Σε ένα κράτος, όποιο πολίτευμα κι αν έχει, η τήρηση των νόμων εξασφαλίζεται μέσα από το μονοπώλιο της βίας, που απολαμβάνει ο κρατικός μηχανισμός, έναντι οποιουδήποτε τρίτου, προκειμένου να επιβάλλει όταν και όπου χρειάζεται, τις επιπτώσεις των νομικών παραβάσεων. Όταν το μονοπώλιο αυτό χαθεί (όπως συμβαίνει π.χ. σε μια ένοπλη εξέγερση ή επανάσταση), για ένα διάστημα είναι βέβαιο ότι θα επικρατήσει χάος και αναρχία.

Αυτός είναι και ο λόγος που στο διεθνές σκηνικό επικρατεί πολύ συχνά το δίκαιο του ισχυρότερου και όχι των συμβάσεων. Δεν υπάρχει ένας υπερεθνικός οργανισμός που να έχει τη δύναμη να επιβάλλει τους διεθνείς κανόνες, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις έχουν από καταβολής του ΟΗΕ δικαίωμα «βέτο» υπέρ των εκάστοτε συμφερόντων τους, στο πιο σημαντικό όργανό του, το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Όταν γράφαμε την περασμένη Δευτέρα ότι Το «καμπανάκι» των Ευρωεκλογών ίσως ήταν το τελευταίο!, δεν περιμέναμε ότι ο Μακρόν θα έπαιζε τη Γαλλία στα… ζάρια, επιταχύνοντας έτι περισσότερο τις εξελίξεις, ούτε ότι η Νέα Δημοκρατία θα έπεφτε κάτω από το ψυχολογικό όριο του 30%.

Παρά τις διαβεβαιώσεις για τη συνεχιζόμενη ισχύ του «κέντρου» στο Ευρωκοινοβούλιο (που ισχύουν αλλά όχι με τον τρόπο που διατυπώνονται), τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών πυροδότησαν ένα κλίμα αβεβαιότητας που προστίθεται στο μεγάλο ερώτημα για το ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος στις ΗΠΑ.

Τα προγνωστικά χθες επιβεβαιώθηκαν. Η Ευρώπη ολοένα και περισσότερο κλίνει (ακρο)δεξιά, καθώς ο «λαϊκισμός» και ο αντισυστημισμός κερδίζουν συνεχώς νέο έδαφος. Εντούτοις, πέρα από τις καταγγελίες περί λαϊκισμού (πάντα των… άλλων), πέρα από διάφορες έμμεσες ή και άμεσες μομφές προς τους... ψηφοφόρους, για την ελαφρότητά τους, η αυτοκριτική των καθιερωμένων πολιτικών κάθε άλλο παρά περισσεύει.

Ποιες είναι οι αιτίες για τη στροφή μεγάλου μέρους των πολιτών, καθημερινών ανθρώπων, με οικογένειες, μακριά από τη μετριοπάθεια και το «κατεστημένο»; Αυτό είναι το πρώτο και σημαντικότερο ερώτημα.

Ολοένα και περισσότερο, η Ευρώπη φαίνεται να παίρνει την πρωτοβουλία της κλιμάκωσης του πολέμου, με τις ΗΠΑ να εμφανίζονται επιφανειακά διστακτικές, ενθαρρύνοντας τις χώρες της Βαλτικής και της ρωσικής παραμεθορίου να «βγάζουν το φίδι από την τρύπα», σε μια διαδικασία ολοένα και περισσότερο αυξημένης εμπλοκής, που δείχνει να μην έχει τέλος.

Δεν περιμέναμε ότι μόλις μία εβδομάδα μετά το άρθρο «Όταν η ουρά κουνάει τον σκύλο», θα είχαμε τόσο ξεκάθαρη έμπρακτη επιβεβαίωση. Τόσο η πρωτοβουλία των «προθύμων» για ανάπτυξη «στρατιωτικών συμβούλων» στην Ουκρανία όσο και η απελευθέρωση της χρήσης δυτικών όπλων εναντίον ρωσικού εδάφους ξεκίνησαν από παροτρύνσεις και προτάσεις των μικρών χωρών της Βαλτικής, που έχουν ιστορικούς λόγους να φοβούνται τη «ρωσική αρκούδα».

Η απαισιοδοξία που εκφράζουν προσωπικότητες μεγάλης ακτινοβολίας από τον επιχειρηματικό και τον πολιτικό χώρο για το μέλλον της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια, έγινε έκδηλη το τελευταίο διάστημα.

Τόσο ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δημήτρης Παπαλεξόπουλος όσο, ακόμη περισσότερο, ο Ευάγγελος Μυτιληναίoς που είναι και πρόεδρος της ευρωπαϊκή ένωσης Εurometaux εξέφρασαν έντονο προβληματισμό, εστιάζοντας, όχι όμως αποκλειστικά, στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και την αδυναμία λήψης γρήγορων και αποτελεσματικών αποφάσεων.