Μπόφινγκερ: Προγράμματα ανάκαμψης χρειάζεται η ΕΕ

Χαλάρωση των δημοσιονομικών περιορισμών και ένα νέο Πρόγραμμα Αποκατάστασης του Ευρώ που ακόμη και τα νέα ελλείμματα θα χρηματοδοτούνται από τον Ευρωπαϊκό μηχανισμό Σταθερότητας, χρειάζεται η Ευρωζώνη προκειμένου το δημόσιο χρέος να σταματήσει να αυξάνεται και η ανεργία να ξεκινήσει να μειώνεται, σύμφωνα με τον καθηγητή Πέτερ Μπόφινγκερ, μέλος του Γερμανικού Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων και κάτοχο της Έδρας Νομισματικής Πολιτικής και Διεθνών Οικονομικών του Πανεπιστήμιου του Würzburg.

Ομιλητές στην ανοικτή συζήτηση που πραγματοποιούν το Παρατηρητήριο για την Κρίση του ΕΛΙΑΜΕΠ και η Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα του Ιδρύματος Friedrich Ebert με θέμα: «Δημιουργώντας θέσεις εργασίας: Η μεγαλύτερη πρόκληση της Ευρώπης μετά την κρίση» ήταν εκτός από τον καθηγητής Πέτερ Μπόφινγκερ, ο Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, ο Ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Σάββας Ρομπόλης και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Νέων Επιχειρηματιών (YES) και της Ελληνικής Ένωσης Νεοφυών Επιχειρήσεων Δημήτρης Τσίγκος. Τη συζήτηση συντόνισε ο Πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ, καθηγητής Λουκάς Τσούκαλης.

Ο σύμβουλος της Γερμανίδας Καγκελάριου Άνγκελα Μέρκελ, Πέτερ Μπόφινγκερ, επανέλαβε τη θέση του ότι το μοντέλο που ακολουθήθηκε κυρίως την περίοδο 2010-2012 και στηρίχτηκε στην υπερβολική δημοσιονομική προσαρμογή, αποτέλεσε το βασικό πρόβλημα της Ευρωζώνης. «Η ύφεση δεν είναι δυνατό να υποχωρήσει παρά μόνο ύστερα από τη χαλάρωση των δημοσιονομικών περιορισμών» επεσήμανε και υποστήριξε πως η Ευρωζώνη έχει ανάγκη από μία ολοκληρωμένη αναπτυξιακή στρατηγική, ένα Πρόγραμμα Αποκατάστασης του Ευρώ. Ζήτησε μάλιστα, τα κράτη μέλη να έχουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης των προγραμμάτων ανάκαμψης, μέσα από επιπρόσθετα ελλείμματα.

Αναλυτικά, σύμφωνα με τον Πέτερ Μπόφινγκερ, το μοντέλο που ακολουθήθηκε μέχρι σήμερα αποτελούσε έναν συνδυασμό προγραμμάτων διάσωσης και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Το νέο μοντέλο, είπε, θα πρέπει και πάλι να βασίζεται στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, με τη διαφορά ότι αντί για προγράμματα διάσωσης, θα εφαρμόζονται προγράμματα ανάκαμψης. Η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στις επενδύσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα μακροπρόθεσμα, σε πεδία όπως η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη, η οικολογία, η ενέργεια και η επιχειρηματικότητα. Τα κράτη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν τα προγράμματα ανάκαμψης μέσα από επιπρόσθετα ελλείμματα.

Ο Γερμανός φιλέλληνας καθηγητής περιέγραψε την ανάγκη για μια αναπτυξιακή στρατηγική σε βάθος τετραετίας, η οποία θα περιλαμβάνει τα κύρια σημεία αναφοράς για τις μελλοντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και τις κύριες προτεραιότητες για τις επενδύσεις στους τομείς εκείνους που πληρούν τις προϋποθέσεις για ένταξη στο πρόγραμμα ανάκαμψης. Όπως μάλιστα επεσήμανε ο Γερμανός Οικονομολόγος, οι εθνικές αυτές αναπτυξιακές στρατηγικές θα πρέπει να εγκρίνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε περίπτωση που τα κράτη δεν έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν τα πρόγραμματά τους, θα πρέπει να καταστεί δυνατή η χρηματοδότησή τους από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.

