Το Λονδίνο ”χόρεψε στον τάφο” του Ευρωσυντάγματος

Το Ευρωσύνταγμα δεν ήταν δυνατόν να διασωθεί στην υπάρχουσα μορφή του, αφού απορρίφθηκε από δύο εκ των ιδρυτικών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί όμως η Βρετανία να ”χορέψει στον τάφο του”; Η ευφυής κίνηση θα ήταν να αφήσει ο Tony Blair τους υπόλοιπους Ευρωπαίους να διαβάσουν τον επικήδειο στην Σύνοδο Κορυφής της ερχόμενης εβδομάδας.

Δημοσιεύθηκε: 7 Ιουνίου 2005 - 11:17

του Philip Stephens

Η Ευρώπη φλέγεται και ο Tony Blair ταξιδεύει για την Ουάσιγκτον. Δεν είναι δίκαιο. Καθόλου δίκαιο. Η συγκυρία της επίσκεψης του Βρετανού πρωθυπουργού στον Λευκό Οίκο, του George W. Bush, είναι συμπτωματική. Αλλά η εντύπωση μετράει. Αυτό το ταξίδι, όπως και η επίσημη επ’ αόριστον αναστολή της διαδικασίας επικύρωσης της ευρωπαϊκής συνταγματικής συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν μη τι άλλο, τους φέρνει όλους σε δύσκολη θέση.

Η Βρετανία υποδέχτηκε την απόρριψη του Ευρωσυντάγματος από τους ψηφοφόρους της Γαλλίας και της Ολλανδίας με το μειδίαμα τύπου ”σας-τα-είχαμε-πει”, στο οποίο διαπρέπουν ανά τους αιώνες οι Βρετανοί. Ο κ. Blair έλειπε στην Τοσκάνη, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Jack Straw δυσκολεύτηκε να κρύψει τη χαρά του. Πριν ακόμη οι Ολλανδοί προσθέσουν το Nee στο γαλλικό Non, ο κ. Straw δεν σταματούσε να δηλώνει δεξιά και αριστερά, ότι ”το Ευρωσύνταγμα πέθανε”. Ο Douglas Alexander, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, δήλωσε με χαρακτηριστική βρετανική ταπεινότητα ότι όλα θα γίνονταν όπως πρέπει, εάν η υπόλοιπη Ευρώπη υιοθετούσε το βρετανικό οικονομικό μοντέλο.

Φυσικά, το Ευρωσύνταγμα δεν ήταν δυνατόν να διασωθεί στην υπάρχουσα μορφή του, αφού απορρίφθηκε από δύο εκ των ιδρυτικών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί όμως η Βρετανία να ”χορέψει στον τάφο του”; Η διπλωματία μετράει πολύ σε αυτά τα πράγματα. Τον επόμενο μήνα η κυβέρνηση Blair θα αναλάβει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οφείλει να διασώσει ό,τι μπορεί να διασώσει.

Θα χρειαστεί πολύ τακτ καθώς και πολιτική φαντασία για να αποτρέψει την παράλυση – πολλώ δε μάλλον για να σκιαγραφήσει την έξοδο από το τωρινό ”μπάχαλο”. Η ευφυής κίνηση θα ήταν να αφήσει η κυβέρνηση να περάσουν ήπια πρωτοσέλιδα τώρα και να αφήσει τους υπόλοιπους Ευρωπαίους να διαβάσουν τον επικήδειο την ερχόμενη εβδομάδα, στη σύνοδο κορυφής.

Την ευρωπαϊκή κρίση –και είναι μια από τις σπάνιες φορές όπου δεν είναι υπερβολή να μιλάμε για κρίση- δεν μπορούσε να τη φανταστεί κανείς σχεδόν στη Βρετανία μέχρι πριν από λίγες ημέρες. Τα τραύματα στον Γάλλο πρόεδρο Jacques Chirac και τα εκλογικά προβλήματα που προμηνύονται για τον Γερμανό καγκελάριο Gerhard Schröder, είναι γεγονός ότι ωθούν τον νέο-εκλεγέντα Blair στη θέση του ισχυρότερου ηγέτη της ηπείρου. Εάν όμως η Ευρώπη εξοργιστεί, δεν θα μείνει τίποτα να ηγηθεί.

Οση κι αν είναι η βραχυπρόθεσμη πολιτική ανακούφιση στο Λονδίνο από τα ”όχι” στο Ευρωσύνταγμα, υπάρχουν κάποια αναμφισβήτητα γεγονότα της γεωπολιτικής ζωής, που δεν μπορεί να αγνοήσει η κυβέρνηση Blair, ούτε καμία βρετανική κυβέρνηση. Το πλέον εμφανές είναι ότι τα εθνικά συμφέροντα της Βρετανίας παραμένουν τόσο στενά δεμένα με τις αποφάσεις που λαμβάνει η ηπειρωτική Ευρώπη, όσο ήταν και τους τελευταίους πολλούς αιώνες.

Μολονότι έγινε εμφανές ότι η Γαλλία και η Γερμανία από μόνες τους δεν μπορούν να καθορίσουν την κατεύθυνση που θα πάρει η Ε.Ε., ούτε η Ε.Ε. μπορεί να λειτουργήσει χωρίς το Παρίσι και το Βερολίνο. Αυτό σημαίνει για τη Βρετανία ότι, όπου και να κοιτάξεις –από τις συνομιλίες για την τουρκική ένταξη μέχρι τη σταθερότητα στα Βαλκάνια και από τη δυνατή ευρωπαϊκή θέση στον εμπορικό Γύρο της Ντόχα μέχρι τη μελλοντική οικονομική απελευθέρωση-, η Γαλλία και η Γερμανία έχουν τη δύναμη να ανατρέψουν τις φιλοδοξίες του κ. Blair.

Γι’ αυτό ίσως και η πρόσφατη συνέντευξη του Βρετανού πρωθυπουργού στους FT είχε πολύ ήπιους τόνους. Ο κ. Blair επέμεινε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες οφείλουν να αναλώσουν πολύ χρόνο πλέον στα ζητήματα που απασχολούν τους ψηφοφόρους – ανεργία, ασφάλεια, μετανάστευση.

Ισως επιπλέον, αν και προσωπικώς αμφιβάλλω, ο βρετανός πρωθυπουργός να αρχίζει να συνειδητοποιεί τα όρια της στενής σχέσης του με τον Αμερικανό πρόεδρο Bush.

Η σημερινή επίσκεψη στην Ουάσιγκτον είχε προγραμματιστεί για να εξασφαλιστεί η συναίνεση του Αμερικανού προέδρου στη διαγραφή των χρεών των αφρικανικών χωρών, κάτι που ο κ. Bush δεν φαίνεται διατεθειμένος να κάνει. Η πολύτιμη αυτή ”ειδική σχέση” που απολαμβάνουν οι δύο δυνάμεις έχει -φαίνεται- τα όριά της.

Σε αυτό το σημείο, υπάρχει μία μεγάλη στρατηγική πρόκληση. Ο κ. Blair έχει υιοθετήσει το μεταπολεμικό δόγμα ότι ο ρόλος της Βρετανίας είναι να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ. Η επιρροή στην Ουάσιγκτον πρέπει να δουλεύει ως μοχλός για την ενδυνάμωση της βρετανικής φωνής στην Ευρώπη, και τανάπαλιν. Είναι μία ιδέα που ως ιδέα παραμένει καλή, αλλά δεν δούλεψε ποτέ στην πράξη. Αν μη τι άλλο, για να πετύχει χρειάζεται μία πιο συγκροτημένη Ευρώπη και μία πιο δεκτική Αμερική.

© The Financial Times Limited 2005. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation