Τα Big Macs και τα νομίσματα του "πολέμου"

Τα σύγχρονα όπλα των επιτοκίων και της "ποσοτικής χαλάρωσης" στη μάχη νομισμάτων και ισοτιμιών. Τι συνιστά ο Bill Gross στους επενδυτές και γιατί είναι επικίνδυνο να τα βάζεις με την κεντρική τράπεζα.

Δημοσιεύθηκε: 28 Φεβρουαρίου 2013 - 07:45

Bill Gross

Τα Big Macs και τα νομίσματα του πολέμου

Tα Big Macs έφυγαν, το κρέας αλόγου έρχεται… Ίσως όχι στα μπιφτέκια, αλλά τουλάχιστον στα πρωτοσέλιδα. Το βέβαιο είναι ότι το αγαπημένο μου βαρόμετρο για την αποτίμηση των νομισμάτων -η τιμή των Big Macs σε κάθε χώρα- έχει υποταχτεί στις διαθέσεις και στις δυνατότητες των κεντρικών τραπεζών όσον αφορά την εκτύπωση χρήματος.

Προχωράω όμως πολύ… Γιατί πέφτουν και ανεβαίνουν τα νομίσματα σε σχέση το ένα με το άλλο; Οι οικονομολόγοι θα πουν ότι από τότε που ο πρόεδρος Richard Nixon απέσυρε το δολάριο από το στάνταρ του χρυσού το 1971 -και οπωσδήποτε πριν από αυτό- η τιμή ενός νομίσματος ήταν το αποτέλεσμα πολλών συνιστωσών.

Πρώτο, αλλά όχι απαραίτητα σπουδαιότερο, ήταν η ισοτιμία αγοραστικής δυνατότητάς του (PPP) ή η τιμή των πραγμάτων που μπορούσες να αγοράσεις. Τα Big Macs για παράδειγμα. Σήμερα ένα Big Mac κοστίζει 7,84 δολάρια στη Νορβηγία και μόλις 1,67 δολ. στην Ινδία. Αν ο κόσμος παρήγε ή κατανάλωνε μόνο Big Macs, η κορόνα θα έπρεπε να πέσει και η ρουπία να ανέβει για να διορθωθεί η ανισορροπία.

Δεύτερο, και τρίτο, όμως, είναι οι κινήσεις του εμπορίου και των επενδύσεων μεταξύ των κρατών. Η πραγματική ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα ή ελλείμματα, η απόδοση επενδύσεων, το φορολογικό καθεστώς και άλλοι παράγοντες συνδυάζονται για να παράγουν ροή χρημάτων προς και από μια χώρα, αλλάζοντας την τιμή του νομίσματος κατά τη διαδικασία. Αν προσθέσουμε και τον κερδοσκοπικό παράγοντα, τον οποίο «τυποποίησε» το στοίχημα του George Soros εναντίον της στερλίνας, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, έχουμε ένα αρκετά μεγάλο αρχικό φορτίο για τον καθορισμό της αξίας του νομίσματος μιας χώρας.

Σήμερα, όμως, όλα αυτά υπόκεινται στους ρυθμιστές με τη μορφή των ελέγχων κεφαλαίου, των επιτοκίων και των μεγαλύτερων όπλων από όλα: τα μπαζούκα της ποσοτικής χαλάρωσης QE, που διογκώνουν λαθραία τις ποσότητες δολαρίων, ευρώ ή γεν σχετικά το ένα με το άλλο.

Οι εφημερίδες -ακόμη και τα ανακοινωθέντα του G20- αναφέρονται σε αυτήν την εξέλιξη ως «νομισματικό πόλεμο». Η παγκόσμια οικονομία, υπονοεί ο χαρακτηρισμός, χρησιμοποιεί πολιτικές παροχής ρευστότητας (QE) ως νομισματικές σφαίρες, όπου η κεντρική τράπεζα που μπορεί να τυπώσει ταχύτερα αναδεικνύεται στον τελικό νικητή της μάχης για τον νομισματικό πάτο.

Ο υπαινιγμός είναι αναμφίβολα αληθινός, αν και η εκτίμηση ότι οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα ή νόμισμα μπορεί να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο ανατρέπεται πλήρως από την Ιστορία.

