Editorial: Το (ακριβό) πυρηνικό στοίχημα της Βρετανίας

Η EDF, η κρατική επιχείρηση ενέργειας της Γαλλίας, υποδεικνύει ένα μεγάλο πλεονέκτημα του σταθμού πυρηνικής ενέργειας που θέλει να κατασκευάσει στο Hinkley Point στην νοτιοδυτική Αγγλία. Όταν ανοίξει ο αντιδραστήρας, θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια με σταθερό ρυθμό, ασυγκίνητος από τις διακυμάνσεις του κόστους χονδρικής του φυσικού αερίου.

Μπορεί πράγματι να υπάρχουν επιχειρήματα για να περιληφθεί η πυρηνική παραγωγή ενέργειας στο «ενεργειακό μείγμα» της Βρετανίας. Όμως η εξασφάλιση της δυνατότητας πρόβλεψης, έχει κάποιο κόστος. Για να βεβαιωθεί ότι το εργοστάσιο θα κατασκευαστεί, η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να εγγυηθεί μια συνδεδεμένη με δείκτη τιμή (index-linked price) της τάξης των 92,5 στερλινών ανά μεγαβατώρα, μέγεθος σχεδόν διπλάσιο από την τρέχουσα τιμή στην αγορά. Λίγοι θα στοιχημάτιζαν ότι το χονδρικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας θα παραμείνει σταθερά σε επίπεδο διπλάσιο από το σημερινό επί 35 χρόνια –αντίθετα, ορισμένοι εμπειρογνώμονες προβλέπουν ότι οι τιμές θα πέσουν. Όμως, αυτό το συμβόλαιο υπέγραψε η κυβέρνηση εκ μέρους της χώρας.

Είναι ένα στοίχημα που στο παρελθόν έμοιαζε ελκυστικό. Οι εργασίες στο Sizewell B, τον πιο πρόσφατο σταθμό πυρηνικής ενέργειας που κατασκευάζεται στην Βρετανία, άρχισαν το 1987 αμέσως μετά την εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου. Όπως και ο αντιδραστήρας που ετοιμάζεται τώρα στο Hinkley Point, είχε στόχο να γίνει ο πρώτος από μια στρατιά εγκαταστάσεων, που εντέλει θα κάλυπταν ένα μεγάλο κομμάτι των ενεργειακών αναγκών της Βρετανίας.

Το κόστος της ενέργειας που παράγει το Sizewell B υπολογίζεται στις 85 στερλίνες ανά μεγαβατώρα με σημερινές τιμές. Εν μέρει η τιμή αυτή εμπεριέχει το κόστος προσαρμογής ενός αμερικανικού αντιδραστήρα έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις ρυθμιστικές απαιτήσεις της Βρετανίας, ορισμένες των οποίων συμφωνήθηκαν μετά από δημόσια διαβούλευση 340 ημερών –η πιο μακρόχρονη στην χώρα, μέχρι τότε. Εκείνες οι εγκαταστάσεις θα κατασκευάζονταν φθηνότερα με τον ίδιο σχεδιασμό. Όμως οι πολιτικοί έχασαν τον ενθουσιασμό τους όταν μειώθηκαν οι τιμές του φυσικού αερίου και οι ιδιωτικοί πάροχοι δεν θέλησαν να αναλάβουν τους κινδύνους της πυρηνικής παραγωγής ενέργειας. Παρά τα πολλά που ειπώθηκαν για την πυρηνική αναγέννηση της Βρετανίας, το Hinkley Point ίσως αποδειχθεί μοναδικό στο είδος του.

Επί πολλά χρονια, ο κλάδος είχε το επιχείρημα ότι με την νέα τεχνολογία θα μπορούν να κατασκευαστούν αντιδραστήρες φθηνότερα. Το 2006 η Areva, η γαλλική επιχείρηση πυρηνικής τεχνολογίας, ανέφερε μια τιμή 24 στερλίνες ανά μεγαβατώρα. Αποδείχθηκε ότι ανήκε στον χώρο της φαντασίας. Η συμφωνία που έκλεισε η βρετανική κυβέρνηση στις αρχές της εβδομάδας, δείχνει ότι το κόστος  πυρηνικής παραγωγής ενέργειας συνεχίζει να αυξάνεται. 

Οι πολιτικοί επιμένουν ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις δεν είναι ρεαλιστικές. Υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι η ελπίδα θα μπορούσε να θριαμβεύσει επί της εμπειρίας. Το εργοστάσιο που η EDF κατασκευάζει στο Flamanville της Γαλλίας, αναμένεται τώρα να κοστίσει δυόμιση φορές περισσότερα απ'όσο αρχικώς πιστευόταν. Δύο δισ. στερλίνες έχουν προστεθεί στο κόστος του Hinkley Point πριν ακόμη αρχίσει να πέφτει το τσιμέντο. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι η EDF και οι εταίροι της θα έχουν την ευθύνη για οποιαδήποτε υπέρβαση κόστους. Το πόση αποφασιστικότητα θα επιδείξει, μένει να αποδειχτεί. Ορισμένα από τα χρεόγραφα που θα εκδοθούν για να πληρωθεί η κατασκευή, θα έχουν εγγύηση του δημοσίου.

Το γεγονός ότι οι πολιτικοί προωθούν το σχέδιο παρά το αυξανόμενο κόστος, σε μια εποχή που οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος έχουν μπει στην πολιτική συζήτηση, καθρεφτίζει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Οι υπάρχοντες σταθμοί πυρηνικής ενέργειας της Μεγάλης Βρετανίας φτάνουν στο τέλος της ζωής τους, ενώ τα πιο ρυπογόνα εργοστάσια λιγνίτη μειώνονται, για να γίνει εναρμόνιση με τις ρυθμιστικές απαιτήσεις της ΕΕ. Οπότε πρέπει να βρεθεί νέα παραγωγική δυνατότητα.

Η βρετανική κυβέρνηση αρνείται να επιτρέψει την κατασκευή εγκαταστάσεων άνθρακα, εκτός κι αν διαθέτουν εξοπλισμό που αποτρέπει την έκλυση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα –μια τεχνολογία που δεν έχει ακόμη εφευρεθεί. Αν αντικατασταθεί ο άνθρακας με φυσικό αέριο, θα μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου, αλλά πιθανότατα όχι αρκετά ώστε να ανταποκριθούν στις αυστηρές απαιτήσεις της κυβέρνησης.

Ωστόσο, αν είναι απαραίτητες οι νέες πυρηνικές εγκαταστάσεις για να μείνουν τα φώτα αναμμένα στην χώρα, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Βρετανία έχει αποκλείσει τις άλλες επιλογές, υιοθετώντας στόχους για μείωση των καυσαερίων, που είναι από τους αυστηρότερους στον πλανήτη. Αν οι ρυθμιστές πιστεύουν ότι αξίζει να υπερασπιστούν αυτούς τους στόχους, ακόμη και τώρα που έχει γίνει εμφανές το κόστος τους, θα πρέπει να εξηγήσουν το γιατί. Αν δεν μπορούν, θα πρέπει να αλλάξουν πορεία. Το ότι αυτό θα τους φέρει σε δύσκολη θέση, δεν είναι δικαιολογία για να φορτωθεί η Βρετανία με ένα κόστος που δεν μπορεί να αντέξει.

Η σκέψη των νομικά δεσμευτικών «προϋπολογισμών καυσίμων» ίσως ήταν μια ελκυστική παράγραφος στην κληρονομιά του Tony Blair, όταν πρότεινε την ιδέα στις τελευταίες ημέρες της πρωθυπουργίας του. Δεν ήταν ο πρώτος πολιτικός που έδινε απρόσεκτες υποσχέσεις σε καιρούς αφθονίας. Ούτε θα είναι ο τελευταίος: Η σημερινή κυβέρνηση συνασπισμού εμφανίστηκε αδιάφορη για το κόστος, όταν δεσμεύθηκε να μειώσει τις εκπομπές ρυπογόνων αερίων στο ήμισυ των επιπέδων της δεκαετίας του 1990, στην προσπάθειά της να γίνει «η πιο πράσινη κυβέρνηση όλων των εποχών.» Ωστόσο, η χώρα θα πρέπει τώρα να αναρωτηθεί κατά πόσον αντέχει να τρέχει μπροστά όσον αφορά την μείωση των καυσαερίων, όταν οι άλλοι σέρνουν τα πόδια τους.

Η Βρετανία έχει στολιστεί με περιβαλλοντικά μετάλλια τα οποία δεν έχει κερδίσει ακόμη. Αν αυτά τα μετάλλια έχουν γίνει πλέον βάρος, θα πρέπει να τα ξεφορτωθεί.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation