Ευρωζώνη: Η ομοφωνία δεν είναι απαραίτητη

Η Ευρώπη θα μπορούσε να λύσει τον γόρδιο δεσμό των χρεών με βάση μόνο την ενισχυμένη συνεργασία. Δεν απαιτείται ομοφωνία. To προηγούμενο παράδειγμα του ευρώ. Γράφουν οι Βαρουφάκης και Holland.

Δημοσιεύθηκε: 3 Ιουλίου 2012 - 07:45

Stuart Holland, Γιάνης Βαρουφάκης (Στήλη Letters)

Ευρωζώνη: Η ομοφωνία δεν είναι απαραίτητη

Οι αρθρογράφοι είναι οι κ. Stuart Holland, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα στην Πορτογαλία, και Γιάνης Βαρουφάκης, καθηγητής οικονομικής θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Ελλάδα.

Κύριοι, τα μέτρα καταπολέμησης της κρίσης που συμφωνήθηκαν στις Βρυξέλλες την περασμένη Παρασκευή είναι ευνοϊκή εξέλιξη για την ευρωζώνη, αλλά, όπως σημείωσε το FT.com στις 29 Ιουνίου, η ισχύς των πολιτικών συμφωνιών που τις υποστηρίζουν παραμένει ανοιχτή σε ερωτήματα. Ένας λόγος που η Ευρώπη δυσκολεύεται τόσο πολύ να βγει από το αδιέξοδο είναι η άποψη ότι η επίλυση της κρίσης πρέπει να είναι ομόφωνη. Όμως, δεν χρειάζεται ομοφωνία.

Με βάση την «ενισχυμένη συνεργασία», εννέα ή περισσότερα κράτη-μέλη έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σχηματίζοντας τις δικές τους πολιτικές, χωρίς να εμπλακούν άλλα μέλη. Αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να υιοθετηθεί για να αμοιβαιοποιηθεί ένα τμήμα του χρέους των περισσότερων κρατών-μελών με χαμηλότερο επιτόκιο και να εκδοθούν ομόλογα για να χρηματοδοτηθεί η ανάκαμψη.

Υπάρχει προηγούμενο; Ναι. Η ίδια η εισαγωγή του ευρώ ήταν μια de facto περίπτωση ενισχυμένης συνεργασίας. Βάσει της ενισχυμένης συνεργασίας, η Γερμανία και άλλα κράτη-μέλη όπως η Αυστρία, η Ολλανδία και η Φινλανδία, μπόρεσαν να κρατήσουν τα δικά τους ομόλογα, όπως ακριβώς η Βρετανία κράτησε τη στερλίνα αντί να ενταχθεί στο ευρώ.

Ούτε χρειάζεται η Γερμανία να χρηματοδοτήσει την υπόλοιπη Ευρώπη εξασφαλίζοντας ομόλογα για ανάπτυξη. Αυτά μπορούν να χρηματοδοτηθούν από ένα μερίδιο των παγκόσμιων πλεονασμάτων, αντί για άμεσες πληρωμές ανάμεσα σε κράτη-μέλη. Η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία και η Κίνα ζητούσαν ομόλογα της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ξεκίνημα της κρίσης και θα είχαν επενδύσει σε αυτά. Θέλουν η ευρωζώνη τόσο να επιβιώσει όσο και να αναπτυχθεί, για να αγοράζει τις εξαγωγές τους, όπως κάνουν οι ΗΠΑ.

Εσωτερικές πληροφορίες από τον χρηματοπιστωτικό κλάδο επιβεβαιώνουν ότι θα συμμετείχαν σε ευρωπαϊκά ομόλογα με λιγότερο από 2%. Οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων οικονομιών και sovereign wealth funds θα έκαναν το ίδιο για λιγότερο. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να τα αποκτήσει, αν και δεν θα μπορούσε να τα εξυπηρετήσει χωρίς δημοσιονομικές μεταβιβάσεις.

Αλλά το European Investment Fund, που κάποιος από εμάς πρότεινε στον Jacques Delors να εκδώσει Union Bonds, και αποτελεί πλέον τμήμα του European Investment Bank Group, έχει επιβεβαιώσει στην οικονομική και κοινωνική επιτροπή της Ε.Ε. ότι θα μπορούσε να εκδώσει ομόλογα χωρίς αναθεώρηση της συνθήκης. Με αυτά θα συγχρηματοδοτούνταν έργα του ευρωπαϊκού επενδυτικού ταμείου ΕΙΒ και θα εξυπηρετούνταν με τα κοινά έσοδα από αυτά, χωρίς να χρειάζεται κοινή δημοσιονομική πολιτική.

Επιπλέον, αν και αρκετά κράτη-μέλη είναι βαθιά στα χρέη μετά τις διασώσεις τραπεζών, η ίδια η Ε.Ε. δεν έχει σχεδόν κανένα χρέος. Δεν είχε κυρολεκτικά κανένα μέχρι τον Μάιο του 2010, όταν η ΕΚΤ άρχισε να αγοράζει ορισμένα χρέη κρατών-μελών και μη εξυπηρετούμενα τραπεζικά χρέη. Οι ΗΠΑ θα ήθελαν να είχαν την τύχη της Ευρώπης αυτήν τη στιγμή. Η Ε.Ε., που πάσχει περισσότερο από αυτοαμφισβήτηση παρά από χρέη, έχει το πλεονέκτημα της καθυστερημένης έναρξης.

Οι θεσμοί και οι διαδικασίες υπάρχουν ήδη. Δεν χρειάζεται αναθεώρηση συνθηκών. Έργα που έχουν ήδη εξασφαλίσει έγκριση προγραμματισμού, αλλά έχουν κολλήσει από την έλλειψη εθνικής συγχρηματοδότησης κατά τη διάρκεια της κρίσης, είναι, όπως το είπε ο Barack Obama, «έτοιμα με την αξίνα στο χέρι» να ξεκινήσουν. Η Ευρώπη θα μπορούσε να λύσει τον γόρδιο δεσμό των χρεών με βάση την ενισχυμένη συνεργασία, να διαφυλάξει το ευρώ και να διασφαλίσει μια τύπου New Deal οικονομική ανάκαμψη.

© The Financial Times Limited 2012. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation