Tα κριτήρια για τον καθορισμό της σειράς εξέτασης υποθέσεων, για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της αγοράς, έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Αναλυτικότερα:

* Αναγκαιότητα καθορισμού κριτηρίων

1. Tο κριτήριο της κατά χρονολογική σειρά υποβολής των καταγγελιών ήταν το κατ’ εξοχήν κριτήριο βάσει του οποίου οι υποθέσεις ήρχοντο προς κρίση ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Υπό το κριτήριο αυτό, όλες οι υποθέσεις έπρεπε να τύχουν ελέγχου και κρίσεως από την Επιτροπή, χωρίς να είναι σαφές αν το κριτήριο αυτό κάμπτεται ή όχι στην περίπτωση αυτεπάγγελτης έρευνας.

2. Δεν αμφισβητείται ότι το κριτήριο της χρονικής προτεραιότητας της καταγγελίας είναι αντικειμενικό. Τούτο μάλιστα συνδέεται με την άποψη ότι κάθε καταγγέλλων θεωρεί ότι η υπόθεσή του είναι σημαντική και πρέπει να τύχει από την Επιτροπή Ανταγωνισμού τόσο ελέγχου όσο και κρίσεως το ταχύτερο δυνατόν. Εν τούτοις, η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν έχει την απεριόριστη δυνατότητα ούτε υπαλλήλους κι ελεγκτές για να ελέγχει τόσο συστηματικά όσο και κατά σειρά προτεραιότητας όλες τις καταγγελίες. Αν τα δικαιώματα του καταγγέλλοντος έχουν σημασία για τον ίδιο και αποτελούν αντικείμενο προστασίας από το ν.703/77, τούτο δεν σημαίνει ότι έχουν πάντοτε ανάγκη ελέγχου από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και προτεραιότητα έναντι του δημοσίου συμφέροντος να διασφαλιστεί ένα καθεστώς ανόθευτου ανταγωνισμού. Το δημόσιο συμφέρον απαιτεί προεχόντος τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της αγοράς, ενώ τα δικαιώματα του θιγομένου μπορούν επίσης να διασφαλιστούν με την άσκηση αγωγής αποζημίωσης για παράβαση αντιμονοπωλιακών κανόνων.

3. Επομένως, αναγκαίος παρίσταται ο καθορισμός στρατηγικής και προγράμματος εργασιών με στόχο η άσκηση των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Ανταγωνισμού να γίνεται με κοινωνική αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα μέσω καθορισμού κριτηρίων.

4. Επιπροσθέτως, ο καθορισμός κριτηρίων ενισχύει τη διαφάνεια και το δημόσιο έλεγχο και επιτρέπει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού να αντιμετωπίζει ταχύτερα και αποτελεσματικότερα σημαντικές στρεβλώσεις στην αγορά.



5. Με γνώμονα τις ανωτέρω σκέψεις υιοθετήθηκε ο παρακάτω κατάλογος κριτηρίων, χωρίς να είναι εξαντλητικός. Τα εν λόγω κριτήρια στηρίζονται κατ’ ουσία στο δημόσιο συμφέρον που οφείλει να διασφαλίζει η Επιτροπή Ανταγωνισμού και ειδικότερα στον πραγματικό αντίκτυπο της παραβάσεως στην αγορά, εφόσον ο αντίκτυπος αυτός δύναται prima facie να εκτιμηθεί βάσει πιθανοτήτων.

* Κριτήρια

Α. Αυταπάγγελτοι έλεγχοι

6. Μια πρώτη διάκριση η οποία φαίνεται ήκιστα αμφισβητούμενη είναι η διάκριση μεταξύ αυτεπαγγέλτου ελέγχου και ελέγχου κατόπιν καταγγελίας. Λόγω του τεκμαιρομένου δημοσίου συμφέροντος, οι αυτεπάγγελτοι έλεγχοι και οι επ’ αυτών κρίσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού πρέπει κατά κανόνα να γίνονται κατά προτεραιότητα των ελέγχων και κρίσεων των καταγγελιών.

7. Για τον ίδιο λόγο πρέπει να εκδίδονται οπωσδήποτε και κατά σειρά προτεραιότητας οι γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής, βάσει ερωτήματος των δημοσίων αρχών.

Β. Ελεγχοι των καταγγελιών

8. Χωρίς ιεράρχησή τους, αρκούντως αντικειμενικά κρίθηκαν τα κάτωθι κριτήρια που εκτίθενται ενδεικτικώς:

Α) Η εμβέλεια, πανελλήνια ή τοπική, της αντι-μονοπωλιακής πρακτικής (μεγάλος αριθμός καταναλωτών ή επιχειρήσεων που θίγονται ή μικρός μεν αριθμός αλλά σε σημαντικό βαθμό).

Β) Επιπτώσεις στους καταναλωτές λόγω της καίριας σημασίας της σχετικής αγοράς για αυτούς.

Γ) Κλάδος ή κλάδοι της οικονομίας οι οποίοι, λόγω της αντι-μονοπωλιακής πρακτικής, συνεπάγονται σημαντικό αντίκτυπο στην άνοδο των τιμών.

Δ) Συμπεριφορά με πολλαπλασιαστικό-σωρευτικό αποτέλεσμα (δηλαδή που ακολουθείται από περισσότερες επιχειρήσεις που μετακυλίουν τις αυξημένες τιμές σε ενδιάμεσες επιχειρήσεις ή στους καταναλωτές).



Ε) Συνέπειες της επίλυσης νέου ή έχοντος ιδιαιτερότητες νομικού ζητήματος για τη διασφάλιση υγιών όρων ανταγωνισμού.

Τα ανωτέρω κριτήρια για την εξέταση καταγγελιών εμπεριέχουν μια μεταστροφή της πολιτικής της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία θα κάνει πλέον χρήση της διακριτικής της ευχέρειας και θα εγκαταλείψει το χρονολογικό κριτήριο υποβολής της καταγγελίας (η οποία κυρίως στόχο έχει, τουλάχιστον από την πλευρά του καταγγέλλοντος, την κύρωση του αντι-μονοπωλιακώς δρώντος), για να ενισχύσει το ταχύτερο δυνατόν την προληπτική προστασία ενός καθεστώτος ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά, στο πλαίσιο διαφανών κριτηρίων.

Τα ανωτέρω ή αντίστοιχα κριτήρια, τα οποία είναι δυνατόν συν τω χρόνω να συμπληρωθούν (ο κατάλογος είναι ενδεικτικός), εφαρμόζονται στο πλαίσιο της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού και στις εκκρεμείς υποθέσεις που έχουν σωρευθεί κατά το παρελθόν.