Κομισιόν: Φρενάρει η ανάπτυξη στην Ελλάδα, άνοδος πληθωρισμού

Η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα προβλέπεται να επιβραδυνθεί, από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026, καθώς το σοκ των τιμών της ενέργειας διαβρώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης, επισημαίνει η Κομισιόν στις εαρινές προβλέψεις για την οικονομία. Η αύξηση των επενδύσεων, όμως, αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, υποστηριζόμενη από τη συνεχιζόμενη απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ.

Το 2027, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει ξανά ελαφρώς στο 1,6%, καθώς η εφαρμογή του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) θα βαίνει προς ολοκλήρωση.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,7% το 2026, τροφοδοτούμενος από τη σημαντική αύξηση των τιμών ενέργειας. Το 2027 προβλέπεται να υποχωρήσει στο 2,4%, ωστόσο ο πληθωρισμός εξαιρουμένων της ενέργειας και των τροφίμων αναμένεται να παραμείνει αυξημένος, καθώς το σοκ των τιμών μετακυλίεται στις μη ενεργειακές συνιστώσες.

Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, αν και με βραδύτερο ρυθμό, φθάνοντας το 7,9% το 2027. Η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει ευνοϊκή δημοσιονομική θέση, με διατηρήσιμα πλεονάσματα κατά την περίοδο 2025–27, παρά τα επεκτατικά δημοσιονομικά μέτρα.

Η ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα προβλέπεται να συνεχίσουν να οδηγούν σταθερά πτωτικά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, φέρνοντάς τον κοντά στο 134% έως το τέλος του 2027.

Τα κονδύλια της ΕΕ μετριάζουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης

Το 2025, η ελληνική οικονομία διατήρησε τη δυναμική ανάπτυξής της. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1% για τρίτο διαδοχικό έτος, με κινητήριες δυνάμεις τις επενδύσεις, την ιδιωτική κατανάλωση και τις καθαρές εξαγωγές.

Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή το 2026, υποστηριζόμενη από ιστορικά υψηλή εισροή κονδυλίων της ΕΕ προς την Ελλάδα μέσω του RRF. Ωστόσο, το σοκ των τιμών ενέργειας αναμένεται να μειώσει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Το επεκτατικό δημοσιονομικό πακέτο που ανακοινώθηκε το 2025, συμπεριλαμβανομένων μειώσεων στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και αυξήσεων στους μισθούς του δημόσιου τομέα, σε συνδυασμό με τα πρόσφατα μέτρα για την ενέργεια, αναμένεται να μετριάσουν εν μέρει αυτή την επίπτωση. Ωστόσο, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να επιβραδυνθεί.

Η ζήτηση σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, λόγω της υψηλής εξάρτησης των επενδύσεων από τις εισαγωγές. Η αύξηση της παραγωγής προβλέπεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω το 2027, καθώς οι επενδύσεις θα επιβραδυνθούν με την ολοκλήρωση του RRF.

Συνολικά, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να μετριαστεί στο 1,8% το 2026 και στο 1,6% το 2027, παραμένοντας ωστόσο πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι κίνδυνοι εξακολουθούν να κλίνουν προς την αρνητική πλευρά, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να περιορίσει τις εξαγωγές υπηρεσιών, ιδίως τον τουρισμό.

Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται το 2025, με το ποσοστό ανεργίας να υποχωρεί στο 8,4% το τελευταίο τρίμηνο, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2008, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που ανέρχεται στο 6%.

Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητο, κοντά στο 5% -το υψηλότερο στην ΕΕ-, αντανακλώντας μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως τα κενά δεξιοτήτων και οι ανεπαρκείς δομές φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων.

Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας συνέχισαν να μειώνονται, αν και εξακολουθούν να υποδηλώνουν στενή αγορά εργασίας, ιδίως στον τουρισμό και στις κατασκευές. Η αύξηση της απασχόλησης αναμένεται να συνεχιστεί, αλλά με πιο μετριοπαθή ρυθμό, περιοριζόμενη από διαρθρωτικά εμπόδια και ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα.

Το σοκ των τιμών ενέργειας τροφοδοτεί τις πληθωριστικές εξελίξεις

Ο πληθωρισμός παρέμεινε αυξημένος το 2025, διαμορφούμενος κατά μέσο όρο στο 2,9%, αντανακλώντας την ισχυρή ζήτηση, τη στενή αγορά εργασίας και τον αντίκτυπο των μέτρων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Η πρόσφατη άνοδος των τιμών ενέργειας αναμένεται να αυξήσει τις λιανικές τιμές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, τον πληθωρισμό το 2026, μετακυλιόμενη σταδιακά στις τιμές μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών.

Το 2027, μια εκτιμώμενη διόρθωση στις τιμές ενέργειας θα πρέπει να στηρίξει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ωστόσο η καθυστερημένη αύξηση των τιμών ενεργοβόρων αγαθών και υπηρεσιών θα διατηρήσει τον πληθωρισμό σε αυξημένα επίπεδα.

Επιπλέον, η ισχυρή ζήτηση και οι μισθολογικές πιέσεις που τροφοδοτούνται από τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις εξελίξεις στις τιμές. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,7% το 2026 και να διαμορφωθεί στο 2,4% το 2027.

Διατηρήσιμη δημοσιονομική ισχύς παρά τα επεκτατικά μέτρα

Το 2025, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης κατέγραψε πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας το 1,1% του ΑΕΠ που προβλεπόταν στις Φθινοπωρινές Προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η ισχυρότερη επίδοση αντανακλά χαμηλότερες του αναμενομένου δαπάνες, ιδίως στις τρέχουσες δαπάνες, καθώς και υψηλότερα του αναμενομένου έσοδα, κυρίως από τον ΦΠΑ, υποστηριζόμενα από τις συνεχιζόμενες βελτιώσεις στη φορολογική συμμόρφωση.

Το 2026, το πλεόνασμα προβλέπεται να παραμείνει ισχυρό, αλλά να υποχωρήσει στο 0,8% του ΑΕΠ. Η πρόβλεψη αυτή ενσωματώνει επεκτατικά μέτρα που εκτιμώνται στο 0,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,8% του ΑΕΠ σε μόνιμη βάση από το 2027 και μετά, συμπεριλαμβανομένων μειώσεων στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, στον φόρο ακινήτων και στον ΦΠΑ, καθώς και αυξήσεων στις συντάξεις και στους μισθούς του δημόσιου τομέα.

Περιλαμβάνει επίσης προσωρινά μέτρα στήριξης για την ενέργεια, εκτιμώμενα στο 0,2% του ΑΕΠ, τα οποία υιοθετήθηκαν ως απάντηση στην πρόσφατη αύξηση των τιμών καυσίμων. Τα μέτρα αυτά είναι σε γενικές γραμμές στοχευμένα και περιλαμβάνουν επιδοτήσεις καυσίμων για τα νοικοκυριά, στήριξη για τις μεταφορές και τη γεωργία, εφάπαξ ενίσχυση προς οικογένειες με παιδιά και αποζημίωση για τους ακτοπλοϊκούς φορείς εκμετάλλευσης.

Επιπλέον, πρόσφατα ανακοινωθείσες αλλαγές σε υφιστάμενα μέτρα, όπως η αύξηση του επιδόματος προς τους συνταξιούχους και η αναθεώρηση των εισοδηματικών κριτηρίων για την επιδότηση ενοικίου, εκτιμάται ότι θα έχουν δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ.

Περαιτέρω, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν από 2,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,6% του ΑΕΠ το 2026.

Οι εξελίξεις στα έσοδα, υποστηριζόμενες από την ονομαστική ανάπτυξη, αναμένεται να αντισταθμίσουν εν μέρει τον δημοσιονομικό αντίκτυπο αυτών των μέτρων. Το 2027, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει πλεονασματικό στο 0,6% του ΑΕΠ. Αυτό αντανακλά τη συνεχιζόμενη μέτρια αύξηση των δαπανών. Την ίδια στιγμή, αρκετά μέτρα που μειώνουν το πλεόνασμα αναμένεται να επιβαρύνουν το ισοζύγιο, συμπεριλαμβανομένου του πλήρους ετήσιου αντίκτυπου του δημοσιονομικού πακέτου του 2026 (0,8% του ΑΕΠ), μιας περαιτέρω μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης (0,1% του ΑΕΠ) και πρόσθετων αυξήσεων στους μισθούς του δημόσιου τομέα.

Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε στο 146,1% το 2025, σχεδόν κατά 43 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το προ πανδημίας COVID-19 υψηλό του που είχε καταγραφεί το 2018. Ο λόγος προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται, υποχωρώντας στο 134,4% έως το 2027, υποστηριζόμενος από την ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα διατηρήσιμα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα.