Ευρώπη - Τουρκία: Δύο διαφορετικές θέσεις

Δημοσιεύθηκε: 25 Νοεμβρίου 2004 - 15:14

Όσο πλησιάζει η ημερομηνία εκκίνησης των εργασιών της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής του Δεκεμβρίου για την έναρξη ή μη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε. με την Τουρκία, πληθαίνουν οι φωνές ”υπέρ” και ”κατά”. Οι δύο όψεις του νομίσματος φαίνονται στην αντιπαραβολή του άρθρου του Valery Giscard d’ Estaing και της συνέντευξης της 7ης ισχυρότερης γυναίκας στην Ευρώπη, της Guler Sabanci, στους ”Financial Times”.

Γέφυρες με την Τουρκία

του Valery Giscard d’ Estaing

Το ερώτημα της πιθανής ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκαλεί διαμάχες και μια ευρεία γκάμα επιχειρημάτων. Τα υπέρ της τουρκικής ένταξης επιχειρήματα περιλαμβάνουν τον χρόνο που έχει περάσει από τότε που η Ευρώπη υποσχέθηκε την ένταξη, την προσβολή προς τον μουσουλμανικό κόσμο που αντιπροσωπεύει μια πιθανή άρνηση, την πρόοδο που έχει πραγματοποιήσει η χώρα και τον κίνδυνο ενίσχυσης της πιθανότητας μιας πολιτισμικής σύγκρουσης.

Τα επιχειρήματα εναντίον της ένταξης αφορούν στο γεγονός ότι τα 5/6 της Τουρκίας και η πρωτεύουσά της είναι εκτός Ευρώπης, στον όγκο του πληθυσμού της, στις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της έλευσης της φτωχότερης χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο παράδοξο για την Ευρώπη ότι ξαφνικά αποκτά σύνορα με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν.

Αυτό που είναι πιο εντυπωσιακό είναι ο τρόπος με τον οποίο οι περισσότεροι ηγέτες οδηγούνται στο απλοϊκό δίλημμα είτε να συμφωνήσουν με την ένταξη της Τουρκίας είτε να της κλείσουν την πόρτα κατάμουτρα.

Πώς προέκυψε αυτή η υπεραπλουστευμένη επιλογή; Άλλες χώρες γνωρίζουν καλύτερα πώς να διαχειρίζονται τέτοια προβλήματα. Οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και το Μεξικό έχουν τις ίδιες ομοιότητες μεταξύ τους όπως η Ευρώπη και η Τουρκία, αλλά κανείς δεν μιλά για ενοποίηση. Αντ’ αυτού, έχουν δημιουργήσει μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου και πρακτικές διμερών συνεργασιών.

Ως εκ τούτου, οι διαπραγματεύσεις με την Τουρκία δεν θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ένταξη, αλλά θα πρέπει να διερευνήσουν και να αξιοποιήσουν τη φύση των δεσμών που μπορούν να αναπτυχθούν μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μεγάλων γειτονικών χωρών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να δείξει ότι είναι ικανή να καταθέσει μια συγκεκριμένη και ειλικρινή πρόταση προς την Τουρκία χωρίς καθυστέρηση.

Δεν αποτελεί σύμπτωση ότι τώρα προτείνεται η ένταξη του άρθρου 57 στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το οποίο επιτρέπει στην Ε.Ε. να διαπραγματευθεί προνομιακές συνεργασίες με τις γειτονικές χώρες.

Αυτό είναι και το ξεκάθαρο συμπέρασμα. Τον Δεκέμβριο η Σύνοδος Κορυφής θα πρέπει να αποφασίσει να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για την καθιέρωση οικονομικής συνεργασίας και τη θέσπιση μόνιμων δομών πολιτικής συνεργασίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργήσει ένα καθεστώς προνομιακής συνεργασίας μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας.

”Θα είμαστε η αγορά των υπηρεσιών της Ευρώπης”

του Peter Marsh

Η Guler Sabanci φαίνεται εντυπωσιασμένη όταν τη ρωτούν σχετικά με την ανησυχία σε κάποια μέρη της Δυτικής Ευρώπης για την ιδέα συμμετοχής της Τουρκίας στην Ε.Ε. ”Είμαστε μόλις στην αρχή. Εάν δείτε τις αντιδράσεις στη Γαλλία, είναι σαν να εντάσσεται η Τουρκία στην E.E. την 1η Ιανουαρίου του 2005”, σχολιάζει χαρακτηριστικά.

Όντας μια από τις λίγες γυναίκες που κυριαρχούν στην τουρκική επικαιρότητα και η 7η πιο ”ισχυρή” γυναίκα της Ευρώπης, σύμφωνα με τους ”Financial Times”, η κ. Sabanci, 49 ετών, είναι επικεφαλής της Sabanci Holdings, ενός ομίλου εταιριών με συμμετοχές στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις της χώρας.

Όπως, πολλά μέλη της τουρκικής ελίτ αναλογίζονται τις επιπτώσεις που θα έχει μια ενδεχόμενη ένταξη της χώρας της στην Ε.Ε. στην εταιρία της. Η κ. Sabanci είναι από τους πιο ”φλογερούς” υπερμάχους της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας.

Γνωρίζοντας τις αντιρρήσεις που υπάρχουν σε κάποιες χώρες-μέλη της Ε.Ε. για το γεγονός ότι μια μουσουλμανική χώρα που βρίσκεται στην Ασία ενδέχεται να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, κάνει ό,τι μπορεί για να απομακρύνει τις αμφιβολίες. Η κ. Sabanci αναφέρει πως ενώ η Τουρκία -και η επιχείρησή της- σίγουρα θα ωφεληθούν από την ένταξη, ανάλογο όφελος θα έχει και η Ε.Ε.

”Εάν έχεις μια χώρα 70 εκατ. κατοίκων με κατά κεφαλήν ΑΕΠ μόλις 3.000 δολάρια, το οποίο είναι πολύ πιθανό να ενισχυθεί σημαντικά, ποιος νομίζετε ότι θα αποκομίσει τα μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη από την ένταξη της Τουρκίας; Η Τουρκία θα μπορούσε να γίνει μια πολύ μεγαλύτερη αγορά για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της Ε.Ε., ενώ το εργατικό της δυναμικό θα μπορούσε να βοηθήσει την Ευρώπη να γίνει πιο αποδοτική και παραγωγική”, τονίζει σε συνέντευξη από τα κεντρικά γραφεία της επιχείρησής της στην Κωνσταντινούπολη.

Απορρίπτει τις ανησυχίες ότι μια μεγάλη μουσουλμανική χώρα θα μπορούσε να αλλάξει τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της Ε.Ε. ”Από την εποχή των μεταρρυθμίσεων του Ατατούρκ, η Τουρκία είναι μια κοσμική χώρα. Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι έχουμε πολλές ομοιότητες με τις δυτικές χώρες και πάντοτε είχαμε δυτικές αξίες”.

© The Financial Times Limited 2004. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation