Τελειώνουν οι τιτλοποιήσεις για ευρωκυβερνήσεις;

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αντλήσει δισεκατομμύρια ευρώ τα τελευταία χρόνια μέσω πολύπλοκων τιτλοποιήσεων. Με τη βοήθεια investment bankers, πολλές κυβερνήσεις έχουν καταφέρει να βελτιώσουν, τουλάχιστον στα χαρτιά, τις δημοσιονομικές θέσεις τους. Όμως η διστακτική αντιμετώπιση από τις εταιρίες πιστοληπτικής αξιολόγησης και τη Εurostat δείχνει ότι ίσως πλησιάζει το τέλος της χρήσης των εν λόγω πολύπλοκων χρηματοοικονομικών εργαλείων.

Δημοσιεύθηκε: 7 Δεκεμβρίου 2005 - 14:15

της Joanna Chung

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αντλήσει δισεκατομμύρια ευρώ τα τελευταία χρόνια μέσω πολύπλοκων χρηματοοικονομικών συναλλαγών που βοηθούν να κινηθούν στις παρυφές των κανόνων που περιορίζουν τα ελλείμματα προϋπολογισμού τους. Με τη βοήθεια των investment bankers, πολλές κυβερνήσεις έχουν καταφέρει να βελτιώσουν, τουλάχιστον στα χαρτιά, τις δημοσιονομικές θέσεις τους.

Όμως στην παρούσα φάση, οι αντιστάσεις σε αυτό που οι επικριτές αποκαλούν ”χρηματοοικονομική βιτρίνα” ενισχύονται, εγείροντας ερωτηματικά για το αν έρχεται το τέλος αυτών των συναλλαγών.

Πολλά από αυτά τα -πολιτικώς ευαίσθητα- deals είναι τιτλοποιήσεις που επιτρέπουν στις κυβερνήσεις να εξασφαλίζουν κεφάλαια στις κεφαλαιαγορές χωρίς να ενισχύουν το επίσημο δημόσιο χρέος ή τα ελλείμματα προϋπολογισμών. Περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου μεταφέρονται σε ένα ειδικό επενδυτικό ”όχημα” που εκδίδει ομόλογα βάσει μελλοντικών ροών εσόδων.

Ωστόσο, η αντίθεση προς τις συναλλαγές αυτού του τύπου ενισχύεται. Η εντεινόμενη χρήση των τιτλοποιήσεων έχει θορυβήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το στατιστικό φορέα της, τη Eurostat. Πρόσφατα ο Joaquin Almunia προειδοποίησε τις χώρες να μην καταφεύγουν σε τέτοια έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό των ελλειμμάτων προϋπολογισμού.

Οι εταιρίες πιστοληπτικής αξιολόγησης ασκούν επίσης έντονη κριτική στις τιτλοποιήσεις που βοηθούν τις κυβερνήσεις να παρακάμπτουν το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ε.Ε. -και το ”ταβάνι” που θέτει στο έλλειμμα, στο 3% του ΑΕΠ- αλλά δεν βοηθούν στην προώθηση μακροπρόθεσμων μεταρρυθμίσεων.

Ο Moritz Kraemer, αναλυτής της Standard & Poor’s, επισημαίνει: ”Πρώτα από όλα, το κίνητρο είναι συνήθως να κάνουν τους προϋπολογισμούς τους να φαίνονται καλύτερα από ό,τι είναι. Οι κυβερνήσεις που καταφεύγουν σε τέτοιες λύσεις είναι αυτές που έχουν προβλήματα με τους προϋπολογισμούς τους”.

”Η S&P αγνοεί τις τιτλοποιήσεις που βασίζονται σε μελλοντικά έσοδα, διοτι μειώνουν τη μελλοντική δημοσιονομική ευελιξία των χωρών. Για παράδειγμα, για την Ιταλία χρησιμοποιούσαμε υψηλότερο έλλειμμα σε σχέση με τη Eurostat”.

H S&P εκτιμούσε ότι το έλλειμμα της Ιταλίας για το 2002 αντιστοιχούσε στο 3,1% του ΑΕΠ της χώρας. Ωστόσο, η Eurostat το τοποθετούσε στο 2,2% λόγω του ότι συμπεριλάμβανε, μεταξύ άλλων, προσόδους από τιτλοποιήσεις.

Όμως και η Eurostat εμφανίζεται πλέον διστακτική ως προς τις εν λόγω συναλλαγές των κυβερνήσεων και βρίσκεται σε φάση ”διευκρινίσεων” για τις κοινοτικές οδηγίες του 2002 σχετικά με τη διαχείριση των τιτλοποιήσεων.

Ορισμένες προσπάθειες χρήσης τιτλοποιήσεων για μείωση των ελλειμμάτων, όπως αυτές από Ιταλία και Ελλάδα, ήδη έχουν ανατραπεί από τη Eurostat. Για να αποφύγουν αντίστοιχη μεταχείριση, ορισμένες κυβερνήσεις συνεργάζονται στενά με την υπηρεσία για τις λογιστικές επιπτώσεις μεμονωμένων deals.

Όμως πολλοί investment bankers παραπονούνται ότι οι ίδιοι οι κανόνες είναι ασαφείς, δυσχεραίνοντας τις διαδικασίες συμμόρφωσης. Ορισμένοι τραπεζίτες παραδέχονται ότι η ίδια η τιτλοποίηση ίσως είναι μια ακριβή διαδικασία, εάν δεν έχει την αποζημίωση της μετακίνησης μιας χρηματοδότησης εκτός ισολογισμών.

Για παράδειγμα, δεν είναι ξεκαθαρισμένο εάν η Eurostat θα επιτρέψει να μείνει εκτός ισολογισμού ένα deal αξίας 8 δισ. ευρώ που ολοκληρώθηκε εντός του έτους από τη Γερμανία, το οποίο συνδέεται με ασφαλιστικές υποχρεώσεις σε πρώην κρατικές εταιρίες. Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι θα ήταν φθηνότερο για την κυβέρνηση της χώρας να αντλήσει κεφάλαια μέσω συμβατικών ομολόγων.

Η Ιταλία, μια από τις πιο υπερχρεωμένες χώρες της ομάδας των ”12”, έχει ήδη προχωρήσει σε τέτοιες τιτλοποιήσεις αξίας 51 δισ. ευρώ από το 2000, σύμφωνα με την Dealogic. Όμως άφησε να εννοηθεί ότι θα σταματήσει να χρησιμοποιεί τιτλοποιήσεις και άλλα έκτακτα μέτρα περιορισμού των ελλειμμάτων της από το επόμενο έτος.

Η Ελλάδα πιέζει για μια τιτλοποίηση αξίας 1,5 δισ. ευρώ, η οποία έχει ετοιμαστεί από τη Citigroup, που θα βοηθήσει την κυβέρνηση της χώρας να μειώσει το έλλειμμα προϋπολογισμού. Ωστόσο, εγκαταλείπει ανάλογο σχεδιασμό για το επόμενο έτος και αποφάσισε να προετοιμαστεί για να πετύχει τους δημοσιονομικούς στόχους του 2005 χωρίς τις προσόδους από το deal μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τις Βρυξέλλες.

© The Financial Times Limited 2005. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation