Οι δύο τάσεις που δημιουργούν νέα δεδομένα στον τουρισμό

Την ταχύτερη αύξηση των τουριστικών δαπανών έναντι των αφίξεων και την ολοένα ενισχυόμενη τάση που θέλει τους ταξιδιώτες να επιλέγουν αποδράσεις εκτός της περιόδου αιχμής αναδεικνύει στην τελευταία έκθεσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ταξιδίων (European Travel Commission - ETC).

Παρά το γεγονός ότι οι υψηλές τιμές συνεχίζουν να επηρεάζουν τις αποφάσεις, το ενδιαφέρον για ταξίδια τις περιόδους εκτός αιχμής και σε εναλλακτικούς προορισμούς εντείνεται, γεγονός που συμβάλλει στη δημιουργία πιο ισορροπημένων τουριστικών ροών σε όλη την Ευρώπη.

Ο ευρωπαϊκός τουρισμός διατήρησε τον θετικό ρυθμό ανάπτυξης μέχρι και τους τελευταίους μήνες του 2025, καθώς οι ταξιδιώτες συνέχισαν να δίνουν προτεραιότητα σε διακοπές στην Ευρώπη, παρά το αυξημένο κόστος. Οι διεθνείς αφίξεις αυξήθηκαν κατά 3,2%, ενώ οι διανυκτερεύσεις ενισχύθηκαν κατά 3,1%, επιδόσεις βελτιωμένες σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, γεγονός που καταδεικνύει ότι η ζήτηση παρέμεινε ισχυρή το φθινόπωρο και στις αρχές του χειμώνα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η εισερχόμενη τουριστική δαπάνη αυξήθηκε ταχύτερα από τις αφίξεις στους περισσότερους προορισμούς. Συνολικά, οι τουριστικές δαπάνες στην Ευρώπη εκτιμάται ότι αυξήθηκαν κατά 9,7% το 2025, ποσοστό που υποδηλώνει ότι η απόδοση του τουρισμού στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στην υψηλότερη δαπάνη ανά ταξίδι, παρά αποκλειστικά στην αύξηση του αριθμού των επισκεπτών.

Η εικόνα στην Ευρώπη

Η εικόνα, πάντως, διαφέρει αισθητά από χώρα σε χώρα. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στις αφίξεις καταγράφηκαν στη Βόρεια και Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη, με χώρες όπως η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία να σημειώνουν έντονη άνοδο.

Παράλληλα, σημαντική αύξηση στις διανυκτερεύσεις παρουσίασαν η Λιθουανία, η Ισλανδία και η Λετονία. Οι επιδόσεις αυτές αντανακλούν τη στροφή των ταξιδιωτών προς πιο δροσερά κλίματα, λιγότερο κορεσμένους προορισμούς και εμπειρίες «εκτός πεπατημένης».

Παράλληλα, οι καθιερωμένοι προορισμοί της Νότιας και της Δυτικής Ευρώπης διατήρησαν ισχυρές επιδόσεις σε επίπεδο αφίξεων. Ως εκ τούτου, οι αφίξεις των ξένων τουριστών αυξήθηκαν στη Γαλλία (+8,2%), την Ελλάδα (+4,4%), την Ισπανία (+3,4%) και την Ιταλία (+1,2%), επιβεβαιώνοντας τη διαχρονικά υψηλή ζήτηση για τους παραδοσιακούς τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης.

Ο ρόλος των τιμών

Σύμφωνα με την ETC, οι υψηλές τιμές εξακολουθούν να επηρεάζουν τις ταξιδιωτικές επιλογές. Παρότι ο πληθωρισμός στον τουρισμό αποκλιμακώνεται, το συνολικό κόστος παραμένει υψηλό, οδηγώντας πολλούς ταξιδιώτες στην αναζήτηση καλύτερης σχέσης ποιότητας-τιμής. Αυτό ενισχύει τα ταξίδια εκτός αιχμής, αλλά και τη στροφή προς εναλλακτικούς προορισμούς, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις (σ.σ.: όπως και στην Ελλάδα) παρατηρείται και μικρότερη διάρκεια διαμονής.

Τα στοιχεία των αεροπορικών εταιρειών παραπέμπουν, την ίδια στιγμή, σε ενίσχυση της ζήτησης κατά την ενδιάμεση περίοδο (shoulder season). Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, η επιβατική κίνηση αυξήθηκε ταχύτερα σε σχέση με τους μήνες αιχμής του καλοκαιριού, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σημασία της «ενδιάμεσης περιόδου». Μάλιστα, οι συντελεστές πληρότητας στα αεροσκάφη παρέμειναν σταθεροί γύρω στο 84%, υποδηλώνοντας σταθερές συνθήκες ζήτησης.

Ο κλάδος της φιλοξενίας κατέγραψε επίσης ήπια άνοδο. Η μέση ετήσια πληρότητα αυξήθηκε κατά 0,8% σε σχέση με το 2024, ενώ το μέσο ημερήσιο έσοδο αυξήθηκε κατά 1,2%, οδηγώντας σε άνοδο 2,1% του εσόδου ανά διαθέσιμο δωμάτιο. Η Ανατολική Ευρώπη παρουσίασε συνολικά την ισχυρότερη επίδοση.

Οι αγορές μεγάλων αποστάσεων

Για το 2026 οι προοπτικές παραμένουν θετικές, καθότι εκτιμάται ότι οι διεθνείς αφίξεις στην Ευρώπη θα αυξηθούν κατά 6,2% το 2026, με τις αγορές μεγάλων αποστάσεων να διαδραματίζουν πιο σημαντικό ρόλο. Οι αφίξεις από μακρινούς προορισμούς προβλέπεται να ενισχυθούν σε ποσοστό 9%, χάρη στη βελτίωση της αεροπορικής συνδεσιμότητας και στη χαλάρωση των περιορισμών για την έκδοση βίζας.

Η Κίνα και η Ινδία, που εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα σε πολλούς προορισμούς, αναμένεται να καταγράψουν το 2026 σημαντικές αυξήσεις κατά 28% και κατά 9% αντίστοιχα σε σχέση με το 2025.

Η ενίσχυση της εξερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης από την περιοχή Ασίας - Ειρηνικού εκτιμάται ότι θα ωφελήσει ιδιαίτερα τους προορισμούς με υψηλότερο μερίδιο επισκεπτών μεγάλων αποστάσεων. Ταυτόχρονα, η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα γύρω από το εμπορικό και γεωπολιτικό περιβάλλον των ΗΠΑ αναμένεται να οδηγήσει σε πιο συγκρατημένη αύξηση αφίξεων από την αμερικανική ήπειρο (+4,2%) το 2026.

Σε κάθε περίπτωση, όπως καταλήγει η έκθεση της ETC, παρά τις επίμονες πιέσεις κόστους και την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, η ταξιδιωτική ζήτηση για την Ευρώπη παραμένει σταθερή. Καθώς η δαπάνη συνεχίζει να αυξάνεται ταχύτερα από τις αφίξεις και το ενδιαφέρον για ταξίδια εκτός αιχμής ενισχύεται, οι προορισμοί αποκτούν τη δυνατότητα να εστιάσουν στην προστιθέμενη αξία, στη βιώσιμη ανάπτυξη και σε μια πιο ισορροπημένη κατανομή των επισκεπτών.