Είναι αλήθεια ότι στη δεκαετία του 1930 οι χώρες που υποτίμησαν πρώτες και περισσότερο τα νομίσματά τους σε σχέση με τον χρυσό γλίτωσαν τα χειρότερα από τη μεγάλη ύφεση νωρίτερα από όλους. Αναλόγως, και οι υποτιμήσεις των ασιατικών κρατών σε σχέση με το δολάριο στα τέλη της δεκαετίας του 1990 πέτυχαν μάλλον να γυρίσει η ανάκαμψη προς όφελός τους στα χρόνια που ακολούθησαν, σε σχέση με τις ανεπτυγμένες χώρες.

Όμως οι σημερινές στρατηγικές ποσοτικής χαλάρωσης, τουλάχιστον στις χώρες του G10, δεν είναι πραγματικοί πόλεμοι νομισμάτων εναντίων άλλων. Είναι μάλλον ομοιόμορφες εκφράσεις τεχνητής διατίμησης ενεργητικών και χρηματοπιστωτικής καταστολής, σε μια μάλλον προφανή προσπάθεια να... ξεφουσκώσουν τις οικονομίες τους.

Ο «πόλεμος», αν μπορούμε να τον πούμε έτσι, είναι πόλεμος εναντίον της στάσιμης ανάπτυξης και της μεγάλης ανεργίας. Τα όπλα, αντί για τα οπλοπολυβόλα και τις υποτιμήσεις σε σχέση με το στάνταρ του χρυσού στις αρχές του 20ού αιώνα, είναι αγορές κρατικών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες, μια απειλή όπλου που έχει στόχο τεχνητά χαμηλά επιτόκια, τα οποία ελπίζεται να οδηγήσουν γρήγορα σε ανατίμηση των ενεργητικών στις αγορές και σε ταχύτερη ανάπτυξη.

Πώς θα πρέπει να αντιδράσει ένας επενδυτής; Να σεβαστεί την απειλή των όπλων, υποθέτω, και να μην πολεμάει εναντίον των κεντρικών τραπεζών στο άμεσο μέλλον.

Στο μέτωπο των νομισμάτων, ο επενδυτής δεν έχει παρά να δει την υποτίμηση 15% του γεν έναντι του δολαρίου και κατά 20% έναντι του ευρώ, πριν ακόμη πέσει μία τουφεκιά. Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Shinzo Abe έχει αναστατώσει τον διοικητή της Federal Reserve, Ben Bernanke, με την υπόσχεση και μόνο να τυπώσει.

Αντί για τις τιμές του Big Mac, λοιπόν, ή τις εμπορικές συναλλαγές και τις επενδυτές ροές, οι επενδυτές και οι κερδοσκόποι των αγορών θα πρέπει να αναλύουν υποσχέσεις, να παρακολουθούν τις αγορές QE ως ποσοστό του ΑΕΠ ή του χρέους σε κυκλοφορία και να πωλούν τον κατά συρροή παραβάτη ή την παθολογική εκτύπωση χρήματος.

Το γεν είναι η πρώτη επιλογή, η στερλίνα έρχεται δεύτερη από κοντά, αν θυμηθούμε την εναρκτήρια ομιλία του νέου επικεφαλής της Bank of England, ενώ το ευρώ κρατάει τα μετόπισθεν. Ο διοικητής της ΕΚΤ, Mario Draghi, μπορεί να υποσχέθηκε ότι θα στηρίξει το ευρώ, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει εκτυπώσει και πολλά.

Από τη στιγμή που ο επενδυτής έχει διαλέξει τους κερδισμένους και τους χαμένους, με βάση το αυξανόμενο μέγεθος του ισολογισμού κάθε κεντρικής τράπεζας, θα πρέπει να κατανοήσει ότι όλες αυτές οι σφαίρες από QE είναι προσπάθειες αποκατάστασης του πληθωρισμού, που μπορεί να προκαλέσουν ομοιώματα ανάπτυξης και περισσότερο πληθωρισμό στα επόμενα χρόνια.

Αν δεν σηκωθεί μία λευκή σημαία ή δεν υπάρξει τελική ανακωχή, η εκτύπωση χρήματος χαμηλώνει την αξία όλων των παγκόσμιων νομισμάτων, όπως και το κρέας αλόγου χαμηλώνει την τιμή όλων των μπιφτεκιών.

Ο Bill Gross είναι ιδρυτής και co-chief investment officer της Pimco. Η Pimco είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής του πλανήτη στην αγορά ομολόγων.

To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation