροπία, διοχετεύοντας κεφάλαια στη χώρα τα τελευταία 30 χρόνια. Δεν είναι να απορεί κανείς που οι Βορειοευρωπαίοι φορολογούμενοι εκνευρίζονται με αυτήν την κατάσταση. Αν η Ελλάδα θέλει να κάνει κάτι παραπάνω από το να πηδάει από σωσίβιο σε σωσίβιο, χρειάζεται μια βαθιά αλλαγή στην πολιτική νοοτροπία. Χρειάζονται ορισμένες δραματικές κινήσεις, ώστε να αρχίσει να ωθείται προς νέα κατεύθυνση.

Και έχω τέσσερις ιδέες πάνω σε αυτό:
Πρώτον, πάταξη της διαφθοράς, κάνοντας κάποιες συλλήψεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων και επιχειρηματιών.
Δεύτερον, λουκέτο στην απίστευτα μη αποδοτική και διεφθαρμένη υπηρεσία φοροείσπραξης και αντικατάστασή της με ξένη, ιδιωτική εταιρία.
Τρίτον, απόλυτη αλλαγή του τρόπου με τον οποίο δαπανώνται τα ευρωπαϊκά κεφάλαια. Η διανομή των δισεκατομμυρίων ευρώ που έρχονται, μέσα από τα συνήθη κανάλια, θα τονώσει τη διαφθορά και την κατασπατάληση. Τα κεφάλαια θα πρέπει να δαπανηθούν μέσω μιας ανεξάρτητης αρχής -την οποία θα εποπτεύουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι- και θα δανείζει απευθείας στις μικρές επιχειρήσεις.
Και τέλος, μειώσεις φόρων.

Βέβαια, η Ελλάδα θα είναι πολύ δύσκολο να πουλήσει τις μειώσεις φόρων στους Ευρωπαίους εταίρους της. Όμως, οι χαμηλότεροι φόροι που θα είναι πλέον εφικτό να πληρωθούν και να συγκεντρωθούν θα βοηθούσαν πολύ περισσότερο τα οικονομικά των επιχειρήσεων και της κυβέρνησης απ’ όσο το σημερινό δυσλειτουργικό σύστημα.

Αν η Ελλάδα επιτύχει τις μεταρρυθμίσεις, μπορεί να γίνει ακόμη και παράδειγμα για την υπόλοιπη Ευρώπη, αντί για το βάρος που είναι σήμερα. Γιατί, όπως έχουν δείξει οι νευρικοί επενδυτές ομολόγων, αν και τα προβλήματά της είναι ακραία, δεν είναι μοναδικά. Ανάλογα προβλήματα υψηλού χρέους, διαφθοράς και πελατειακών σχέσεων βασανίζουν και μεγαλύτερα και σημαντικότερα για το σύστημα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Ιταλία.

Η Ελλάδα έχει πάρει την υπόσχεση για νέο χρήμα. Τώρα χρειάζεται αλλαγή κουλτούρας. Αλλιώς, πραγματικά, θα καταλήξει στα σκυλιά.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation