El-Erian: Η πρότασή μου για ευρωζώνη - Ελλάδα

Ο ισχυρός άνδρας της αγοράς ομολόγων, υποστηρίζει πως η πολιτική για την Ελλάδα έχει αποτύχει πλήρως και πως η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης πρέπει να αναμορφωθεί. Καταθέτει την δική του πρόταση για τα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύθηκε: 17 Οκτωβρίου 2011 - 16:51

Mohamed El-Erian

El-Erian: Η πρότασή μου για ευρωζώνη - Ελλάδα

Οι αδυναμίες του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν εάν δεν λυθεί η κρίση κρατικού χρέους. Και η κρίση κρατικού χρέους δεν μπορεί να λυθεί εάν δεν σταθεροποιηθούν οι τράπεζες. Τουλάχιστον αυτό, το αναγνώρισαν οι υπουργοί Οικονομικών της G20 κατά τις συναντήσεις τους στο Παρίσι αυτό το Σαββατοκύριακο. Τώρα πρέπει να κινηθούν στην αντιμετώπιση αυτών των βασικών θεμάτων στην Ευρωπαϊκή σύνοδο την επόμενη εβδομάδα και στη σύνοδο Κορυφής της G20 τον Νοέμβριο.

Η δυναμική του χρέους της ευρωζώνης έχει όλα τα στοιχεία να εξελιχθεί σε έναν αποσταθεροποιητικό φαύλο κύκλο. Κατά συνέπεια, όσο περισσότερο επιμένουν αυτά τα στοιχεία τόσο πιο δύσκολο είναι να ξεπεραστούν και τόσο βαρύτερο θα είναι το οικονομικό και το κοινωνικό κόστος.

Είναι ενθαρρυντικό ότι οι αξιωματούχοι αναζητούν μία ολιστική προσέγγιση, μετά από μήνες λύσεων ad hoc. Για υπάρξει όμως, κάτι παραπάνω από μία αισιόδοξη ρητορική, οι αξιωματούχοι θα πρέπει γρήγορα να ξεπεράσουν τις διαφωνίες τους σε τρία θέματα – κλειδιά:

Κατά πρώτον, θα πρέπει να γίνουν πιο σαφείς ως προς το ποιος θα στηρίξει το μεγαλύτερο βάρος. Οι αξιωματούχοι δεν διαφωνούν μόνο για το εάν θα πρέπει να μοιραστεί το βάρος μεταξύ δημοσίου τομέα και ιδιωτών. Δεν έχουν καν συμφωνήσει εάν το Δημόσιο θα πρέπει να αναλάβει έστω και μέρος του βάρους, όπως επίσης και για την κατανομή του ανάμεσα στους φορολογούμενους πολίτες των πιστωτριών χωρών και των οφειλετών, ενώ παράλληλα, δεν έχουν συμφωνήσει στη συνεισφορά των νομισματικών θεσμών όπως της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Κατά δεύτερον, πρέπει να αποφασιστεί ο μηχανισμός με τον οποίο θα γίνει η χρηματοδότηση. Οι παραδοσιακοί οδοί χρηματοδότησης είναι ως επί το πλείστον κλειστοί. Η κατασκευή νέων δρόμων εμποδίζεται από την ευρύτερη αρχιτεκτονική, που ποτέ δεν είχε προβλέψει την πιθανότητα να υπάρξουν προκλήσεις σαν τις σημερινές.

Τέλος, υπάρχει ο ακόμη πιο δύσκολος παράγοντας των προϋποθέσεων που πρέπει να τεθούν για την χρηματοδότηση. Όπως δείχνει και το παράδειγμα των ΗΠΑ, η ικανοποίηση των δύο πρώτων παραγόντων θα αποτύχει με την πάροδο του χρόνου, εάν δεν υπάρξουν εμφανείς αλλαγές στην συμπεριφορά εκείνων που λαμβάνουν την στήριξη.

Και για να γίνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα η όλη συζήτηση, οι ηγέτες θα πρέπει να λύσουν αυτά τα τρία θέματα, έχοντας παράλληλα υπόψη τον αντίκτυπο που θα προκληθεί στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά και την ανάγκη για διασφάλιση της ακεραιότητας των νομισματικών θεσμών. Θα πρέπει να γίνουν πιο άμεσοι (και πολιτικά τολμηροί) διαχωρισμοί ανάμεσα στην φερεγγυότητα και τις δυνατότητες ρευστότητας, ανάμεσα στη λιτότητα και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ανάμεσα στις ροές νέου και παλαιού χρέους.

Στην Ελλάδα, όπου δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή σε αυτά τα θέματα, η προσέγγιση των δύο τελευταίων ετών έχει αποτύχει σε όλους τους τομείς. Τα προβλήματα της χώρας δεν έχουν αντιμετωπιστεί, ο κίνδυνος μετάδοσης στην υπόλοιπη ευρωζώνη δεν έχει περιοριστεί, ενώ δεν προασπίζονται η θεσμική αξιοπιστία και οι ισολογισμοί της ΕΚΤ και του ΔΝΤ.

Οι αξιωματούχοι πρέπει τώρα να αναδιοργανώσουν εκ βάθρων το πρόγραμμα προσαρμογής της Ελλάδας και την χρηματοδότησή του. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει ευρύτερη διανομή του βάρους, όπου θα περιλαμβάνεται μεγαλύτερο κούρεμα για τους ιδιώτες κατόχους κρατικών ομολόγων. Οι νέες εισροές ιδιωτικών κεφαλαίων θα πρέπει, παράλληλα, να στηρίζονται από μερικές εγγυήσεις, ώστε τα εντυπωσιακά υψηλά κεφάλαια που έχει λάβει η Ελλάδα να οδηγήσουν στην κατεύθυνση των επενδύσεων και της μελλοντικής ανάπτυξης.

Η ΕΚΤ και το ΔΝΤ θα πρέπει να επιστρέψουν στις βασικές τους ασχολίες και να ενισχυθεί η δημοσιονομική στήριξη από τους ανανεωμένους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μακροπρόθεσμα, οι ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα επιτρέψουν την μείωση της εξάρτησης από την υπερβολική (και ανέφικτη) λιτότητα και τις ιδιωτικοποιήσεις.

Το τελευταίο και ίσως το πιο επίμαχο σημείο, είναι η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η οποία θα πρέπει να μετατραπεί, ώστε να επιτρέπει σε μία χώρα που αντιμετωπίζει ακραίες δυσκολίες, όπως η Ελλάδα, να ανακτήσει τον έλεγχο σε περισσότερα εργαλεία εγχώριας οικονομικής πολιτικής, όπως η ανεξάρτητη νομισματική και συναλλαγματική πολιτική. Ορισμένα από αυτά τα στοιχεία – αν και όχι όλα – θα επεκταθούν και σε άλλες χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, όπου οι ανησυχίες για την ρευστότητα και το κόστος δανεισμού πρέπει να αντιμετωπιστούν προτού εξελιχθούν σε πρόβλημα φερεγγυότητας.

Αυτό συνεπάγεται:

- Χρήση μερικών εγγυήσεων (αντί για αγορά κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ) για να μειωθεί το κόστος δανεισμού και για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων,
- Επιμονή στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών που θα γίνει με δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια και
- Μεγαλύτερη έμφαση στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και όχι προσήλωση μόνο στην λιτότητα.

Σημαντικό είναι επίσης να ξεκαθαριστεί εάν μεσοπρόθεσμα η σταθεροποίηση της ευρωζώνης απαιτεί δημοσιονομική ενοποίηση όλων όσων συμμετέχουν τώρα στο σχήμα ή σε ένα μικρότερο αριθμό χωρών που έχουν εξαρχής παρόμοια προφίλ.

Ας μην γελιόμαστε, δεν μπορούμε να αποφύγουμε αυτά τα ζητήματα. Ελπίζω ότι τις επόμενες εβδομάδες οι εκλεγμένοι ηγέτες, θα τα αντιμετωπίσουν από θέση ισχύος. Εάν όχι, τότε θα βρεθούν στην ακόμη δυσκολότερη θέση να χειριστούν μία κρίση που οδηγεί σε όλο και χειρότερες καταστάσεις.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation