Μια σεισμική μεταβολή βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή την στιγμή στον τομέα του διεθνούς εμπορίου, καθώς η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι καταλυτική. Όλα δείχνουν πως περνάμε από την απλή περιήγηση στο διαδίκτυο στην ανακάλυψη προϊόντων με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και εν τέλει σταδιακά στους αυτόνομους AI agents που θα πραγματοποιούν αγορές εκ μέρους του καταναλωτή.
Η σημερινή αγοραστική συμπεριφορά των καταναλωτών δείχνει πως εκείνοι είναι έτοιμοι για την εποχή της Agentic AI, όμως το ερώτημα που τίθεται είναι το κατά πόσο είναι έτοιμη η ίδια η αγορά.
Τα στοιχεία της νέας παγκόσμιας μελέτης του IBM Institute for Business Value, σε συνεργασία με τη National Retail Federation (NRF) είναι αποκαλυπτικά. Παρότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των καταναλωτών (72%) που συμμετείχαν στην έρευνα εξακολουθούν να κάνουν τις αγορές τους σε φυσικά καταστήματα, σχεδόν οι μισοί (45%) πλέον στρέφονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη για βοήθεια κατά τη διάρκεια του αγοραστικού τους ταξιδιού.
Φυσικά, οι καταναλωτές εξακολουθούν να θέλουν να δουν και να αγγίξουν τα προϊόντα. Ωστόσο, πλέον φτάνουν στο κατάστημα πιο ενημερωμένοι: γνωρίζουν καλύτερα τι αναζητούν και ποιο είναι το σκεπτικό τους. Χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για να κάνουν έρευνα προϊόντων (41%), να αξιολογούν κριτικές (33%) και να εντοπίζουν τις καλύτερες προσφορές (31%).
Για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με τη μελέτη η χρήση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως το ChatGPT, το Google Gemini και άλλα chatbots, αυξήθηκε κατά 62% τα τελευταία δύο χρόνια, με ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στις ηλικιακές ομάδες Gen X (82%) και Baby Boomers (92%).
Μάλιστα, περιγράφοντας μια ιδανική αγοραστική εμπειρία οι καταναλωτές δηλώνουν ότι οι προσωπικοί AI shoppers και οι αυτόνομες υπηρεσίες παράδοσης είναι σχεδόν εξίσου σημαντικές με τα καλαίσθητα φυσικά καταστήματα.
Για την ακρίβεια, το 35% των καταναλωτών εξακολουθούν να επιθυμούν καλαίσθητα καταστήματα χωρίς αναμονές. Ωστόσο, ένας στους τρεις αναζητά πλέον super apps που συνδυάζουν αγορές με άλλες υπηρεσίες. Επίσης, το το 30% θέλει «έξυπνα» σπίτια με προσωπικούς AI shoppers και αυτόνομη παράδοση, ενώ το 29% επιδιώκει αγορές χωρίς κόπο μέσα από κοινωνικές πλατφόρμες.
Τι ζητούν οι καταναλωτές από τους AI agents
Όπως αναφέρεται εντός της έκθεσης η αυξανόμενη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τους καταναλωτές καταδεικνύει τη διάθεσή τους για πιο εξελιγμένες AI εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων AI agents που μπορούν να συλλογίζονται, να λαμβάνουν αποφάσεις και να εκτελούν συναλλαγές εκ μέρους τους. Σύμφωνα με τους καταναλωτές, οι τέσσερις πιο επιθυμητοί τύποι agents είναι οι εξής:
1. Deal hunter agent
Ένας agent «κυνηγός προσφορών» που παρακολουθεί συνεχώς τις τιμές μεταξύ διαφορετικών brands, λαμβάνοντας υπόψη εκπτώσεις και προγράμματα πιστότητας, ώστε να ειδοποιεί για την καλύτερη χρονική στιγμή αγοράς.
2. Customer service agent
Ένας agent εξυπηρέτησης πελατών, διαθέσιμος 24/7, που διαχειρίζεται ερωτήματα, επιλύει προβλήματα και παρέχει εξατομικευμένη υποστήριξη σε όλα τα σημεία επαφής.
3. Product review agent
Ένας agent αξιολόγησης προϊόντων που μπορεί να αναλύει γρήγορα πληροφορίες και κριτικές, δίνοντας προτεραιότητα σε προϊόντα που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες και την ηθική του καταναλωτή.
4. Personal shopper agent
Ένας προσωπικός shopper agent που επιλέγει και αγοράζει προϊόντα με βάση το προσωπικό στυλ, τις προτιμήσεις και τον προϋπολογισμό του χρήστη.
Πως προχωράει η υιοθέτηση των AI agents
Παρόλα αυτά, τα brands και οι λιανέμποροι φαίνεται πως προχωρούν με προσοχή στην υιοθέτηση των AI agents. Σχεδόν οι μισοί (49%) από τους οργανισμούς που συμμετείχαν στην έρευνα στελεχών προσφέρουν ήδη agents εξυπηρέτησης πελατών, ωστόσο πολύ λιγότεροι έχουν δημιουργήσει deal hunters (35%), agents αγορών (31%), συμβούλους τρόπου ζωής (30%) ή agents ανάλυσης και αξιολόγησης προϊόντων (28%).
Η επιφυλακτικότητά τους πηγάζει από τις προκλήσεις γύρω από την υλοποίηση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες συνήθως αφορούν τα δεδομένα, την τεχνολογία, το ανθρώπινο δυναμικό και την εταιρική κουλτούρα.
Για παράδειγμα, περισσότεροι από τους μισούς (54%) αναφέρουν διαρκείς δυσκολίες στην ενοποίηση δεδομένων μεταξύ καναλιών και συστημάτων. Ένα επιπλέον 51% κάνει λόγο για περιορισμένη τεχνογνωσία στην AI, ενώ περίπου δύο στους πέντε αντιμετωπίζουν οργανωτική αντίσταση και αυξημένη πολυπλοκότητα στην εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης σε παγκόσμιες διεργασίες.
Η IBM τονίζει ότι πράγματι οι καταναλωτές συνηθίζουν ολοένα και περισσότερο τους AI βοηθούς αγορών. Παρόλα αυτά, η προσδοκία αυτή εξελίσσεται πιο γρήγορα απ’ ό,τι μπορούν να προσαρμοστούν τα περισσότερα λειτουργικά μοντέλα του λιανεμπορίου. Στο πλαίσιο αυτό η ειδικά η ετοιμότητα των δεδομένων είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα που τίθεται στο τραπέζι.
Ποιοι παίκτες θα κερδίσουν μακροπρόθεσμα
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μαγικό ραβδί», υπογραμμίζει ο Stanislas Vignon, Head of Insights (AI and Omnichannel) στη Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH). «Αν δεν έχεις τα σωστά δεδομένα, δεν μπορεί να λειτουργήσει. Και πρέπει να δοκιμάζεις συνεχώς τη λύση σου για να ξέρεις αν δουλεύει και πού μπορεί πραγματικά να προσφέρει αξία».
Σε γενικές γραμμές η IBM εκτιμά ότι στο λιανεμπόριο, η κατανόηση της καταναλωτικής συμπεριφοράς που επηρεάζεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει κρίσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα — ξεχωρίζοντας τα brands και τους λιανέμπορους που διαμορφώνουν τις αποφάσεις, από εκείνους που απλώς τις εξυπηρετούν.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές ψωνίζουν — επηρεάζοντας κάθε στάδιο της αγοραστικής τους διαδρομής», δήλωσε η Caroline Reppert, Senior Director, AI and Technology Policy στη National Retail Federation.
«Καθώς αυτές οι τεχνολογίες καθοδηγούν ολοένα και περισσότερο την αναζήτηση, τη σύγκριση και την τελική επιλογή προϊόντων, οι λιανέμποροι που θα αναγνωρίσουν και θα ανταποκριθούν σε αυτή τη μετατόπιση θα είναι εκείνοι που θα κερδίσουν την εμπιστοσύνη, τη σημασία και τη μακροχρόνια αφοσίωση των πελατών τους», κατέληξε.