Τα μικροπολιτικά τερτίπια της Ευρώπης

Η Ισπανία αψηφά τις προβλέψεις για αναπόφευκτη προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης. Η Ελλάδα είναι εκ νέου σε αδιέξοδο με τους αξιωματούχους της ευρωζώνης. Για πρώτη φορά όμως δεν ευθύνεται η Αθήνα.

Δημοσιεύθηκε: 14 Νοεμβρίου 2012 - 14:01

Η μικροπολιτική επιστρέφει στην Ευρώπη. Η Ισπανία αψηφά τις προβλέψεις για αναπόφευκτη προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται εκ νέου σε αδιέξοδο με τους αξιωματούχους της ευρωζώνης. Βραχυπρόθεσμα, η περίπτωση της Ελλάδας προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία. Για πρώτη φορά, όμως, το πρόβλημα δεν προκαλείται από την Αθήνα, αλλά από τη διαμάχη μεταξύ των διεθνών πιστωτών της, που έχει τρομάξει τους επενδυτές.

Η Αθήνα, με ισχνή πλειοψηφία, πέρασε έναν ακόμη προϋπολογισμό λιτότητας. Ακόμη, όμως, περιμένει τη δόση των 31,5 δισ. ευρώ που έχει κατά πολύ καθυστερήσει, από τους επίσημους πιστωτές της, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το ΔΝΤ και η Ε.Ε., όμως, βρίσκονται σε αντιπαράθεση ως προς το πόση ανακούφιση χρειάζεται η χώρα στο χρέος και ποιος θα επιβαρυνθεί με το σχετικό κόστος.

Η διαμάχη που σιγόβραζε ξέσπασε ανοιχτά τη Δευτέρα σε μία συνάντηση όπου η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρτ, και ο επικεφαλής του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, διαφώνησαν δημοσίως για τους στόχους σχετικά με την Ελλάδα.

Αν και η Αθήνα κατάφερε να συγκεντρώσει την Τρίτη αρκετά κεφάλαια από τη δημοπρασία εντόκων γραμματίων για να καλύψει την επικείμενη αποπληρωμή τίτλων στην ΕΚΤ, την Παρασκευή, η αβεβαιότητα έχει ήδη φρενάρει το ράλι που διενεργείται τον τελευταίο καιρό στα ελληνικά ομόλογα και στο χρηματιστήριο.

Τα ομόλογα λήξεως το 2013 εκτινάχθηκαν στα 34,5 σεντς ανά ευρώ ονομαστικής αξίας στις 19 Οκτωβρίου - από τα 14 σεντς στα τέλη Μαΐου. Έκτοτε όμως έχουν μειωθεί στα 31,7 σεντς. Η εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά επίσης έχει παγώσει καταγράφοντας πτώση 13% από τα υψηλά στις 22 Οκτωβρίου.

Η ανησυχία για την Ελλάδα, όμως, έχει επηρεάσει γενικά την Ευρώπη. Η απόδοση στα διετή ομόλογα της Γερμανίας είναι εκ νέου αρνητική, γεγονός που υπογραμμίζει τη στροφή των επενδυτών σε ασφαλέστερους τίτλους. «Ακόμη φαίνεται ότι η ευρωζώνη βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού και αυτό τρέπει πολλούς επενδυτές σε φυγή», δηλώνει διαχειριστής κεφαλαίων που τοποθετείται στην αγορά ομολόγων.

Σε κάθε περίπτωση, επενδυτές και αναλυτές προβλέπουν ότι η τρέχουσα δυσφορία αναφορικά με το ελληνικό ζήτημα θα αποδυναμωθεί. Το ΔΝΤ και η Ευρώπη αναμένεται να καταλήξουν τελικά σε έναν συμβιβασμό ώστε να υλοποιηθεί η ουσιώδης εκταμίευση της δόσης. Υπάρχουν, πάντως, ορισμένοι στρατηγικοί αναλυτές που προβλέπουν έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Ακόμη και οι πιο απαισιόδοξοι, όμως, έχουν μεταθέσει προς τα πίσω τις προβλέψεις.

O Τζόναθαν Λόινς της Capital Economics, επί παραδείγματι, παραδέχθηκε σε πρόσφατη έκθεσή του ότι «πετάει την πετσέτα» στην πρόβλεψη που είχε διατυπώσει για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ φέτος. Επαναλαμβάνει, πάντως, πως εκτίμησή του είναι ότι η Ελλάδα θα βρεθεί εκτός ευρώ, αλλά το 2013.

Οι επενδυτές εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι. Το ομόλογο σε διεθνές δίκαιο που λήγει τον Ιούνιο -που εξαιρέθηκε από την αναδιάρθρωση του χρέους- τελεί υπό διαπραγμάτευση στα 68 σεντς, από μόλις 29 σεντς στα μέσα Αυγούστου.

Η τιμή του παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, αλλά δεν αντικατοπτρίζει βαθιά ανησυχία για άμεση έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. «Είναι απλώς ένα παιχνίδι μικροπολιτικής», σχολιάζει ο Pavan Wadhwa της JPMorgan.

Αντιθέτως, η Ισπανία κατάφερε να μείνει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας τελευταία. Οι επενδυτές, παρ' όλα αυτά, ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για τους δισταγμούς της Μαδρίτης να ζητήσει στήριξη από την Ευρώπη, εξέλιξη που θα πυροδοτούσε και την παρέμβαση της ΕΚΤ στην αγορά ομολόγων.

Η απόδοση των ισπανικών 10ετών ομολόγων ενισχύεται από τα μέσα Οκτωβρίου και την Τρίτη άγγιξε το 5,96%, σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg, που είναι και το υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο. Η απόδοση του 10ετούς ισπανικού τίτλου βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το 6% «που θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμη στιγμή, ψυχολογικά αλλά και τεχνικά» εξηγεί ο Ρίτσαρντ ΜακΓκουάιρ, στρατηγικός αναλυτής της Radobank.

Αναλυτές και επενδυτές έχουν μεταθέσει προς τα πίσω τις προβλέψεις τους και όσον αφορά το πότε θα ζητήσει στήριξη η Ισπανία, εκτιμώντας ότι ο πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι θέλει να αποφύγει μία πολιτικά δυσάρεστη επιλογή όσο το δυνατόν περισσότερο.

«Όσοι πολιτικοί προχώρησαν σε αυτό το βήμα έχασαν τη δουλειά τους, έτσι καταλαβαίνω τις αναβολές» δήλωσε ο κ. Wadhwa και συμπλήρωσε: «Εάν έχεις τη δυνατότητα να δανείζεσαι από τις αγορές γιατί να ζητήσεις βοήθεια;».

Πράγματι, η Ισπανία έχει ήδη ολοκληρώσει όλες τις δανειακές της ανάγκες για να χρηματοδοτήσει το φετινό έλλειμμα του προϋπολογισμού και οι κινήσεις στις αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων τίτλων της εξακολουθούν να βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα, καθώς υπάρχει πάντα η προοπτική της παρέμβασης από την ΕΚΤ. Η απόδοση του διετούς τίτλου στις αρχές Σεπτεμβρίου βρισκόταν κοντά στο 3% από 7,15% στις αρχές του καλοκαιριού.

«Η προθυμία να χρησιμοποιηθεί η στήριξη της ΕΚΤ δεν είναι τόσο ισχυρή όσο νομίζαμε», σημειώνει ο Τζούλιαν Κάλοου, οικονομικός αναλυτής της Barclays, και συμπληρώνει: «Τα όρια αντοχής της κυβέρνησης Ραχόι είναι ίσως μεγαλύτερα από ό,τι νομίζαμε».

Σε κάθε περίπτωση, επενδυτές και αναλυτές δηλώνουν πεπεισμένοι ότι η Ισπανία κάποια στιγμή θα αναγκαστεί να ζητήσει τη συνδρομή της ευρωζώνης, πιθανότατα στις αρχές του επόμενου έτους.

Ο Τζάστιν Νάιτ, της UBS, θεωρεί ότι η Μαδρίτη χρειάζεται να πουλήσει τον επόμενο χρόνο ομόλογα συνολικής αξίας 124 δισ. ευρώ για να χρηματοδοτήσει το έλλειμμα, που εκτιμάται ότι θα αγγίξει το 6% του ΑΕΠ. Υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο χωρίς τη στήριξη της ΕΚΤ.

«Η Ισπανία θα προσπαθήσει να κρατηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Είναι, όμως, απλό. Χρειάζεται να πουλήσει πολύ περισσότερα ομόλογα από όσα μπορεί να διαχειριστεί η αγορά», καταλήγει.

© The Financial Times Limited 2012. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation