Σημαντικά θέματα περιβαλλοντικής πολιτικής "ανέπτυξε" η υποψήφια ευρωβουλευτής με τη ΝΔ, Ρίτα Πικρού-Μωραϊτάκη, απαντώντας στα ερωτήματα που έθεσε η Ελληνική Εταιρία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού προς τους υποψήφιους Ευρωβουλευτές.
Οι ερωτήσεις αφορούσαν επτά επιμέρους υπο-ενότητες που σχετίζονταν μεταξύ άλλων με τις πολιτικές για την Κλιματική Αλλαγή και την υπεραλίευση, τη γεωργία αλλά και την βιοποικιλότητα.
1. Το Ευρωκοινοβούλιο και το περιβάλλον
(α) Ποιες είναι κατά την γνώμη σας οι μεγαλύτερες επιτυχίες του Ευρωκοινοβουλίου κατά την πρόσφατη πενταετία;
Από τις σημαντικότερες επιτυχίες του Ευρωκοινοβουλίου αποτελεί η αποτελεσματικότερη συγκομιδή και επεξεργασία αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, δίνοντας την δυνατότητα στους πολίτες να έχουν πιο άμεση και αποδοτική συμμετοχή στην προστασία του περιβάλλοντος από τις επικίνδυνες ουσίες που εμπεριέχονται σε αυτές τις συσκευές. Οι παραπάνω ενέργειες ωφελούν τόσο την περαιτέρω ανάπτυξη περιβαλλοντικής κουλτούρας στους καταναλωτές, ενώ παρουσιάζουν και οικονομικά οφέλη.
(β) Και ποια η μεγαλύτερη αποτυχία είτε λόγω λανθασμένης απόφασης είτε λόγω απραξίας;
Κατά την ευρωπαϊκή οδηγία του 2009 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ορίστηκαν για κάθε μέλος της Ε.Ε. οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν, ώστε να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο εθνικό ενεργειακό μείγμα έως το 2020. Η συγκεκριμένη οδηγία έδωσε νέα ώθηση στις Α.Π.Ε., ενώ αφέθηκε στις εθνικές κυβερνήσεις να αποφασίσουν τον τρόπο επίτευξης των παραπάνω στόχων. Δεδομένου του μεγάλου επενδυτικού ανταγωνισμού καθώς και των ιδιαιτεροτήτων ορισμένων πράσινων τεχνολογιών (υψηλό κόστος εγκαταστάσεων-λειτουργίας), παράλειψη αποτελεί το γεγονός ότι θα έπρεπε να υπάρξει μια πιο ευρω-κεντρική νόρμα του είδους και του επιπέδου στήριξης των Α.Π.Ε.
(γ) Υπάρχει τομέας της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής στην οποίαν πιστεύετε ότι μπορείτε να συνεισφέρετε ουσιαστικά, εάν εκλεγείτε στο Ευρωκοινοβούλιο;
Είναι γεγονός πως ζητήματα ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής αποτελούν πρωτεύουσας σημασίας. Η πολυπλοκότητα, η μεγάλη εξειδίκευση και οι ιδιαιτερότητες που παρουσιάζουν κάνουν επιτακτική την ανάγκη για άμεση και έγκυρη πληροφόρηση των βουλευτών, οι οποίοι θα κληθούν να ψηφίσουν κάποια οδηγία. Η διαβούλευση και η γνωμοδότηση εξειδικευμένων φορέων πάνω σε περιβαλλοντικά ζητήματα αποτελεί ζωτικής σημασίας για την αποφυγή στρεβλώσεων. Καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εκλεγμένων βουλευτών δεν διεκδικούν την αυθεντία στο σύνολο των περιβαλλοντικών ζητημάτων, η συνεχής και απρόσκοπτη ροή πληροφοριών με αρμόδιους φορείς, καθώς και η θεσμοθέτηση τους σε περίπτωση που δεν υπάρχουν είναι επιτακτική. Κινήσεις και πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση, αποτελούν και την πιο ουσιαστική συνεισφορά.
2. Πολιτικές για την Κλιματική Αλλαγή:
Η συνεχής μείωση των εκπομπών ουσιών και ειδικά αυτών που σχετίζονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας. Για την Ελλάδα δε, αυτή η μείωση παρουσιάζει ακόμα μεγαλύτερη σπουδαιότητα λόγω της εξάρτισης της παραγωγής ενέργειας από μορφές με υψηλές εκπομπές (λιγνίτη κ.α.). Ήδη η ύπαρξη και λειτουργία χρηματιστηρίων άνθρακα, έχει συμβάλλει αρκετά στην εναρμόνιση της αγοράς στα νέα περιβαλλοντικά δεδομένα, ενώ δεν θα πρέπει να αμεληθεί και η συμβολή τους στην δημιουργία εταιρικής οικολογικής συνείδησης. Η πανευρωπαϊκή φορολόγηση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα αποτελεί βασικό στόχο, χωρίς όμως να αμελούνται η επιμέρους ιδιαιτερότητες ή ευαισθησίες που παρουσιάζουν στον ενεργειακό τομέα, τα κράτη μέλη.
3. Πολιτική για την Υπεραλίευση:
Η ανάγκη για συντονισμένη και αποτελεσματική δράση στον συγκεκριμένο τομέα, αποτελεί πρωτεύουσας σημασίας, όχι μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και σε παγκόσμιο. Η Διεθνή Διάσκεψη για την Παγκόσμια Αλιευτική Ικανότητα, που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα σε ελληνικό έδαφος, υπερτόνισε την σημαντικότητα του προβλήματος, ενώ δόιηκε η ευκαιρία για τον επαναπροσδιορισμό και την δέσμευση εκ νέου, των κρατών που συμμετείχαν, στον κοινό σκοπό. Η Ελλάδα, παραδοσιακά ναυτική δύναμη και με μεγάλη επιρροή στην παγκόσμια ναυτιλία, με την ευκαιρία της πρόσφατης ευρωπαϊκής προεδρίας μπορεί να συμβάλει τα μέγιστα προς αυτή την κατεύθυνση.
4. Πολιτικές για τα Ύδατα:
Λόγω της μεγάλης σημασίας που έχει η διαχείριση υδάτων σε κάθε έκφανση της ανθρώπινης ζωής, σε οικονομικό, κοινωνικό και κυρίως περιβαλλοντικό επίπεδο, θα πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά βήματα, προς μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική διαχείρισης υδάτων. Η αποδοτικότερη διαχείριση των υδάτων, ειδικά στον τομέα της γεωργίας, όπου κατά κοινή ομολογία μπορεί να γίνει αλόγιστη χρήση, θα πρέπει να ιδωθεί με πολύ θετικό μάτι, αρκεί να συνυπολογιστούν οι ιδιαιτερότητες του ήδη υπάρχοντος status quo. Δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αμελιθούν δε, διάφορα κίνητρα (όπως π.χ. επιδοτήσεις) που θα βοηθήσουν στην ευκολότερη και πιο ομαλή μετάβαση σε μια νέα πραγματικότητα.
5. Πολιτικές για την Γεωργία:
Κύριο και βασικό πυλώνα για την ανάπτυξη τόσο της ελληνικής οικονομίας, όσο και της ευρωπαϊκής, αποτελεί ο τομέας της γεωργίας. Ο συνδυασμός της υψηλής ποιότητας και των καινοτόμων βιολογικών καλλιεργειών, δημιουργούν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, τα οποία παρουσιάζουν οικονομικό και οικολογικό όφελος ταυτόχρονα. Αν όλα αυτά συνδυαστούν με μια απρόσκοπτη αλυσίδα διακίνησης τροφίμων και μια βέλτιστη και δίκαιη κατανομή των εισοδημάτων για τους αγρότες, μπορούν να παρουσιάσουν συνέργειες και αποτελέσματα με προσθετικό όφελος για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αν και οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και κυρίως στον τομέα των φυτικών αγροτικών προϊόντων, καλύπτουν επείγουσες ανάγκες του παγκόσμιου πληθυσμού, το παραπάνω δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελέσει πρόφαση για την άκρατη και αλόγιστη χρήση τέτοιων μεθόδων. Η διαφύλαξη των γενετικών πόρων μέσα από αυστηρά θεσμοθετημένες δομές αποτελεί ατζέντα υψηλής προτεραιότητας για την Ευρώπη. Το δικαίωμα στην επιλογή των βιολογικών μη γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών θα πρέπει να διασφαλιστεί, ώστε να μην φτάσουμε σε τέλμα. Μία ενδεχόμενη συμβιβαστική λύση ανάμεσα στην ποιότητα και στην κάλυψη των αναγκαίων αγαθών θα πρέπει να επιτευχθεί, πάντα όμως με γνώμονα το οικολογικό και περιβαλλοντικό συμφέρον.
6. Πολιτικές για την Βιοποικιλότητα:
Οι θεσμοθετημένες ευρωπαϊκές οδηγίες και η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές και άμεσα εφαρμόσιμες, από όλα τα κράτη μέλη, ώστε να επιτευχθεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ειδικά στην προστασία της χλωρίδας, της πανίδας και γενικότερα της βιοποικιλότητας δεν θα πρέπει να γίνονται εκπτώσεις. Η βιοποικιλότητα που έχει να επιδείξει η ελληνική επικράτεια είναι μοναδική και εκτός της περιβαλλοντικής σημασίας, έχει να επιδείξει και άμεσα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη. Τα νησιά και ορεινοί όγκοι του ελλαδικού χώρου, αποτελούν πόλο έλξης για εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο και πάνω σε αυτή την λογική, η Ελλάδα θα πρέπει να αποτελέσει την αιχμή του δόρατος στην ανάπτυξη τεχνολογιών και εγκαταστάσεων στο τουριστικό τομέα, που θα επιτρέπουν την τουριστική-οικονομική ανάπτυξη, χωρίς να εμποδίζουν την ανάπτυξη της βιοποικιλότητας.
7. Οικονομία και Αειφορία:
Ποιότητα και ποσότητα αποτελούν έννοιες, συνήθως αντικρουόμενες στην καθημερινή ζωή, πόσο μάλλον δε στην χάραξη πολιτικής, ενώ τα περισσότερα οικολογικά προβλήματα προέρχονται κατά κύριο λόγο από βαθύτατα κοινωνικά, όπως πολύ εύστοχα παρατήρησε ο θεωρητικός της οικολογίας Murray Bookchin. Eθνικές, οικονομικές και πολιτισµικές διαμάχες, βρίσκονται στον πυρήνα σημαντικών περιβαλλοντικών ανισορροπιών που η Ευρώπη θα κλιθεί να αντιμετωπίσει. Γι' αυτό και το πραγµατικό πεδίο όπου θα κριθεί το οικολογικό µέλλον του πλανήτη είναι το κοινωνικό, ενώ μια πολιτική που θα συμβιβάζει και θα συνδέει συμπληρωματικά ποιοτικά και ποσοτικά μεγέθη, είναι αυτή που μπορεί να δώσει στην Ευρώπη το συγκριτικό πλεονέκτημα για την υπέρβαση των περιβαλλοντικών προκλήσεων.