Δ. Παπαλεξόπουλος: Η βιομηχανία μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος

Ο Αντιπρόεδρος του ΣΕΒ Δημήτρης Παπαλεξόπουλος αναφέρθηκε στην συνεισφορά της βιομηχανίας τόσο στην ανάπτυξη όσο και τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, επισημαίνοντας ότι σε αυτήν οφείλονται το 57% των εξαγωγών, το 65% της έρευνας και το 50% της καινοτομίας, σύμφωνα με τη Business Europe. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βάλει στόχο την αύξηση της συμμετοχής της βιομηχανίας στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ από 15%, το 2013, σε 20%, μέχρι το 2020, στη βάση μιας μακροπρόθεσμης βιομηχανικής πολιτικής.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο των Ελληνικών Βιομηχανιών, τα στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν ότι η βιομηχανία έχει δυσανάλογα υψηλή συμμετοχή στο ανταγωνιστικό, φοροδοτικό και εξωστρεφές κομμάτι της ελληνικής οικονομίας. Δημιουργεί θέσεις εργασίας με υψηλή παραγωγικότητα, μεγάλη προστιθέμενη αξία και πολλαπλασιαστικά οφέλη για την εγχώρια οικονομία. Και υποστήριξε, πως υπάρχει ανάγκη για μία σύγχρονη Βιομηχανική Πολιτική, γεγονός που αναγνωρίστηκε από την Κυβέρνηση με τη δημιουργία «Διυπουργικής Επιτροπής για τη Βιομηχανική Πολιτική». Και συνέχισε λέγοντας πως η αποτελεσματικότητα της Βιομηχανικής Πολιτικής θα κριθεί τόσο από την επιτυχία των ευρύτερων και πολυσυζητημένων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στη χώρα μας, όσο και από την αποτελεσματικότητα πιο στοχευμένων παρεμβάσεων σε θέματα όπως το κόστος ενέργειας, η ανάπτυξη παραγωγικών αλυσίδων αξίας, το κόστος χρηματοδότησης, η στήριξη της καινοτομίας και της έρευνας, η ενίσχυση της εξωστρέφειας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κλπ. Τέλος, τόνισε πώς σε κάθε περίπτωση είναι σημαντική και η ποιοτική αλλαγή που έχει ήδη αρχίσει να συντελείται σε κοινωνικό επίπεδο: η συνειδητοποίηση ότι η βιομηχανία και η επιχειρηματικότητα αποτελούν μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος, ξεπερνώντας την περιρρέουσα αρνητικότητα που χαρακτήρισε τις τελευταίες δεκαετίες.

Σ. Ρομπόλης: Απαιτείται επαναρύθμιση της αγοράς εργασίας 

Ο Ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Σάββας Ρομπόλης που τάχθηκε υπέρ της αναδιάρθρωσης του χρέους, ως μέρος της εξόδους από την κρίση, εξήγησε πως τόσο η ευρωπαϊκή όσο και η ελληνική οικονομία δεν θα επιστρέψουν σε διαρκή ανάπτυξη και σε δημιουργία νέων θέσεων εργασίας εάν πρώτα δεν διευθετηθούν ζητήματα σχετικά με τη ρύθμιση της αγοράς εργασίας και τη διαμόρφωση των μισθών, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Αυτό σημαίνει θεσμική περιθωριοποίηση της ευελιξίας της εργασίας και των μισθών (πολιτικές προσφοράς), επεσήμανε.

Ειδικότερα στην Ελλάδα τόνισε πως απαιτείται για την ενδυνάμωση των ρυθμών ανάπτυξης η αναδιάρθρωση του χρέους και η ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας. Μόνο έτσι, σημείωσε, θα επιτευχθεί η άμεση σύζευξη της επενδυτικής προτεραιότητας με τις αναπτυξιακές, περιβαλλοντολογικές, κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες που δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας. Ενώ παράλληλα θα υπάρξει και βραχυ-μεσοπρόθεσμη αύξηση της απασχόλησης, με τη δημιουργία των αναγκαίων συνθηκών παραγωγής διεθνώς εμπορευσίμων αγαθών και υπηρεσιών με την μεταμόρφωση και ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης (clusters), στην οποία κυριαρχούν οι υπηρεσίες και ο τουρισμός.

Βασικό ρόλο σύμφωνα με τον πρώην Διευθυντή του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ και υποψήφιου Ευρωβουλευτή με τον ΣΥΡΙΖΑ, στην μετάβαση σ' ένα νέο παραγωγικό πρότυπο, στο πλαίσιο μίας μεγάλης αναπτυξιακής πρωτοβουλίας της ευρωζώνης και της Ε.Ε., θα διαδραματίσει η ανασύσταση του κοινωνικού κράτους.

Δ. Τσίγκος: Επίκεντρο της εργασίας των νέων η δημιουργικότητα 

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Νέων Επιχειρηματιών (YES) και της Ελληνικής Ένωσης Νεοφυών Επιχειρήσεων Δημήτρης Τσίγκος στάθηκε ιδιαίτερα στο τεράστιο πρόβλημα της ανεργίας των νέων, ένα πρόβλημα που όπως είπε αντιμετωπίζουν τα περισσότερα κράτη - μέλη της Ε.Ε., ενώ ς ακόμα και αυτές που σήμερα δεν το αντιμετωπίζουν, είναι πολύ πιθανό σύντομα να το βρουν μπροστά τους.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της YES, το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος που προωθεί μόνο την αριστεία και όχι τη συνεργασία και την αποτυχία ως διαδικασίες μάθησης. Οφείλεται επίσης και στην εμμονή για την εργασιακή «εξασφάλιση» που υπάρχει σε όλη την Ευρώπη, ακόμα και στις ισχυρές οικονομίες. Όπως παρατήρησε ο κ. Τσίγκος, χρειάζεται μια στρατηγική σε πολλά επίπεδα. Βασικός στόχος είναι να αναπτυχθεί μια νέα σχέση με την εργασία που θα έχει στο επίκεντρό της τη δημιουργικότητα. Η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει ένα δικό της, αυθεντικό μοντέλο ανάπτυξης της νεοφυούς επιχειρηματικότητας που θα οδηγήσει σε μαζική δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας. Το Ευρωπαϊκό αυτό μοντέλο ανάπτυξης θα πρέπει να βασίζεται στις έννοιες του συμβολικού κεφαλαίου και της βιωσιμότητας.

Λ. Τσούκαλης: Παραμένει ο κίνδυνος ατυχήματος στην Ευρωζώνη 

Τέλος, ο Πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕ, καθηγητής Λουκάς Τσούκαλης που συντόνισε τη συζήτηση, έκλεισε λέγοντας ότι δεν φτάσαμε ακόμα στο τέλος της ευρωπαϊκής κρίσης. Χρειάζονται αλλαγές στην ευρωπαϊκή στρατηγική, σε συνδυασμό με τη συνέχιση των διαρθρωτικών προγραμμάτων στις χώρες – μελή, είπε, ενώ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου υποστηρίζοντας ότι πρέπει να γίνει κάθε προσπάθεια να πειστεί η Γερμάνια, χώρα που βρίσκεται στο τιμόνι, ότι με τα σημερινά δεδομένα ο κίνδυνος σοβαρού ατυχήματος στη Ευρωζώνη παραμένει αρκετά υψηλός. «Η Γερμανία θα ήταν η χώρα που θα έχανε πολλά, ίσως τα περισσότερα, από μία ενδεχόμενη διάλυση της ευρωζώνης» κατέληξε.