Ο απαγορευμένος καρπός της ανεξαρτησίας

Η προσέγγιση του Λονδίνου στο σκοτσέζικο δημοψήφισμα για ανεξαρτησία, αν και πιο ριψοκίνδυνη, είναι δικαιότερη και εξυπνότερη από την απαγόρευση που επιβάλλει η Μαδρίτη στην Καταλονία.

Δημοσιεύθηκε: 16 Οκτωβρίου 2012 - 07:59

Gideon Rachman

Στη Γλασκόβη συναντά κανείς πολλά ζωντανά παραδείγματα για το μίγμα συντροφικότητας και θαυμασμού που τρέφουν οι Σκοτσέζοι για την Καταλονία. Η Βαρκελόνη έχει πολλά πράγματα που ποθούν οι Σκοτσέζοι: καλύτερο καιρό, καλύτερο φαγητό, καλύτερο ποδόσφαιρο.

Τώρα πια, όμως, οι Καταλανοί έχουν πολλούς λόγους να κοιτούν με φθόνο τη Σκοτία. Τη Δευτέρα επιβεβαιώθηκε ότι το 2014 θα διεξαχθεί στη Σκοτία δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία. Η κυβέρνηση της Καταλονίας θα ήθελε και η ίδια διακαώς να διεξαγάγει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, αλλά τη σταματά αποφασιστικά η ισπανική κυβέρνηση στη Μαδρίτη. Ισχυρίζεται ότι οι Καταλανοί πρέπει να σεβαστούν το ισπανικό σύνταγμα, που θεωρεί παράνομη τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία.

Οι Βρετανοί εφαρμόζουν μια προσέγγιση που είναι παράλληλα πιο ορθολογική και πιο αποφασιστική. Ο πρωθυπουργός David Cameron θα μπορούσε εύκολα να ισχυριστεί ότι μόνο η βρετανική κυβέρνηση έχει νόμιμο δικαίωμα διοργάνωσης δημοψηφίσματος. Αντί αυτού, συμφώνησε να επιτρέψει στους Σκοτσέζους να διοργανώσουν την ψηφοφορία για το μέλλον της περιοχής - με την προϋπόθεση ότι η ανεξαρτησία θα είναι το μόνο ζήτημα που θα τεθεί στην κάλπη.

Από πλευράς δικαιοσύνης και σωφροσύνης, η προσέγγιση της βρετανικής κυβέρνησης είναι μάλλον σοφότερη. Ο D. Cameron, όπως και ο Mariano Rajoy, είναι συντηρητικός και πατριώτης. Και στους δύο θα μπορούσε να προκαλεί αποτροπιασμό η διάλυση του κράτους τους. Όμως, η βρετανική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το Εθνικό Κόμμα Σκοτίας έχει κερδίσει το δημοκρατικό δικαίωμα να διεξαγάγει δημοψήφισμα για τον μακροχρόνιο στόχο της ανεξαρτησίας. Δεν έχει νόημα να προσπαθούν να βρουν νομικίστικους λόγους για να το αποτρέψουν.

Η προσέγγιση της βρετανικής κυβέρνησης, αν και ριψοκίνδυνη, είναι επίσης ψυχολογικά ευφυής. Το να λες στον κόσμο ότι υπάρχει κάτι εντελώς απαγορευμένο είναι ένας σίγουρος τρόπος για να αυξήσεις την επιθυμία του γι' αυτό.

Αυτή η αρχή, που πρωτοεμφανίστηκε στον Κήπο της Εδέμ, ισχύει εξίσου και στη σύγχρονη Καταλονία. Αντιθέτως, μάλιστα, ίσως είναι λίγο αποθαρρυντικό για το Εθνικό Κόμμα ότι σε πρόσφατη δημοσκόπηση εμφανίστηκαν να υποστηρίζουν τη σκοτσέζικη ανεξαρτησία περισσότερο στην Αγγλία παρά στην ίδια τη Σκοτία.

Τόσο οι Σκοτσέζοι όσο και οι Καταλανοί υπέρμαχοι της ανεξαρτησίας έχουν χρησιμοποιήσει την Ε.Ε. για να ενισχύσουν τον σκοπό τους. Μια ανεξάρτητη Σκοτία ή Καταλονία, ισχυρίζονται, δεν πρέπει να φοβάται την απομόνωση, αφού τα νέα κράτη θα είναι μέλη του ευρύτερου ευρωπαϊκού κλαμπ κι έτσι θα μπορούν να συνδυάζουν την ανεξαρτησία με την ασφάλεια της συμμετοχής στην Ε.Ε.

Ορισμένοι Σκοτσέζοι διανοούμενοι διατείνονται επίσης ότι η εχθρότητα προς την Ε.Ε. είναι εγγλέζικη μόνο στάση και ότι οι Σκοτσέζοι είναι πολύ λιγότερο σωβινιστές. Στην πραγματικότητα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Σκοτσέζοι είναι ελαφρώς μόνο λιγότερο επιθετικοί. Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι το 60% των Εγγλέζων θέλει να φύγει από την Ε.Ε. σε σχέση με 50% των Σκοτσέζων.

Η οικονομική κρίση στην ευρωζώνη έχει κάνει το Εθνικό Κόμμα της Σκοτίας να υποβαθμίσει τον ευρωπαϊκό παράγοντα στην εκστρατεία. Τώρα λένε ότι αν ανεξαρτητοποιηθεί η Σκοτία δεν θα επιδιώξει σύντομα να ενταχθεί στο ευρώ και θα προτιμήσει να κρατήσει τη στερλίνα για νόμισμα - σε σκοτσέζικα χαρτονομίσματα, όπως συμβαίνει τώρα.

Η Ισπανία, αντίθετα, βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωκρίσης, οπότε η υπόλοιπη Ε.Ε. παραμένει ελκυστικότερη στη σύγκριση. Οι περισσότεροι Καταλανοί υπέρμαχοι της ανεξαρτησίας επιμένουν ότι το νέο κράτος θα παραμείνει κομμάτι του ευρώ.

Υπάρχει, ωστόσο, μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη Σκοτία και την Καταλονία, που βοηθά να εξηγηθούν κάποιες διαφορές στις συμπεριφορές της Μαδρίτης και του Λονδίνου. Η Σκοτία καταλαμβάνει μόλις 5,2 εκατομμύρια στον βρετανικό πληθυσμό των 62 εκατομμυρίων και επιπλέον θεωρείται ευρώς στην Αγγλία ότι επιδοτείται έντονα από την υπόλοιπη χώρα. Αντιθέτως, η Καταλονία καταλαμβάνει 7,3 εκατ. σε πληθυσμό 47 εκατ. και είναι μία από τις πλουσιότερες περιοχές της χώρας. Η απώλειά της θα ήταν τεράστιο πλήγμα για την Ισπανία.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και οι ψυχροί Άγγλοι θα νιώσουν ενοχλημένοι αν η Σκοτία ψηφίσει πράγματι υπέρ της ανεξαρτησίας το 2014. Προσωπικώς, ελπίζω και η Βρετανία και η Σκοτία να καταφέρουν να μείνουν μαζί. Αν όμως γίνει αυτό, θα πρέπει να γίνει συναινετικά. Η ισπανική κυβέρνηση θα πρέπει να σταματήσει να κρύβεται πίσω από τον νόμο και να επιτρέψει το δημοψήφισμα στην Καταλονία. Κανένας γάμος δεν μπορεί να επιβιώσει απλώς και μόνο επειδή κηρύσσεται παράνομο το διαζύγιο.

To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2012. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation